Brzóstownia

Brzóstownia
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

śremski

Gmina

Książ Wielkopolski

Wysokość

90 m n.p.m.

Liczba ludności (2022)

218[1]

Strefa numeracyjna

61

Kod pocztowy

63-130[2]

Tablice rejestracyjne

PSE

SIMC

0587146

Położenie na mapie gminy Książ Wielkopolski
Mapa konturowa gminy Książ Wielkopolski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Brzóstownia”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Brzóstownia”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Brzóstownia”
Położenie na mapie powiatu śremskiego
Mapa konturowa powiatu śremskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Brzóstownia”
Ziemia52°02′33″N 17°13′50″E/52,042500 17,230556[3]
Strona internetowa

Brzóstownia – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Książ Wielkopolski.

Położenie

Wieś położona 2 km na południe od Książa Wielkopolskiego przy drodze powiatowej nr 4080 z Dolska do Książa Wielkopolskiego oraz nr 4087 do Mchów[4].

Nazwa

Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XV wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w dokumencie z 1407 kiedy odnotowano ją pod staropolską nazwą „Brzostowo”, 1411 „Brostowna”, 1423 (wg zachowanej kopii z lat 1488/1492) „Brzosthownya”, 1432 „Brozscownye”, 1506 „Brzosthowna”, 1510 „Brzosthowa, Brzostownya”, 1530 „Brostownia”, 1563 „Brostownicza” [5].

Od nazwy miejscowej Brzostownia, pochodzi również polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Brzostowskich, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości[5].

Historia

Wieża ciśnień na granicy Brzóstowni przy stacji kolejowej Książ Wielkopolski

Miejscowość historycznie należała do Wielkopolski. Początkowo była wsią szlachecką, własnością polskiej szlachty z rodu Włościejewskich i Brzostowskich, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1426 miejscowość leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1510 należała do parafii Książ, a od 1581 do parafii Włościejewki[5].

Pierwszy historyczny zapis odnotowujący wieś pochodzi z 1407 kiedy kasztelan giecki Dobrogost Włościejewski toczył spór sądowy z dziedzicami z Książa uzyskując prawo przeprowadzenia ujazdu granicznego pomiędzy Książem a Brzostownią. W 1411 Dobrogost oraz Jan Ksiąski winni stawić po dwóch świadków, m.in. w sprawie o granice pomiędzy Brzostownią a Książem[5].

W 1426 Jan Pasikoń dziedzic we Włościejewkach, sprzedał wraz z prawem odkupu za 100 grzywien groszy szer., Katarzynie z Kępy Wielkiej w powiecie pyzdrskim, zakonnicy w Owińskach, 8 grzywien czynszu rocznego ze wsi Brzostownia. W 1432 szlachcic polski Jan z Książa dowodził za pomocą świadków przeciwko Andrzejowi i Janowi kmieciom z Brzostowni, że zajął im 8 koni w prosie w szkodzie swojego pana. W 1449 Piotr Pasikoń, we Włościejewkach zapisał żonie Małgorzacie po 350 grzywien posagu oraz wiana na całych Włościejewkach oraz na połowie wsi Brzostownia i Międzyborze[5].

W 1487 źródła historyczne notują Andrzeja Brzostowskiego z Brzostowni, wicechorążego poznańskiego. W 1491 Andrzej Pasikoń z Włościejewek zapisał swojej żonie Elżbiecie po 200 kop groszy posagu i wiana na całych wsiach Włościejewki i Brzostownia. W 1506 zmarł Jan Sobiepan kmieć z Chwałkowa koło Książa, który zapisał legat w wysokości dwóch grzywien na długu kmiecia Głąba z Brzóstowni, na budowę kościoła w Włościejewkach. W 1571 Stanisław Sapiński i jego żona Katarzyna córka zmarłego Wawrzyńca Włościejewskiego dokonali ze Stanisławem Brodowskim podziału dóbr dziedzicznych we wsiach: Włościejewki, Brzóstownia i Międzyborze[5].

Miejscowość wspominały również historyczne rejestry podatkowe. W 1510 w Brzostowni, wsi należącej do Andrzeja Włościejewskiego odnotowano 7 i 1/4 łana osiadłego, 1 i 3/4 łana opustoszałego, nieuprawianego, sołectwo na dwóch łanach oraz karczmę. W 1530 miał miejsce pobór podatków z 3 łanów. W 1563 i 1566 Brzóstownia była własnościa Włościejewskiego. Odnotowano w niej pobór z 5,5 łana, a w 1581 pobór z 4 łanów i od jednego zagrodnika[5].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Urodzeni w miejscowości

Urodził się tu Jerzy Antoni Dreyza – polski lekarz internista, uczestnik powstania wielkopolskiego, kampanii wrześniowej, powstania warszawskiego, lekarz naczelny (w stopniu kapitana) Szpitala Maltańskiego w Warszawie (1939–1944) i ordynator Oddziału Chorób Wewnętrznych Szpitala Maltańskiego w Częstochowie (1945–1949).

Przypisy

  1. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 102 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 11848.
  4. ↑ Powiatowy Zarząd Dróg w Śremie: Wykaz dróg powiatowych. [dostęp 2009-07-06].
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Chmielewski 1982 ↓, s. 130-131.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.