CAESAR

CAESAR
Ilustracja
CAESAR armii francuskiej
Dane podstawowe
Państwo

 Francja

Producent

GIAT/Nexter Systems

Typ pojazdu

armatohaubica samobieżna

Trakcja

kołowa 6×6 lub 8×8[1]

Załoga

5[2]

Historia
Prototypy

2003

Produkcja

2006 – obecnie

Dane techniczne
Silnik

6-cyl. silnik wysokoprężny o mocy 240 KM (179 kW)[3]

Długość

10,00 m[4]

Szerokość

2,55 m[4]

Wysokość

3,70 m[4]

Masa

15,4 t (własna)
18,0 t (bojowa)[4]

Osiągi
Prędkość

80–100 km/h[3][4]

Zasięg pojazdu

600 km[4]

Dane operacyjne
Uzbrojenie
1× armatohaubica kal. 155 mm
Użytkownicy
Arabia Saudyjska, Francja, Indonezja, Tajlandia, Ukraina
Armatohaubic CAESAR od tyłu
Armatohaubica samobieżna CAESAR podczas prowadzenia ostrzału

CAESAR (fr. CAmion Équipé d’un Système d’ARtillerie, ciężarówka wyposażona w system artylerii) – francuska samobieżna haubicoarmata kalibru 155 mm na podwoziu samochodu ciężarowego, produkowana przez przedsiębiorstwo Nexter Systems (uprzednio GIAT oraz Lohr Industrie)[3] z przeznaczeniem przede wszystkim dla jednostek Sił Szybkiego Reagowania[5].

Historia

Prace nad działem rozpoczęto w 1990 roku wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniu francuskich wojsk lądowych, które, z uwagi na nowe rodzaje konfliktów zbrojnych, potrzebowały broni artyleryjskiej charakteryzującej się dużą siłą ognia, krótkim czasem reakcji ogniowej oraz wysoką mobilnością i odpornością na oddziaływanie przeciwnika. Analizy możliwości zamontowania działa kalibru 155 mm na podwoziu samochodu ciężarowego rozpoczęto już w 1987 roku[6]. Główną zaletą takiego układu była duża ruchliwość i mobilność strategiczna w postaci możliwości transportu lotniczego[7]. Działo oficjalnie zademonstrowano w czerwcu 1994 roku, po czym prowadzono długotrwałe testy dwóch prototypów w różnych warunkach[7]. Doprowadziły one do powstania ulepszonego prototypu P-3[7]. Początkowo armatohaubica miała być wyposażona w lufę długości 39 kalibrów, ale ostatecznie zdecydowano się na zastosowanie lufy długości 52 kalibrów[6]. Badania przeprowadzone w październiku 1998 roku przez francuskie wojska lądowe potwierdziły, że działo spełnia wszystkie zakładane wymagania i parametry taktyczno-techniczne[5].

W czerwcu 2003 roku armia francuska otrzymała pięć egzemplarzy predseryjnych pojazdu w celu ich przetestowania. W następstwie testów armia złożyła zamówienie na 72 pojazdy, które zastąpić miały holowane działa TRF1. Produkcja seryjna rozpoczęła się w czerwcu 2006 roku[3], a dostawy odbywały się od lipca 2008 do marca 2011 roku[2].

W kwietniu 2006 roku zamówienie na sześć pojazdów złożyła Tajlandia, a w lipcu tego samego roku 80 egzemplarzy zakupiła Arabia Saudyjska[3]. W 2013 roku 37 wozów zamówiła Indonezja[8]. W 2017 roku 22 działa na czeskich podwoziach 8×8 Tatra zamówiła Dania[9]. Dostarczono je do 2020 roku, lecz w 2022 roku Dania zdecydowała podarować je Ukrainie[10]. W 2020 roku 62 działa na podwoziach Tatry zamówiły Czechy, z terminem realizacji do końca 2026 roku[9]. W 2022 list intencyjny na zakup 18 sztuk pojazdów podpisała Litwa[11].

Model nowej generacji Caesar NG został zamówiony do 2024 roku przez Francję, Belgię, Litwę i Portugailię[12].

