Bank Norwegii
 | |
 | |
| Data założenia |
14 czerwca 1816 r. |
|---|---|
| Państwo | |
| Siedziba | |
| Prezes |
Ida Wolden Bache |
| Rodzaj banku | |
| Waluta |
Korona norweska |
| Rezerwy | |
| Stopa procentowa |
4,00% (wrzesień 2025)[2] |
| Strona internetowa | |
Bank Norwegii (norw. Norges Bank; norw. nynorsk Noregs Bank. NG) – norweski bank centralny. Oprócz tradycyjnych obowiązków banków centralnych, takich jak emisja waluty (korony norweskiej), stabilność finansowa i cenowa, zarządza on Funduszem Emerytalnym, jednym z największych funduszy majątku narodowego na świecie[3].
Historia
Bank Norwegii został założony 14 czerwca 1814 roku na mocy Aktu Stortingu (norweskiego parlamentu), dwa lata po uzyskaniu przez Danię niepodległości od Norwegii w 1814 roku. Bank postanowił, że oficjalną walutą będzie speciedaler (rixdollar), podzielny na 120 skillingów lub 5 rigsortów o wartości 24 skillingów każdy[4].
Ustawa monetarna z 17 kwietnia 1875 roku zniosła terminy „daler” i „skiling”, ustanawiając oficjalną walutą koronę norweską, podzielną na 100 øre. Zmiana ta była spowodowana zbliżającym się przystąpieniem Norwegii do Skandynawskiej Unii Walutowej 16 października 1875 roku.[4] Unia została utworzona między Danią a Szwecją w 1873 roku w wyniku rekomendacji wspólnej komisji (w której uczestniczyła Norwegia) dotyczącej wprowadzenia wspólnej waluty opartej na złocie; celem było, aby waluty każdego z tych krajów były również prawnym środkiem płatniczym w pozostałych krajach Unii. Unia praktycznie przestała funkcjonować w 1914 roku, choć oficjalnie została rozwiązana dopiero w 1972 roku[4].
Podczas II wojny światowej siedziba Banku Norwegii została tymczasowo przeniesiona do Londynu w 1940 roku, ponieważ norweski rząd na uchodźstwie wybrał nową radę dyrektorów. Rezerwy złota banku ewakuowano przez Åndalsnes, Molde i Tromsø do Londynu, a stamtąd do Nowego Jorku i Ottawy. To złoto i pozostałe rezerwy banku znajdowały się pod kontrolą londyńskiego zarządu. Z kolei bank kontynuował działalność w Norwegii pod kierownictwem nazistów aż do zakończenia wojny i rozwiązania londyńskiego zarządu. Komisja śledcza stwierdziła, że kierownictwo banku przez cały okres wojny było stanowcze i uczciwe wobec władz nazistowskich[4].
Gubernatorzy banku
| Stopień | Nazwa | Mandat |
|---|---|---|
| 1 | Karl Gether Bomhoff | (1893–1920) |
| 2 | Nicolai Rygg | (1920–1946) |
| 3 | Arnold C. Ræstad | (dyrektor oddziału londyńskiego, 1940–1945) |
| 4 | Gunnar Jahn | (1946–1954) |
| 5 | Erik Brofoss | (1954–1970) |
| 6 | Knut Getz Wold | (1970–1985) |
| 7 | Hermod Skånland | (1985–1993) |
| 8 | Torstein Moland | (1994–1995) |
| 9 | Kjell Storvik | (1996–1998) |
| 10 | Svein Gjedrem | (1999–2010) |
| 11 | Øystein Olsen | (2011–2022) |
| 12 | Ida Wolden Bache | (Od 2022) |
Przypisy
- ↑ Norway Foreign Exchange Reserves, 2002 – 2025 | CEIC Data [online], www.ceicdata.com [dostęp 2025-10-23].
- ↑ Changes in the policy rate [online], www.norges-bank.no, 14 listopada 2007 [dostęp 2025-10-25] (ang.).
- ↑ Largest And Global Sovereign Wealth Fund Institute | SWFI [online], www.swfinstitute.org [dostęp 2025-10-25].
- 1 2 3 4 Brief history of Norges Bank [online] [dostęp 2025-10-25] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-16] (ang.).