Cairn

Cairn (wymowa kɛʁn) – komputerowa symulacyjna gra przygodowa z 2026 roku w reżyserii Emerica Thoi, wyprodukowana i wydana przez francuskie studio The Game Bakers. Gracz wciela się w Aavę, profesjonalną alpinistkę dążącą do zdobycia tajemniczej góry Kami. Choć jej podróż jest w dużej mierze samotna, napotyka innych wspinaczy i mieszkańców góry, odkrywa ślady minionych ekspedycji oraz zaginioną cywilizację. Jako gra symulacyjna Cairn wymaga od gracza ręcznego pozycjonowania każdej kończyny Aavy. Gra zawiera ponadto elementy typowe dla gier survivalowych – gracz zarządza poziomem głodu, pragnienia i temperatury bohaterki. Gra posiada dynamiczny system pogodowy oraz cykl dobowy, wpływające na poziom trudności rozgrywki.

Prace nad grą rozpoczęły się w 2020 roku. Emeric Thoa pełnił rolę reżysera kreatywnego, rysownik komiksowy Mathieu Bablet był dyrektorem artystycznym i głównym scenarzystą, a Martin Stig Andersen odpowiadał za oprawę dźwiękową i był współkompozytorem. The Game Bakers opisywało grę jako zwieńczenie „trylogii o wolności”, do której należą wcześniejsze tytuły Furi i Haven. Twórcy czerpali inspirację z filmów dokumentalnych o wspinaczce oraz z serii mangi Szczyt bogów. Konsultowali się z alpinistami i odwiedzili Aiguille du Midi, by lepiej poznać realia alpinizmu. Choć studio opisywało Cairn jako „survival climber” i porównywało górę Kami do długiej walki z bossem, gra nie miała być szczególnie karząca – zespół wprowadził liczne opcje ułatwień. Tytuł powstał na silniku Unity przy budżecie 5 milionów euro.

Zapowiedziana w czerwcu 2024 roku gra ukazała się w styczniu 2026 roku na PlayStation 5 i Windows. Otrzymała ogólnie pozytywne recenzje; krytycy chwalili symulacyjną rozgrywkę, fabułę i oprawę artystyczną, choć skrytykowali charakteryzację Aavy i problemy techniczne. W ciągu trzech dni od premiery sprzedano ponad 200 000 egzemplarzy. The Game Bakers zaplanowało wsparcie gry bezpłatnymi dodatkami DLC w ramach cyklu „On the Trail”, a pierwszy pakiet, zatytułowany Deep Water, miał zostać udostępniony w sierpniu 2026 roku.

Cairn to symulacyjna gra wspinaczkowa prezentowana z perspektywy trzeciej osoby^[1]. Gracz wciela się w Aavę, profesjonalną alpinistkę pragnącą jako pierwsza zdobyć szczyt fikcyjnej góry Kami^[2].

Jako Aava, gracz musi odczytywać ukształtowanie skały i planować trasy wspinaczki^[3]. Na szczyt prowadzi wiele różnych tras^[4]. Gracz ręcznie ustawia każdą kończynę Aavy na chwytach i stopniach podczas wspinaczki^[5]. Gra domyślnie automatycznie wybiera, którą kończyną poruszyć, lecz gracz może w każdej chwili przejąć pełną kontrolę ręczną^[6]. Haki wspinaczkowe (pitony), zatrzymujące Aavę po upadku, pełnią rolę punktów kontrolnych, a magnezja zwiększa jej przyczepność^[7].

Gracz musi dbać o postawę Aavy i zarządzać jej wytrzymałością. Jeśli bohaterka zbyt długo pozostaje w niekomfortowej pozycji – przeciążając lub nadmiernie angażując jedną kończynę – może spaść, co częściowo cofa postęp gracza^[8][9]. Gracz obserwuje zachowanie Aavy, by ocenić stopień jej zmęczenia – w sytuacji skrajnego wyczerpania bohaterka oddycha ciężko, a jej kończyny drżą^[10]. Gracz może potrząsnąć zmęczoną kończyną Aavy lub zapiąć się na pitonie, by odzyskać część wytrzymałości podczas wspinaczki. Mowa ciała bohaterki informuje też gracza o tym, czy chwyt jest wystarczająco duży, by go uchwycić^[7]. Pogoda, pora dnia oraz właściwości ściany skalnej wpływają na poziom trudności wspinaczki^[11]. Silny wiatr zaburza równowagę Aavy, intensywny deszcz sprawia, że skała staje się śliska, a noc znacząco obniża widoczność^[12].