Służba

Ukraiński Caesar na podwoziu Tatra w położeniu marszowym

Działa samobieżne CAESAR były dostarczane armii francuskiej począwszy od lipca 2008 roku[13]. W 2022 roku było ich 78[13]. Zadebiutowały bojowo podczas wojny w Afganistanie, kiedy latem 2009 roku wysłano najpierw trzy takie działa w celu wsparcia obrony baz francuskich[14]. Następnie cztery działa wzięły udział w operacji Serval w Mali w latach 2013–14[14]. Francuskie Caesary brały udział także w wojnie w Iraku, między innymi we wrześniu 2016 roku wspierały wojska irackie w odbijaniu Mosulu[10].

Wiosną 2011 roku w akcji zostały użyte tajlandzkie Caesary, ostrzeliwując oddziały Kambodży podczas konfliktu granicznego[10].

Najbardziej intensywne użycie dział tego typu miało miejsce w wojnie na Ukrainie. Pierwsze działa przekazano Ukrainie już w maju 2022 roku[10]. W czerwcu jeden CAESAR wraz z podobną prototypową ukraińską armatohaubicą 2S22 Bohdana ostrzeliwał zajętą przez Rosjan Wyspę Wężową, prowadząc do jej opuszczenia[10]. Działa te w miarę dostaw używane były następnie licznie na zasadniczych odcinkach frontu. W październiku 2024 roku poinformowano, że dostarczono ich około 60, a do końca roku miało być ich 80[10]. Potwierdzono fotograficznie do listopada 2024 roku utratę przynajmniej pięciu i uszkodzenie kilku dalszych[10].

Opis konstrukcji

Armatohaubica jest działem samobieżnym typu odkrytego, które zmontowano na podwoziu samochodu ciężarowego Mercedes-Benz U2450L (6×6), z silnikiem o mocy 176 kW i ośmiobiegową skrzynią biegów (pierwsze prototypy i pojazdy w służbie saudyjskiej) lub Renault Sherpa 5 (pojazdy francuskie i tajlandzkie) o układzie jezdnym 6×6.

Opancerzone, hermetyczne, spawane nadwozie przystosowane jest do przewozu pięcioosobowej załogi, zapewniając ochronę przed ogniem broni strzeleckiej i odłamkami artyleryjskimi. Pojazd przystosowany jest do transportu drogą powietrzną na pokładzie samolotu C-130 Hercules[3].

Uzbrojenie pojazdu stanowi armatohaubica kalibru 155 mm z lufą samowzmocnioną (o konstrukcji podobnej do TR), o długości 52 kalibrów, zakończoną dwukomorowym hamulcem wylotowym[5]. Zamek śrubowy otwierany do góry automatycznie, ma mechanizm zautomatyzowanego podawania zapłonników. Odpalane elektrycznie zapłonniki umieszczono w obrotowym magazynie o pojemności 14 sztuk, znajdującym się w trzonie zamka. Z prawej strony, przed nasadą zamkową, umieszczono półsamoczynny układ zasilania pociskami. Oporopowrotnik – hydropneumatyczny. W tylnej części pojazdu zamontowano płytę oporową, która na stanowisku ogniowym jest opuszczana na ziemię za pomocą układu hydraulicznego[5]. Kąt ostrzału działa wynosi od 19° do 68° w pionie oraz 34° w poziomie, a szybkostrzelność – do 6 pocisków na minutę. Działo może strzelać szeroką gamą amunicji standardu NATO tego kalibru. Donośność zależna jest od stosowanej amunicji, np. 18,5 km dla amerykańskich pocisków odłamkowo-burzących M107 (masa 44 kg), 30 km dla francuskich LU-21HB (masa 43 kg), 39 km dla francuskich LU-21BB (masa 44 kg)[15]. Obsługuje również kierowane pociski artyleryjskie klasy "wystrzel i zapomnij" produkcji francuskiej Bonus o zasięgu do 35 km.

Integralnym elementem armatohaubicy jest system kierowania ogniem (z komputerem typu CS2002G), który zawiera m.in.: system nawigacyjny, układ pomiaru prędkości wylotowej pocisku, monitory, zestawy czujników oraz radiostację. Realizuje on następujące zadania: przyjmuje komendy ogniowe ze stanowiska dowodzenia baterii, oblicza nastawy do strzelania, wyświetla dane o położeniu celów, wspomaga układ nawigacyjny, wypracowuje komendy do prowadzenia manewru ogniem, rejestruje bieżące zużycie amunicji i sygnalizuje konieczność jej uzupełnienia, informuje o stanie technicznym działa oraz pojawiających się zagrożeniach[5].

