Operacja Junction City

Operacja Junction City
wojna wietnamska
Ilustracja
Obszar operacji Cedar Falls/Junction City
Czas

22 lutego – 14 maja 1967

Miejsce

prowincja Tây Ninh

Terytorium

Wietnam Południowy

Przyczyna

dążenie USA do zniszczenia komunistycznej partyzantki

Wynik

nierozstrzygnięta[1][2][3]

Strony konfliktu
 Stany Zjednoczone  Vietcong
 Wietnam Północny
Dowódcy
Jonathan Seaman
Bruce Palmer Jr.
Lê Trọng Tấn
Trần Độ
Hoàng Cầm[4]
Siły
30 000[5] ~15 000[6]
Straty
Raport amerykański:
282 zabitych,
1576 rannych,
24 zniszczone czołgi i pojazdy opancerzone,
12 zniszczonych ciężarówek,
4 zniszczone helikoptery,
5 zniszczonych haubic[7]
Szacunki północnowietnamskie:
13 500 zabitych lub rannych,
800 zniszczonych lub uszkodzonych pojazdów opancerzonych i ciężarówek,
119 zniszczonych lub uszkodzonych haubic i moździerzy
Szacunki amerykańskie:
2728 zabitych,
34 schwytanych,
139 dezerterów,
491 sztuk broni indywidualnej i 100 sztuk broni zespołowej zdobytych[8]
Raport północnowietnamski:
255 zabitych z 1275 ofiar ogółem[6]
brak współrzędnych

Operacja Junction City – amerykańska operacja wojskowa przeprowadzona w okresie od 22 lutego do 14 maja 1967 roku podczas wojny wietnamskiej, Była to pierwsza amerykańska operacja powietrznodesantowa od czasów wojny koreańskiej i jedna z największych operacji powietrznodesantowych w czasie wojny wietnamskiej[9].

Tło

Deklarowanym celem trwającej prawie trzy miesiące operacji, w którą zaangażowano równowartość prawie trzech dywizji wojsk amerykańskich, było przeprowadzenie zakrojonej na szeroką skalę operacji typu „znajdź i zniszcz” na obszarze znanym jako Strefa Wojenna C, między Sajgonem a granicą z Kambodżą. Jednym z celów było zlokalizowanie nieuchwytnej kwatery Vietcongu w Wietnamie Południowym, Centralnej Kwatery Wietnamu Południowego, wraz ze wszystkimi innymi siłami oraz instalacjami Armii Wietnamu Północnego i Vietcongu w tym obszarze[10]. Amerykańscy analitycy uważali wówczas Centralną Kwaterę Wietnamu Południowego za „mini-Pentagon”, z maszynistkami, szafami na dokumenty i pracownikami sztabowymi oraz licznymi siłami ochrony. W rzeczywistości był on bliższy temu, co armia amerykańska uznałaby za wysunięte stanowisko dowodzenia: wysoce mobilne i złożone z kilku dowódców wyższego szczebla, oficerów sztabowych i personelu pomocniczego[11].

Koncepcja operacyjna Junction City opierała się na zasadzie „młota i kowadła”, w ramach której siły powietrznodesantowe „wypłukiwały” kwaterę główną Vietcongu i atakowały ją w przygotowanym „kowadle” innych sił. Siły amerykańskie obejmowały większość 1 Dywizji Piechoty, 25 Dywizję Piechoty, 3 Brygadę 4 Dywizji Piechoty, 196 Brygadę Lekkiej Piechoty, 173 Brygadę Powietrznodesantową oraz elementy 11 Pułku Kawalerii Pancernej[12].

Vietcong dysponował tylko czterema pułkami do natychmiastowej obrony Strefy Wojennej C: jednostką straży Centralnej Kwatery Wietnamu Południowego – 70 Pułkiem Gwardii, 101 Pułkiem Piechoty oraz dwoma pułkami z 9 Dywizji Piechoty – 271. i 272 Pułkiem. Trzeci element 9 Dywizji, 273 Pułk, pozostał w Strefie Wojennej D jako rezerwa[13]>