Gra zawiera również elementy survivalowe – Aava musi odpoczywać, jeść i pić, by utrzymać właściwy poziom energii^[13]. W regularnych odstępach czasu gracz może zatrzymać się w schronieniu biwakowym, które pełni rolę punktu zapisu. To miejsce, gdzie Aava może odpocząć, opatrzyć rany, przygotować posiłek i naprawić sprzęt^[14]. Towarzyszący jej robot Climbot recyklinguje pitony i wytwarza magnezję dla Aavy^[7][15]. Aava dysponuje plecakiem o ograniczonej pojemności, służącym do przechowywania surowców survivalowych znajdowanych podczas eksploracji^[14]. Odkrywanie map i listów odblokowuje dodatkowe cele poboczne, zachęcając gracza do eksploracji opcjonalnych obszarów i poszukiwania kolekcjonerskich przedmiotów. W miarę postępów Aava zdobywa nowe przedmioty i ulepszenia, m.in. niezniszczalne pitony, wiatraczek i nowe przepisy kulinarne^[11][12].

Cairn jest też grą przygodową. Aava odkrywa ukryte tajemnice góry i musi zdecydować, jakich poświęceń wymaga realizacja jej głębokiej ambicji^[2]. Napotyka innych wspinaczy próbujących zdobyć szczyt, odkrywa ślady dawnych ekspedycji i zaginioną cywilizację troglodytów^[7]. Przyjaciele Aavy przekazują jej wiadomości za pośrednictwem Climbota^[15]. Poprzez interakcje z postaciami niezależnymi i odwiedzanie miejsc szczególnego znaczenia gracz dowiaduje się więcej o motywacjach i przeszłości bohaterki^[7]. Oprócz trybu fabularnego gra oferuje tryb Ekspedycja, w którym gracz wybiera awatara (Aavę lub Marca), styl wspinaczki (alpejski lub solo) i może udostępniać wyniki innym graczom^[2]. Gra zawiera też kilka opcji ułatwień. Gracz może włączyć funkcję „przewijania”, pozwalającą cofnąć czas przed upadkiem Aavy, a tryb asystenta wyłącza wszystkie potrzeby survivalowe i zwiększa częstotliwość automatycznych zapisów^[16].

Gra Cairn została opracowana przez The Game Bakers. Prace nad tytułem rozpoczęły się w 2020 roku i zaangażowały 25-osobowy zespół^[17]. Producentką wykonawczą Cairn była Audrey Leprince. Emeric Thoa pełnił rolę reżysera kreatywnego, a rysownik komiksowy Mathieu Bablet był głównym scenarzystą i dyrektorem artystycznym^[2]. Budżet gry wyniósł 5 milionów euro^[18].

The Game Bakers opisywało Cairn jako zwieńczenie „trylogii o wolności”, do której należą wcześniejsze tytuły Furi i Haven^[19]. Dyrektor kreatywny Emeric Thoa był przekonany, że opowieści alpinistyczne oddają poczucie „absolutnej wolności”, a Cairn jest „refleksją nad samym alpinizmem – nad tym, co popycha ludzi, by przekraczali swoje granice i wspinali się na góry”^[20][16]. Thoa podczas pracy nad grą inspirował się filmami dokumentalnymi o wspinaczce oraz mangą Szczyt bogów^[16]. Gra eksploruje też niebezpieczeństwa i poczucie izolacji związane z alpinizmem^[16]. Twórcy dostrzegli liczne podobieństwa między graniem w gry wideo a wspinaczką: obie aktywności rządzą się jasnymi regułami i niosą „instynktowne konsekwencje sukcesu i porażki”^[13]. The Game Bakers dążyło do tego, by fabuła wzruszała. Bablet opisywał Aavę jako osobę wymagającą, perfekcjonistyczną i niezwykle zdyscyplinowaną, której przywiązanie do ambicji bywa dla otoczenia bardzo kosztowne. Kilku drugoplanowych bohaterów zostało wprowadzonych po to, by odsłonić przeszłość Aavy i jej osobistą historię^[20]. Przez trzy lata zespół konsultował się z alpinistką Élisabeth Revol i przewodniczką górską z Chamonix, Loan Giroud, które dzieliły się swoimi doświadczeniami z twórcami^[21]. Góra Kami była inspirowana Himalajami, Alpami i masywem Vercors, a twórcy podjęli też własną próbę wejścia na Aiguille du Midi, by lepiej zrozumieć specyfikę alpinizmu^[18].