Z armatohaubicy można wystrzeliwać 14 różnych typów amunicji (rozdzielnego ładowania) kalibru 155 mm: odłamkowo-burzącą, przeciwpancerną, kasetową (przeciwpancerną i odłamkową), dymną, oświetlającą i szkolną. Ceasar ma możliwość stawiania przeciwpancernych pól minowych za pomocą pocisków kasetowych OMI, które zawierają 6 min przeciwpancernych, uzbrojonych z zapalnik magnetyczny i układ samolikwidacji. Ponadto do działa są stosowane pociski kasetowe: OGRE (z 63 podpociskami kumulacyjno-odłamkowymi o przebijalności 90 mm stali RHA i promieniu skutecznego rażenia siły żywej do 7 m), NR 269 (dalekonośny, z takimi samymi podpociskami jak OGRE) oraz BONUS, z dwoma pasywnie samonaprowadzającymi się na cel podpociskami przeciwpancernymi, które są w stanie wybuchowo formowanym penetratorem zniszczyć od góry każdy współczesny czołg[5].

W zasobnikach, umieszczonych po obu stronach działa, przewozi się 18 sztuk pocisków oraz modułowych ładunków miotających (ładunek pełny składa się z sześciu modułów o średnicy 158 mm i długości 156 mm)[5].

Czas osiągnięcia gotowości do strzelania wynosi minutę, a czas opuszczenia stanowiska ogniowego około 30 sekund.

W 2015 roku zaprezentowana została wersja eksportowa pojazdu na podwoziu Tatra 815-7 w układzie 8×8 z silnikiem o mocy 460 KM. Różnił się on także lepszym systemem ładowania[16].

Zobacz też

  • MEPAC, francuski samobieżny transporter moździerzy
  • THUNDART, francuski samobieżny system artylerii rakietowej (wieloprowadnicowa wyrzutnia rakiet)
  • X-Fire, francuski samobieżny system artylerii rakietowej (wieloprowadnicowa wyrzutnia rakiet)

Przypisy

  1. ↑ DSEI 2015: CAESAR w nowej odsłonie. Nexter pokazuje mobilny system artyleryjski [online], Defence24, 16 września 2015 [dostęp 2016-02-27] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-10].
  2. 1 2 Le Caesar (camion équipé d’un système d’artillerie) [online], Direction générale de l’armement [dostęp 2016-02-27] (fr.).
  3. 1 2 3 4 5 6 Caesar 155mm Artillery System, France [online], Army Technology [dostęp 2016-02-27] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 CAESAR – camion équipé d’un système d’artillerie [online], Armée de terre [dostęp 2016-02-27] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-14] (fr.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Ryszard Woźniak, Tomasz Begier, Encyklopedia najnowszej broni palnej : opracowanie zbiorowe. T. 1, Litery A-F, Dom Wydawniczy Bellona, 2001, ISBN 83-11-09149-8 (pol.).
  6. 1 2 Nita 2024 ↓, s. 26.
  7. 1 2 3 Nita 2024 ↓, s. 27.
  8. ↑ Hassan Meddah, Nexter vend ses canons en Indonésie [online], L’Usine Nouvelle, 7 marca 2013 [dostęp 2016-02-27] (fr.).
  9. 1 2 Nita 2024 ↓, s. 33-34.
  10. 1 2 3 4 5 6 7 Nita 2024 ↓, s. 35.
  11. ↑ Litwa kupuje 18 haubicoarmat. Interia. [dostęp 2022-06-13].
  12. ↑ W skrócie. „Raport – Wojsko Technika Obronność”. Nr 11/2024, s. 43. Agencja Lotnicza Altair. ISSN 1429-270x.
  13. 1 2 Nita 2024 ↓, s. 33.
  14. 1 2 Nita 2024 ↓, s. 34.
  15. ↑ Nita 2024 ↓, s. 29.
  16. ↑ Nita 2024 ↓, s. 32-33.

Bibliografia

  • Michał Nita. Cezar artylerii. Francuska armatohaubica samobieżna Caesar kal. 155 mm. „Nowa Technika Wojskowa”. Nr 12/2024, s. 26-35, grudzień 2024. Warszawa: Magnum X. ISSN 1230-1655. 
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.