Bitwa o Hamburger Hill

Bitwa o Hamburger Hill

wojna wietnamska
Fotografowie armii amerykańskiej wspinają się na Wzgórze 937 po bitwie, maj 1969
Czas	13–20 maja 1969
Miejsce	dolina A Sầu
Terytorium	Wietnam Południowy
Wynik	taktyczny sukces Amerykanów
Strony konfliktu
Wietnam Północny  Stany Zjednoczone  Wietnam Południowy
Dowódcy
Ma Vĩnh Lan MG Melvin Zais ppłk Weldon Honeycutt mjr John Collier
Siły
2 bataliony (~800 żołnierzy) ~1800 żołnierzy, wsparcie artyleryjskie i powietrzne
Straty
Szacunki amerykańskie: 633 zabitych, 3 wziętych do niewoli, 89 zdobytych sztuk broni osobistej i 22 sztuki broni zespołowej[1] Oficjalne dane amerykańskie: 56 zabitych, 367 rannych, 7 zaginionych[1] Szacunki północnowietnamskie: 1500 zabitych i rannych
Położenie na mapie Wietnamu miejsce bitwy
16°15′11″N 107°10′29″E/16,253056 107,174722

Bitwa o Hamburger Hill – starcie zbrojne stoczone w maju 1969 roku w dolinie A Sầu w Wietnamie Południowym między wojskami amerykańskimi i północnowietnamskimi podczas wojny w Wietnamie.

Pomimo ograniczonego wpływu na ogólną sytuację militarną w Wietnamie bitwa wzbudziła nieproporcjonalnie duże zainteresowanie w amerykańskich kręgach politycznych i opinii publicznej, przyczyniając się do narastania presji na wycofanie wojsk amerykańskich z Wietnamu. Niektórzy autorzy uznają ją za symbol daremności amerykańskiego wysiłku wojennego w Wietnamie^[2].

Do połowy 1969 roku siły amerykańskie i południowowietnamskie przeprowadziły wiele operacji w dolinie A Sầu, położonej w pobliżu granicy z Laosem. Dolina służyła jako jeden z punktów zejścia ze Szlaku Ho Chi Minha do Wietnamu Południowego i była wykorzystywana przez siły północnowietnamskie do zaopatrywania oddziałów w rejonie Hue, jednego z największych miast kraju^[3].

Pomimo kilku zakończonych powodzeniem operacji obszar ten wciąż pozostawał pod kontrolą sił komunistycznych. 10 maja 1969 roku rozpoczęła się operacja Apache Snow^[3], prowadzona przez siły amerykańskiej armii i piechoty morskiej przy wsparciu armii południowowietnamskiej^[4].

Drugiego dnia operacji 3 Brygada 101 Dywizji Powietrznodesantowej zbliżyła się do Wzgórza 937, znanego także jako Ap Bia lub Dong Ap Bia, które okazało się zajęte przez przeciwnika. Początkowy atak na wzgórze zakończył się niepowodzeniem ze względu na silny opór. Dopiero później stało się jasne, że cały pułk regularnej armii północnowietnamskiej utworzył na wzgórzu liczne, dobrze ufortyfikowane pozycje, umiejętnie wykorzystując ukształtowanie terenu. Druga próba ataku również zakończyła się niepowodzeniem. Następnie pojedynczy amerykański batalion niemal codziennie atakował wzgórze zajmowane przez przeciwnika, ponosząc straty i za każdym razem będąc zmuszanym do odwrotu^[5]. Wśród amerykańskich żołnierzy narastało niezadowolenie z dowódcy dywizji, który nadal wysyłał swoich ludzi do powtarzanych ataków na wzgórze pozbawione istotnego znaczenia strategicznego. Żołnierze nadali mu przydomek „Hamburger Hill” ze względu na wygląd ciał poległych, które miały przypominać mielone mięso na hamburgery^[6]. Dopiero 20 maja, po otrzymaniu posiłków, wojska amerykańskie zdołały przebić się na szczyt Dong Ap Bia i zmusić do ucieczki nielicznych pozostałych tam obrońców^[7].

• 
  Działania Amerykanów w dniach 11–17 maja
• 
  Działania Amerykanów 20 maja

Bitwa o Wzgórze 937 nie należała do najkrwawszych bitew wojny w Wietnamie. Straty amerykańskie w ciągu dziesięciu dni walk wyniosły 56 zabitych, 7 zaginionych i 367 rannych żołnierzy, podczas gdy na wzgórzu pozostały ciała 633 Wietnamczyków. Dysproporcja strat była więc znaczna i korzystna dla Amerykanów. Według trzech schwytanych żołnierzy armii północnowietnamskiej pewna liczba ciał poległych została zebrana przed odwrotem i przewieziona do Laosu^[1]. Wzgórze 937 w rzeczywistości nie miało istotnego znaczenia strategicznego, a ataki organizowano nie w celu trwałego opanowania terenu, lecz zniszczenia dużych, okopanych tam sił przeciwnika w ramach strategii „znajdź i zniszcz”, przyjętej przez amerykańskie dowództwo w 1965 roku^[8].

Bitwa zyskała rozgłos dzięki raportowi korespondenta Associated Press, który opisał zmęczenie i rozgoryczenie amerykańskich żołnierzy po licznych nieudanych atakach. Temat Hamburger Hill poruszano w Kongresie USA, gdzie antywojenni ustawodawcy, na czele z Edwardem Kennedym, potępili działania określane przez nich jako „bezsensowne marnotrawstwo amerykańskich istnień”. Poczucie bezsensowności bitwy w amerykańskiej opinii publicznej wzmocniło się na początku czerwca, gdy wyszło na jaw, że wojska amerykańskie opuściły Wzgórze 937, uznane wcześniej za bezwartościowe, a kilka tygodni później zostało ono ponownie zajęte przez siły północnowietnamskie^[3].

27 czerwca magazyn „Life” opublikował zdjęcia 242 amerykańskich żołnierzy poległych w Wietnamie w wyniku działań przeciwnika w ciągu jednego tygodnia, na przełomie maja i czerwca. Chociaż lista ta obejmowała zaledwie kilku żołnierzy, którzy zginęli na Hamburger Hill, wielu Amerykanów błędnie uznało, że wszyscy byli ofiarami tej jednej bitwy^[6][9][10].

W odpowiedzi na ostrą reakcję środowisk antywojennych prezydent Richard Nixon polecił gen. Creightonowi Abramsowi, dowódcy sił amerykańskich w Wietnamie, unikanie w przyszłości bitew mogących przynieść duże straty własne i zastosowanie mniej agresywnej strategii^[3]. W ten sposób ta stosunkowo niewielka bitwa niespodziewanie przyczyniła się do zmiany ogólnej strategii militarnej Stanów Zjednoczonych w wojnie wietnamskiej^[5].

• W 1987 roku ukazał się film fabularny Hamburger Hill, często uznawany za jeden z najsłynniejszych filmów o wojnie w Wietnamie. Kluczowe zdanie filmu, It don't mean nothing („To nie miało znaczenia”)^[11], bywa uznawane za symboliczny opis całej wojny w Wietnamie^[12][13].
• W 2005 roku ukazał się 7. odcinek serialu Vietnam: The Battle in the Jungle, zatytułowany The Value of The Hill i wyreżyserowany przez Edwarda Feuerherda, poświęcony tej bitwie^[14].