Bromek sodu

Bromek sodu
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
biały lub prawie biały proszek lub małe, bezbarwne, przezroczyste lub matowe kryształy[1]
Wzór chemiczny

NaBr

• zapis Hilla

BrNa

Masa molowa

102,89 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

7647-15-6

PubChem

253881

Podobne związki
Inne aniony

chlorek sodu

Inne kationy

bromek potasu, kwas bromowodorowy

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Bromek sodu (łac. natrii bromidum), NaBr – nieorganiczny związek chemiczny z grupy bromków, sól kwasu bromowodorowego i sodu. Jest to bezbarwne, krystaliczne ciało stałe o wysokiej temperaturze topnienia. Jest wykorzystywany jako źródło jonów bromkowych, Br−.

Reakcje chemiczne i zastosowania

  • NaBr jest stosowany w syntezie organicznej jako nukleofil do przemiany zawierających chlor związków organicznych w ich bromopochodne, bardziej przydatne ze względu na swoją selektywną reaktywność w dalszej syntezie.
    NaBr + RCl → RBr + NaCl
  • Bromek sodu może być wykorzystywany jako źródło bromu. Pierwiastek ten można uzyskać np. przepuszczając gazowy chlor przez wodny roztwór NaBr. HBr może być utleniony do Br2 także przez tlenek manganu(IV) (MnO2) lub stężony kwas siarkowy (H2SO4):
    Cl2 + 2 Br− → Br2 + 2Cl−
  • W reakcji bromku sodu z silnymi kwasami nieutleniającymi tworzy się bromowodór, HBr, np.[4]:
    NaBr + H3PO4 → HBr↑ + NaH2PO4
  • W fotografii.

Zastosowania medyczne

Od drugiej połowy XIX wieku był używany w medycynie jako lek przeciwpadaczkowy, uspokajający i nasenny, ze względu na zawartość farmakologicznie aktywnego jonu bromkowego. Po opracowaniu skuteczniejszych i selektywniejszych leków w latach 60. XX w. jego wykorzystanie znacznie spadło. W badaniach klinicznych nie stwierdzono wpływu przyjmowania NaBr na poziom hormonów płciowych[5]. Wchodzi w skład mieszanek takich jak Mixtura Nervina, Sal Erlenmayeri i Mixtura sedativa.

Przykładowa recepta preparatu stosowanego u ludzi:

Rp.
 Natrii bromati 6,0
 Tinct. Valerianae simplicis 4,0
 Aq. destill. 200,0
 M.f. mixt.
 DS. 1 łyżka stołowa 3 razy dziennie

Bromek sodu jest stosowany także w medycynie weterynaryjnej jako lek przeciwpadaczkowy.

Działania niepożądane

Stosowany w ilościach leczniczych powoduje – podobnie jak inne bromki – liczne działania niepożądane: podrażnienie przewodu pokarmowego, reakcje skórne (acne bromata) i alergiczne. Stosowany długotrwale może być toksyczny[6]

Przypisy

  1. ↑ Farmakopea Polska VIII, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491, ISBN 978-83-88157-53-0.
  2. CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
    1. 1 2 3 4 5 6 7 Physical Constants of Inorganic Compounds, s. 4-85.
    2. ↑ Dipole Moments, s. 9-65.
  3. 1 2 3 Sodium bromide [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 8 czerwca 2023, numer katalogowy: 460591 [dostęp 2026-05-18].
  4. ↑ Stanisław Tołłoczko, Wiktor Kemula, Chemia nieorganiczna z zasadami chemii ogólnej, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1954, s. 232.
  5. ↑ B. Sangster i inni, The influence of sodium bromide in man: a study in human volunteers with special emphasis on the endocrine and the central nervous system, „Food Chem Toxicol”, 21 (4), 1983, s. 409–419, DOI: 10.1016/0278-6915(83)90095-9, PMID: 6684622 (ang.).
  6. ↑ Wojciech Kostowski, Leki uspokajające i nasenne, [w:] Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Część XI. Ośrodkowy układ nerwowy, Wojciech Kostowski (red.), Zbigniew S. Herman (red.), wyd. 3, t. 2, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 36, ISBN 978-83-200-4186-6.

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.