Operacja

II Grupa Polowa w Wietnamie pod dowództwem gen. Jonathana Seamana rozpoczęła operację 22 lutego 1967 roku (kiedy dobiegała końca operacja Cedar Falls). Operację początkową przeprowadziły 1. (dowodzona przez gen. mjr. Johna H. Haya) i 25 (dowodzone przez gen. mjr. Fredericka C. Weyanda) Dywizja Piechoty, które rozmieściły swoje siły na północ od obszaru operacyjnego, aby stworzyć „kowadło”, w którym zostanie zmiażdżona 9 Dywizja Vietcongu[14][15]. W tym samym czasie, gdy przemieszczało się osiem batalionów piechoty z 249 śmigłowcami[16], 845 spadochroniarzy z 2. batalionu 503 Pułku Piechoty (2/503.) i baterii A z 3. batalionu 319 Pułku Artylerii Polowej (3/319.) zostało zrzuconych przez 13 C-130[17].

Operacja Junction City, faza I
Operacja Junction City, faza I

Początkowo wydawało się, że operacja zakończy się sukcesem. Cele osiągnięto bez napotkania większego oporu, a 23 lutego 11 Pułk Piechoty i 2 Brygada 25 Dywizji Piechoty – „młot” pancerny – uderzył w „kowadło” piechoty i wojsk powietrznodesantowych rozlokowanych na północy i zachodzie, pozornie uniemożliwiając siłom Vietcongu ucieczkę. Tymczasem Vietcong twierdził, że pierwszego dnia operacji zabił prawie 200 żołnierzy amerykańskich, zniszczył 16 pojazdów pancernych i zestrzelił 16 samolotów[18]. Partyzanci przenieśli już swoją kwaterę główną do Kambodży i przeprowadzili kilka ataków, zadając straty i osłabiając Amerykanów. Amerykanie twierdzili, że ich straty wyniosły 28 zabitych, podczas gdy straty Vietcongu wyniosły 54 zabitych po pierwszych pięciu dniach kampanii[19].

28 lutego pod Prek Klok rozegrała się pierwsza duża bitwa operacji. Rano kompania patrolowa 3 Brygady 1 Dywizji została zaatakowana przez batalion 101 Pułku Vietcongu. Dzięki skutecznemu wsparciu lotniczemu i artyleryjskiemu, zaatakowana kompania utrzymała pozycję przez ponad sześć godzin, aż do momentu wzmocnienia jej przez trzy inne kompanie z 3 Brygady. Wieczorem partyzanci Vietcongu zostali zmuszeni do wycofania się, pozostawiając po sobie 167 zabitych, podczas gdy straty amerykańskie wyniosły 25 zabitych i 28 rannych[20][21].

Druga duża bitwa rozpoczęła się wieczorem 10 marca. Dwa bataliony z 272 Pułku Vietcongu zaatakowały Bazę Wsparcia Ogniowego (FSB) II w Prek Klok, uderzając w nią silnym ostrzałem moździerzowym, a następnie granatnikami RPG-2, ogniem z karabinów bezodrzutowych i szarżami piechoty przez całą noc. Wspierany przez potężne naloty i wsparcie artyleryjskie z pobliskich baz 3 Brygady, garnizon bazy wielkości batalionu odparł ataki Vietcongu po sześciu godzinach walki. Straty amerykańskie wyniosły 3 zabitych i 38 rannych, podczas gdy Vietcong stracił 197 zabitych, ale zdobyto na nich tylko 12 sztuk broni osobistej[22][23].

18 marca gen. Bruce Palmer Jr., nowy dowódca II Grupy Polowej w Wietnamie, rozpoczął drugą fazę operacji Junction City, tym razem manewrem bezpośrednio na wschód wykonanym przez 1 Dywizję Piechoty i 11 Pułk Piechoty, wzmocnione trzema dodatkowymi brygadami: 1. z 9 Dywizji Piechoty, 3. z 4 Dywizji Piechoty i 173 Brygadą Powietrznodesantową[24][25]. Manewr ten doprowadził do pierwszej dużej bitwy tej fazy operacji, która miała miejsce 19 marca pod Ap Bau Bang, kiedy 273 Pułk Vietcongu zaatakował zarówno bazę wsparcia ogniowego, jak i zasadzkę przygotowaną przez elementy 3. szwadronu 5 Pułku Kawalerii. Doszło do ciężkich walk, w wyniku których 273 Pułk został zmuszony do wycofania się, częściowo dzięki wsparciu ogniowemu artylerii i nalotom. Siły amerykańskie zgłosiły straty Vietcongu w wysokości 227 zabitych i trzech wziętych do niewoli. Straty amerykańskie wyniosły trzech zabitych i 63 rannych[26].