The Game Bakers opisywało grę jako „survival climber”^[19]. Zdobywanie górskiego szczytu twórcy porównali do długiej walki z bossem, w której gracz musi wykazać się umiejętnościami i sprawnie zarządzać zasobami^[22]. Ponieważ wolność jest centralnym tematem gry, gracze mogą samodzielnie wyznaczać trasy wspinaczki^[23]. Pierwotnie gra nie posiadała żadnych punktów zapisu, a upadek bohaterki wiązał się z jej trwałą śmiercią; twórcy zrezygnowali jednak z tego pomysłu, uznając, że tak wysoki poziom trudności nie przypadnie do gustu wszystkim graczom, i przekształcili go w tryb poboczny^[16]. Zespół porównywał Cairn do Death Stranding i serii Dark Souls, lecz Thoa podkreślał, że gra nie ma wywoływać frustracji^[10][17], lecz wręcz przeciwnie – ma zachęcać graczy do wytrwałości i nauki na błędach^[16]. Thoa dodawał, że Cairn opowiada o wysiłku wkładanym w pokonywanie pozornie niemożliwych przeszkód i że gracze są zachęcani do prób, nauki i doskonalenia się^[23]. By nie przytłaczać graczy na początku gry, zespół wprowadził liczne udogodnienia^[16]. Każda ściana skalna i jej chwyty zostały ręcznie zaprojektowane przez twórców. Thoa przyznał, że tworzenie mechaniki gry było wyzwaniem: ruchy wspinaczkowe były obliczane w czasie rzeczywistym przy użyciu fizyki gry i algorytmów matematycznych, co oznaczało, że drobna zmiana w jednym elemencie poziomu wywoływała lawinę zmian w innych obszarach^[13]. Dopracowywanie symulacji wspinaczki zajęło zespołowi ponad trzy lata^[23].

Przy tworzeniu oprawy dźwiękowej Cairn The Game Bakers współpracowało z Lukasem Julianem Lentzem i Martinem Stigiem Andersenem^[16]. Ścieżkę dźwiękową skomponowali Andersen, francuski DJ The Toxic Avenger oraz franko-brazylijska wokalistka Gildaa. Gildaa nagrała też odgłosy wydawane przez Aavę podczas wspinaczki – jej oddech i krzyki^[24]. Twórcy uznali, że krzyk stanowi charakterystyczny element alpinizmu i pomaga budować „wspólne poczucie wyczerpania” między graczem a Aavą. By osiągnąć kontrast między spokojem natury a intensywnością wspinaczki, zespół dźwiękowy stworzył dynamiczny system zwany „mountain intimidation” (dosł. zastraszenie przez górę), zmieniający krajobraz dźwiękowy w zależności od kąta kamery. Muzyka gra przede wszystkim podczas spokojnej eksploracji góry Kami; melodyczne motywy wzmacniają emocjonalne momenty, nie rozpraszając gracza podczas intensywnej wspinaczki^[16]. Głos Aavy podłożyła Sophia Eleni, a w rolach drugoplanowych wystąpili: Hyoie O’Grady, Adam Howden, Aaron Neil, Rebecca Benson, Alexandra Boulton i Rich Keeble^[25].

The Game Bakers zapowiedziało Cairn na PlayStation 5 i Windows podczas Summer Game Fest w czerwcu 2024 roku^[2]. Czasowa wersja demonstracyjna gry trafiła na platformę Steam w grudniu 2024 roku^[26]. Do października 2025 roku demo wypróbowało ponad 600 000 graczy^[27]. Pierwotnie gra miała się ukazać 5 listopada 2025 roku^[28][29], lecz premierę przesunięto na 29 stycznia 2026 roku^[30].

The Game Bakers zaplanowało wsparcie gry serią bezpłatnych pakietów DLC pod tytułem „On the Trail”, w których gracz podąża śladami słynnego alpinisty. Pierwszy z nich, zatytułowany Deep Water, miał zostać udostępniony 13 sierpnia 2026 roku^[31]. Dodatek miał wprowadzić trzy nowe scenerie wspinaczkowe i umożliwić wcielenie się zarówno w Aavę, jak i w Marca^[32].

