Centralny Bank Islandii

Bank Centralny Islandii

Seðlabanki Íslands

Data założenia	1961
Państwo	Islandia
Siedziba	Reykjavík
Prezes	Ásgeir Jónsson
Rodzaj banku	Bank centralny
Zatrudnienie	307 (2024)[1]
Waluta	Korona islandzka ISK (ISO 4217)
Rezerwy	6653 milionów dolarów[2]
Stopa procentowa	7,75% (czerwiec 2026)[3]
Strona internetowa

Centralny Bank Islandii (isl. Seðlabanki Íslands) – bank centralny Islandii, założony w 1961 z departamentu bankowości centralnej banku Landsbanki Íslands, który ówcześnie, jako jedyny, zajmował się emisją pieniądza. Siedziba banku znajduje się w Reykjavíku.

Jego głównym zadaniem jest dbanie o stabilność cen oraz bezpieczeństwo finansowe. Bank wspiera prowadzenie bezpiecznej i solidnej działalności finansowej, a jego działania wchodzą w zakres odpowiedzialności premiera, przy czym kwestie związane ze stabilnością finansową i rynkami finansowymi nadzoruje Ministerstwo Finansów i Spraw Gospodarczych. Ponadto bank utrzymuje rezerwy międzynarodowe, wspiera sprawny i bezpieczny system finansowy oraz pośrednictwo w płatnościach krajowych i międzynarodowych. Zgodnie z ustawą o banku centralnym, bank promuje również realizację polityki gospodarczej rządu, o ile nie jest ona sprzeczna z jego własnymi celami^[4].

Bank centralny ma wyłączne prawo do drukowania lub bicia i emisji banknotów oraz monet waluty islandzkiej^[5].

Od 20 sierpnia 2019 prezesem Banku Centralnego Islandii jest Ásgeir Jónsson^[6].

Pierwsze próby ustanowienia instytucji pełniącej funkcje banku centralnego miały miejsce w latach 20. XX wieku. W 1927 roku Landsbanki, wcześniej pełniący funkcje banku centralnego, otrzymał wyłączne prawo emisji banknotów. Jednakże jego rola w zakresie polityki monetarnej była ograniczona^[7].

29 marca 1961 roku uchwalono ustawę nr 10^[8], która powołała Seðlabanki Íslands jako odrębną instytucję odpowiedzialną za politykę monetarną kraju. Bank ten przejął funkcje emisji banknotów oraz zarządzania rezerwami walutowymi, wcześniej sprawowane przez Landsbanki Íslands^[7]. Bank rozpoczął działania 7 kwietnia samego roku^[9].

Przez prawie trzydzieści lat Seðlabanki i Landsbanki Íslands korzystały ze wspólnych obiektów.

Budynek Centralnego Banku Islandii jest na wzgórzu Arnarhóll centrum Reykjavíku. Budynek został zaprojektowany przez architektów Guðmundura Kr. Guðmundssona i Ólafura Sigurðssona, ma ponad 13 000 m² powierzchni i składa się z głównego pięciokondygnacyjnego budynku, przyległego budynku oraz podziemnej piwnicy.

Przygotowania do budowy nowej siedziby banku ruszyły w 1981 roku, a już w 1982 roku plany architektoniczne nowej siedziby banku zostały zaakceptowane. Dwa lata później, zaczęto budowę.

6 maja 1986 roku położyła ówczesna prezydent Islandii, Vigdís Finnbogadóttir, kamień węgielny na obiekt. Bank przeniósł się do nowej siedziby w 1987 roku.

Elewacja budynku wykonana jest częściowo z aluminium, a filary i przyległy budynek – z gabra z Hoffell. Budowa nowej siedziby Banku rozpoczęła się po wcześniejszym dzieleniu obiektów z Landsbanki Íslands i zakupie działki przy Einholt 4, gdzie znajduje się obecnie archiwum, biblioteka i garaże banku.

Budynek mieścił również inne instytucje, m.in. Islandzkie Centrum Danych Banków oraz Narodowy Instytut Ekonomiczny Islandii^[7].