21 marca 272 Pułk Vietcongu i oddziały artylerii U-80 rozpoczęły kolejny atak na amerykańską 3 Brygadę 4 Dywizji Piechoty w Bazie Wsparcia Ogniowego Gold w pobliżu Ap Suoi Tre. Atakująca jednostka została odparta po czterech godzinach walki. Straty Vietcongu zostały zgłoszone przez siły amerykańskie w wysokości 647 zabitych i siedmiu wziętych do niewoli. Straty amerykańskie wyniosły 31 zabitych i 109 rannych[27][28].

Wczesnym rankiem 31 marca 273 Pułk Vietcongu i jeden batalion 70 Pułku Gwardii zaatakowały dwa bataliony 2 Brygady 1 Dywizji Piechoty stacjonujące w Strefie Lądowania George w pobliżu Ap Gu. Dzięki silnemu wsparciu ogniowemu ze strony samolotów Sił Powietrznych USA i artylerii z dwóch pobliskich baz wsparcia ogniowego, garnizon odparł atak. Vietcong stracił około 600 zabitych i pięciu pojmanych. Straty amerykańskie wyniosły 17 zabitych i 102 rannych[29][30].

16 kwietnia II Grupa Polowa, w porozumieniu z MACV, podjęła decyzję o kontynuowaniu działań w ramach trzeciej fazy operacji Junction City. Oddziały 25 Dywizji Piechoty kontynuowały przeczesywanie terenu do 14 maja, odzyskując duże ilości sprzętu, ale z niewielkim kontaktem z jednostkami Vietcongu.

Następstwa

Piechota amerykańska miała przewagę techniczną nad napotkanymi siłami Vietcongu, w tym transportery opancerzone M113, a w niektórych miejscach również czołgi
Zrzut zaopatrzenia z powietrza w ramach operacji Junction City

Prowincja Tây Ninh została gruntownie przeszukana, a siły Vietcongu poniosły znaczne straty, w tym duże ilości utraconych zapasów: 810 ton ryżu, 600 ton broni strzeleckiej, 500 000 stron dokumentów. Straty amerykańskie nie były jednak bez znaczenia i wyniosły 282 zabitych i ponad 1500 rannych.

Według obliczeń amerykańskiego dowództwa, 9 Dywizja Vietcongu została poważnie osłabiona w wyniku operacji, tracąc 2728 zabitych, 34 schwytanych i 139 dezerterów. Zdobyto 100 sztuk broni obsługiwanej przez załogę i 491 sztuk broni indywidualnej[31]. W kwietniu 2017 roku Ministerstwo Obrony Wietnamu podało, że straty wyniosły 10,2% (1275) całkowitej siły (15 000 ludzi), a 1,7% (255) zginęło[6].

Po zakończeniu operacji Junction City siły amerykańskie zostały przesunięte na inne obszary operacyjne, a region, który miał znaleźć się pod ścisłą kontrolą rządu Wietnamu Południowego, wkrótce ponownie padł ofiarą infiltracji sił Vietcongu, gdy powróciły one ze swoich schronień w Kambodży.

Wywiad aliancki dowiedział się później, że w wyniku operacji większość głównych sił Vietcongu przeniosła się przez granicę do Kambodży, zamiast stacjonować w Wietnamie Południowym, gdzie były bardziej narażone na ataki. Przygraniczne schronienia w Kambodży, które wcześniej były obszarami logistycznymi, zostały drastycznie rozbudowane, co doprowadziło do dalszego wzrostu napięć między Kambodżą a Wietnamem Południowym i jego sojusznikami[32].

Z ogromnym zużyciem zasobów i sprzętu, w tym 366 000 pocisków artyleryjskich i 3235 ton bomb, siły amerykańskie zadały straty Vietcongowi oraz zademonstrowały użyteczność sił powietrznodesantowych i zmechanizowanych na terenie wcześniej uważanym za problematyczny. Pomimo rezultatów taktycznych, operacja Junction City na poziomie operacyjnym nie osiągnęła swojego głównego celu i nie przyniosła żadnych długoterminowych korzyści strategicznych[1][9].