Cairn otrzymał „ogólnie pozytywne” recenzje według serwisu agregującego oceny Metacritic^[42][43]. Drugi serwis agregujący, OpenCritic, ocenił, że grę polecało 93% agregowanych krytyków^[44].

Will Borger z IGN napisał, że zdobywanie Kami było przeżyciem „ekscytującym” i „satysfakcjonującym” oraz że gracz musi zarządzać zdrowiem, wytrzymałością, głodem i temperaturą Aavy, by odnieść sukces^[14]. Keza MacDonald z „The Guardian” opisała Cairn jako „wymagającą, piękną grę survivalową, która zamienia alpinizm w intymny test wytrzymałości, skupienia i emocjonalnej siły woli”. Recenzentka oceniła, że wspinaczka jest doświadczeniem pełnym napięcia, a dotarcie do bezpiecznego miejsca niesie ulgę wręcz „odurzającą”^[41]. Matt Miller z „Game Informera” porównał górę Kami do ogromnej łamigłówki i długiej walki z bossem oraz pochwalił grę za liczne alternatywne ścieżki prowadzące do celów^[33]. Lewis Gordon z Eurogamera napisał, że Cairn i Baby Steps, w przeciwieństwie do gier stawiających na walkę, oferują „łagodniejsze i bardziej hojne” podejście do gatunku masocore, gdzie żmudny, stopniowy postęp wciąż przynosi euforyczną satysfakcję^[45]. Wielu krytyków stwierdziło, że grze udało się uchwycić radość i emocje towarzyszące wspinaczce skalnej^[36][4]. W bardziej krytycznej recenzji Ali Jones z GamesRadar skrytykowała mechanikę wspinaczki za „niezgrabność”^[35].

Oprawa artystyczna i muzyczna były chwalone za wzbogacenie rozgrywki^[33][36]. Zackery Cuevas z PCMag opisał grę jako „wizualnie uderzającą” i pochwalił sposób, w jaki stylizowana grafika oddaje naturalne krajobrazy^[37]. Wielu recenzentów zwróciło uwagę na silne poczucie miejsca w grze – wypełnionej wyjątkowymi punktami orientacyjnymi i zapierającymi dech w piersiach panoramami^[33][34][46]. Shaun Prescott z „PC Gamera” opisał Cairn jako „grę dziwnych spotkań”, wskazując na jej „surrealistyczne” i „medytacyjne” walory^[36]. Chance Townsend z Mashable, chwaląc oprawę artystyczną i porównując ją do powieści graficznych i minimalistycznych filmów animowanych, skrytykował animacje wspinaczki za to, że bywają niezgrabne i zaburzają immersję gracza^[12]. Kilku recenzentów krytykowało też problemy techniczne gry^[12][38].

Fabuła gry spotkała się z dużym uznaniem krytyków. James Pickard z TechRadar skomentował, że historia jest dobrze napisana, a jej bohaterowie „przekonujący”^[40]. Borger zauważył, że środowiskowe opowiadanie historii jest „poruszające” i że poszczególne wątki „powracają i budują się nawzajem” w miarę postępów gracza^[14]. Wielu krytyków chwaliło tematykę gry i to, jak eksploruje konsekwencje podążania za ambicjami oraz ludzki koszt alpinizmu^{[46][14][12][33][39]}, a ponadto wskazywali na wyjątkowo zapadające w pamięć zakończenie^[33][14]. Oli Welsh z Polygonu dodał, że gra ma „interesujące” tempo, chwaląc sposób, w jaki balansuje trudne etapy wspinaczki z bardziej relaksującą eksploracją^[46]. Niektórzy recenzenci zaznaczyli, że wymagająca rozgrywka jeszcze bardziej wzmacnia przesłanie fabuły^[41][14]. Townsend uznał jednak narrację za „zdawkową”^[12]. Postać Aavy wzbudziła mieszane reakcje. Borger opisał ją jako „skomplikowaną, złożoną i niedoskonałą” postać^[14], a Moises Taveras z GameSpotu pochwalił ją jako osobę z „prawdziwymi zmaganiami i prawdziwym brakiem gotowych odpowiedzi”^[34]. Jones uznała ją za „nierealistyczną” i „antypatyczną”, zaś Stephen Tailby z Push Square skrytykował konfrontacyjne podejście Aavy do innych postaci, przez co narracja bywa „frustrująca”^[38].

• Oficjalna strona gry Cairn (ang.) (ang.)