Narodowy Bank Danii

Narodowy Bank Danii
Danmarks Nationalbank
Ilustracja
Ilustracja
Data założenia

1 sierpnia 1818

Państwo

 Dania

Siedziba

Kopenhaga

Prezes

Christian K. Thomsen

Rodzaj banku

bank centralny

Waluta

Korona duńska
DKK (ISO 4217)
Korona Wysp Owczych

Rezerwy

79 109 milionów dolarów[1]

Stopa procentowa

1,60% (czerwiec 2025)[2]

Strona internetowa

Narodowy Bank Danii (duń. Danmarks Nationalbank, DN) – bank centralny Danii - państwa niebędącego członkiem strefy euro, należącego do Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC).

Historia

Bank został założony 1 sierpnia 1818 roku przez króla Danii Fryderyka VI. Bank prywatny uzyskał 90-letni monopol na bicie monet, który przedłużono od 1907 do 1938 roku. W 1914 roku Bank Narodowy stał się jedynym bankiem rządu duńskiego. W 1936 roku bank został całkowicie oderwany od rządu[3].

1920–1945

W latach 20. XX wieku Bank Narodowy został wezwany do udzielenia pomocy kilku bankom borykającym się z trudnościami finansowymi. Z powodu kryzysu lat 30. XX wieku Dania ostatecznie porzuciła standard złota w 1931 roku i utworzyła w 1932 roku Centralną Giełdę. Miała ona być zarządzana przez Bank Narodowy i zapewniać zarządzanie reglamentowanym przydziałem walut obcych[4]. W związku z tym firmy musiały uzyskać zezwolenie Centralnej Giełdy na import towarów do Danii[5].

Bank Narodowy uzyskał stały status prawny w 1936 roku, po rozszerzeniu pierwotnego wyłącznego prawa do emisji banknotów w 1907 roku. Ta podstawa prawna obowiązuje do dziś. Już na początku II wojny światowej C.V. Bramsnæs dopilnował, aby całe złoto Banku Narodowego zostało najpierw wysłane do Banku Szwecji w Sztokholmie i Bank Norwegii w Oslo. Na krótko przed okupacją zorganizowano jego transport do Stanów Zjednoczonych na dziewięciu statkach, aby zapobiec wpadnięciu w ręce nazistów.[6] Podczas II wojny światowej Dania była zmuszona finansować okupację niemiecką. Pod koniec wojny łączny dług Niemiec wobec Banku Narodowego wynosił 7,611 miliarda koron duńskich, który jednak został przejęty przez państwo.

Podczas okupacji nastąpił znaczny wzrost obiegu banknotów. Aby zapobiec inflacji po liberalizacji cen, jednym z pierwszych powojennych środków było ograniczenie obiegu banknotów. W związku z tym 23 lipca 1945 r. wprowadzono zmianę waluty. W rzeczywistości Narodowy Bank rozpoczął już w 1943 r. tajną produkcję nowego rodzaju banknotów[7][8].

Dyrektorzy banku

Kiedy Duński Bank Narodowy został założony w 1818 roku, jego rada dyrektorów składała się z jednego dyrektora mianowanego przez króla oraz czterech dyrektorów wybieranych przez radę przedstawicieli banku. Dyrektor mianowany przez króla przewodniczy również radzie dyrektorów. Taki układ obowiązuje od 1936 roku[9][10].

Stopień Nazwa Mandat Stopień Nazwa Mandat
1 Ole Warberg 1818 – 1821 11 Svend Nielsen 1950 – 1964
2 Peder Møller 1821 – 1838 12 Erik Hoffmeyer 1965 – 1994
3 Nicolai Aagesen 1838 – 1861 13 Bodil Nyboe Andersen 1995 – 2005
4 Moritz Levy 1861 – 1892 14 Nils Bernstein 2005 – 2013
5 S. Linnemann 1892 – 1896 15 Lars Rohde 2013 – 2023
6 Johannes Nellemann 1896 – 1906 16 Christian K. Thomsen 2023 –
7 J. Winther 1907 – 1924
8 J. Kr. Lindberg 1924 – 1932
9 C.V. Bramsnæs 1933 – 1949
10 Holger Koed 1949 – 1950

Przypisy

  1. ↑ Denmark Foreign Exchange Reserves, 2002 – 2025 | CEIC Data [online], www.ceicdata.com [dostęp 2025-10-23].
  2. ↑ Official interest rates [online] (ang.).
  3. ↑ Danmarks Nationalbank [online], Lex, 28 marca 2014 [dostęp 2025-10-25] (duń.).
  4. ↑ Valutacentralen [online], Lex, 7 kwietnia 2014 [dostęp 2025-10-25] (duń.).
  5. ↑ Kim Abildgren: Danmarks Nationalbank 1818-2018. [online] (duń.).
  6. ↑ Det danske guld - UDLØBET | TV | DR. [dostęp 2025-10-25].
  7. ↑ Historiske sedler [online], Nationalbanken.dk [dostęp 2025-10-25] (duń.).
  8. ↑ Kriminelle kan grine hele vejen til banken: Derfor får ny pengeombytning ikke skjulte formuer frem | fyens.dk [online], fyens.dk, 4 stycznia 2025 [dostęp 2025-10-25] (duń.).
  9. ↑ Nationalbankdirektører gennem tiderne [online], Nationalbanken.dk [dostęp 2025-10-25] (duń.).
  10. ↑ Erhvervsministeriet, Lov om Danmarks Nationalbank (* 1), 4 lipca 1936 [dostęp 2025-10-25].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.