Przypisy

  1. 1 2 Willbanks 2013 ↓, s. 105.
  2. ↑ Hess 1998 ↓, s. 96.
  3. ↑ Turley 2008 ↓, s. 114.
  4. ↑ Đánh bại cuộc hành quân Gian-xơn Xi-ti của quân Mỹ trên địa bàn Đông Nam Bộ (22-2-1967/ 15-4-1967). Quân đội nhân dân. [dostęp 2026-08-11]. (wiet.).
  5. ↑ Battlefield: Timeline. pbs.org. [dostęp 2026-08-11]. (ang.).
  6. 1 2 3 Bảo đảm Hậu cần chiến dịch Bắc Tây Ninh đánh bại cuộc hành quân Gian- Xơn–Xi– ty của Mỹ - Ngụy. Quân đội nhân dân, 19.04.2017. [dostęp 2026-08-11]. (wiet.).
  7. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 151.
  8. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 150–151.
  9. 1 2 Whitney 2009 ↓, s. 53–54.
  10. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 83.
  11. ↑ Summers 1985 ↓, s. 134.
  12. ↑ MacGarrigle 1998 ↓, s. 115–117.
  13. ↑ MacGarrigle 1998 ↓, s. 113–114.
  14. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 101.
  15. ↑ MacGarrigle 1998 ↓, s. 116.
  16. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 115, 117.
  17. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 121.
  18. ↑ Military History Institute of Vietnam 2002 ↓, s. 198.
  19. ↑ MacGarrigle 1998 ↓, s. 122–123.
  20. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 113–116.
  21. ↑ MacGarrigle 1998 ↓, s. 123.
  22. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 118–121.
  23. ↑ MacGarrigle 1998 ↓, s. 125.
  24. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 123.
  25. ↑ MacGarrigle 1998 ↓, s. 127.
  26. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 130–135.
  27. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 136–140.
  28. ↑ MacGarrigle 1998 ↓, s. 128–132.
  29. ↑ Rogers 1974 ↓, s. 140–147.
  30. ↑ MacGarrigle 1998 ↓, s. 134–139.
  31. ↑ Operation Junction City Vietnam 1967 Battle Book, Advanced Battle Analysis S U. S. Army Command And General Staff College, 1983 [zarchiwizowane z adresu 2014-05-13] (ang.).
  32. ↑ Lipsman i Doyle 1984 ↓, s. 128.

Bibliografia

  • Gary R. Hess: Vietnam and the United States: Origins and Legacy of War: Volume 7 of Twayne's international history series. Twayne Publishers, 1998. ISBN 978-0-8057-1676-4. (ang.).
  • Samuel Lipsman, Edward Doyle: Fighting for Time (The Vietnam Experience). Boston Publishing Company, 1984. ISBN 978-0-939526-07-9. (ang.).
  • George MacGarrigle: Combat Operations: Taking the Offensive, October 1966 to October 1967. US Army Center of Military History, 1998. ISBN 978-0-16-049540-3. (ang.).
  • Bernard Rogers: Vietnam Studies Cedar Falls-Junction City A Turning Point. Department of the Army, 1974. ISBN 978-1931641890. (ang.).
  • Harry Summers: Vietnam War Almanac. Facts on File, 1985. ISBN 0-8160-1813-8. (ang.).
  • William S. Turley: The Second Indochina War: A Concise Political and Military History. Rowman & Littlefield Publishers, 2008. ISBN 978-0-7425-5745-1. (ang.).
  • Catherine Whitney: Soldiers Once: My Brother and the Lost Dreams of America's Veterans. Da Capo Press, 2009. (ang.).
  • James H. Willbanks: Vietnam War: The Essential Reference Guide Gale virtual reference library. ABC-CLIO, 2013. ISBN 978-1-61069-104-8. (ang.).
  • Military History Institute of Vietnam: Victory in Vietnam: A History of the People's Army of Vietnam, 1954–1975. Merle Pribbenow. University of Kansas Press, 2002. ISBN 0-7006-1175-4. (ang.).