Charles Durning

Charles Durning
Ilustracja
Charles Durning (1975)
Imię i nazwisko

Charles Edward Durning

Data i miejsce urodzenia

28 lutego 1923
Highland Falls

Data i miejsce śmierci

24 grudnia 2012
Nowy Jork

Zawód

aktor

Współmałżonek

Carole Doughty
(1959–1972; rozwód)
Mary Ann Amelio
(1974–2012; jego śmierć)

Lata aktywności

1951–2012

Odznaczenia
Srebrna Gwiazda (Stany Zjednoczone)
Purpurowe Serce - trzykrotnie (Stany Zjednoczone)
Medal za Dobre Zachowanie Sił Lądowych (USA) Medal Amerykańskiej Służby Obronnej Medal Kampanii Europy-Afryki-Bliskiego Wschodu (USA) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Charles Edward Durning (ur. 28 lutego 1923 w Highland Falls, zm. 24 grudnia 2012 w Nowym Jorku) – amerykański aktor filmowy teatralny i telewizyjny. Dwukrotnie nominowany do Oscara za drugoplanowe role w filmach Najlepszy mały burdelik w Teksasie (1982) i Być albo nie być (1983). Laureat Złotego Globu i nagrody Tony.

Weteran II wojny światowej; uhonorowany najwyższymi amerykańskimi odznaczeniami wojskowymi, m.in. Srebrną Gwiazdą i trzykrotnie Purpurowym Sercem. 31 lipca 2008 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6504 Hollywood Boulevard[1][2].

Życiorys

Urodził się w niewielkiej miejscowości Highland Falls w stanie Nowy Jork w rodzinie rzymskokatolickiej jako dziewiąte z dziesięciorga dzieci Louise Marie (z domu Leonard) Durning, pracownicy pralni w West Point, i Jamesa Geralda Durninga[3]. Pięć jego sióstr zmarło na ospę prawdziwą i szkarlatynę[4]. Jego ojciec – irlandzki imigrant, który stracił nogę podczas I wojny światowej – zmarł w wyniku narażenia na działanie gazu musztardowego, gdy Durning miał 12 lat[4].

W wieku piętnastu lat imał się różnych zajęć, w pracował jako robotnik budowlany, montował mosty, próbował boksować. Jako 20-latek zaciągnął się do wojska. Brał udział w inwazji w Normandii 6 czerwca 1944. Z jego oddziału przeżył tylko on. Po pobycie w szpitalu wrócił na front, uczestnicząc potem m.in. w bitwie o Ardeny. Był jeszcze kilka razy ranny, znów cudem uniknął śmierci, trafił do niewoli. Za odwagę i rany odniesione w walce Durning został wielokrotnie odznaczony[5].

Po wojnie postanowił zostać aktorem. Rozwijając karierę aktorską, Durning – zawodowy tancerz tańca towarzyskiego – uczył w nowojorskim studiu tańca Fred Astaire Dance Studio. Durning rozpoczął karierę w 1951. Pracując jako bileter w teatrze rewiowym, został zatrudniony, by zastąpić na scenie pijanego aktora. W 1953 trafił na mały ekran w jednym z odcinków serialu historycznego CBS Ty tam jesteś (You Are There) – pt. „Zdrada Benedicta Arnolda” („The Treason of Benedict Arnold”) jako pułkownik John Jameson. Występował na off-Broadwayu w sztukach Williama Szekspira: Juliusz Cezar (1962), Król Lear (1962), Makbet (1962), Antoniusz i Kleopatra (1963), Zimowa opowieść (1963), Wieczór Trzech Króli (1963), Komedia omyłek (1967), Życie i śmierć króla Jana (1967) i Tytus Andronikus (1967)[6]. W 1964 zadebiutował na Broadwayu w przedstawieniu Jeana Anouilha Biedny Bitos[7] u boku Donalda Pleasence’a w roli tytułowej. W 1972 za rolę George’a Sikowskiego w sztuce Ten sezon mistrzostw Jasona Millera zdobył nagrodę Drama Desk Award[8]. W 1990 kreacja Harveya „Big Daddy’ego” Pollitta w przedstawieniu Kotka na gorącym blaszanym dachu autorstwa Tennessee Williamsa z Kathleen Turner przyniosła mu drugą nagrodę Drama Desk Award i nagrodę Tony[8]. W 2006 za rolę Jacka Jamesona w spektaklu Wendy Wasserstein Trzeci otrzymał nagrodę im. Lucille Lortel[6][9].

Po raz pierwszy na kinowym ekranie pojawił się w roli amerykańskiego żołnierza w komediodramacie wojennym Andrew L. Stone’a Hasło „Odwaga” (The Password Is Courage, 1962) z Dirkiem Bogarde. Zwrócił na siebie uwagę rolą przemytnika alkoholu Hunnicutta w melodramacie kryminalnym Johna Frankenheimera Na krawędzi (I Walk the Line, 1970) u boku Gregory’ego Pecka. W komedii kryminalnej George’a Roya Hilla Żądło (The Sting, 1973) z Paulem Newmanem i Robertem Redfordem zagrał postać skorumpowanego policjanta porucznika Williama Snydera[10]. Od tej chwili występował regularnie w kilku produkcjach rocznie. Prawdziwym przełomem okazała się rola doświadczonego nowojorskiego policjanta porucznika Eugene’a Morettiego w biograficznym dramacie kryminalnym Sidneya Lumeta Pieskie popołudnie (Dog Day Afternoon, 1975) z Alem Pacino, za którą był nominowany do Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego. Za postać Eda Healeya w miniserialu emitowanym na kanale NBC Kapitanowie i królowie (Captains and the Kings, 1976) był nominowany do nagrody Emmy za wybitny pojedynczy występ aktora drugoplanowego w serialu komediowym lub dramatycznym i Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym.

W komedii Sydneya Pollacka Tootsie (1982) z Dustinem Hoffmanem wystąpił jako Leslie „Les” Nichols, ojciec aktorki Julie (Jessica Lange). W kasowym musicalu Colina Higginsa Najlepszy mały burdelik w Teksasie (The Best Little Whorehouse in Texas, 1982) swoją efektowną komiczną rolą gubernatora przyćmił Burta Reynoldsa i Dolly Parton, zdobywając nominację do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego. Jako standartenführer Erhardt w komedii wojennej Być albo nie być (To Be or Not to Be, 1983) z Anne Bancroft był po raz drugi nominowany do Oscara i Złotego Globu w kategorii „Najlepszy aktor drugoplanowy”[11].

Życie prywatne

Durning był dwukrotnie żonaty. 27 czerwca 1959 zawarł związek małżeński z Carole Doughty, z którą miał troje dzieci[12], dwie córki Jeanine i Michelle oraz syna Douglasa Edwarda[13]. W 1972 doszło do rozwodu. W 1974 poślubił Mary Ann Amelio[13].

Śmierć

Zmarł w wigilię Bożego Narodzenia 24 grudnia 2012 w swoim mieszkaniu na Manhattanie w wieku 89 lata z przyczyn naturalnych[14]. Niemal do końca życia pozostawał aktywny zawodowo[15].

Filmografia

Nagrody

Rok Nagroda Kategoria Film
1975 National Board of Review Najlepszego aktor drugoplanowy Pieskie popołudnie (1975)
1991 Złoty Glob Najlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym The Kennedys of Massachusetts (1990)
2000 National Board of Review Nagroda Amerykańskiej Gildii Reżyserów Filmowych dla najlepszej obsady Hollywood atakuje (2000)
2008 Actor Award Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych za całokształt twórczości –

Przypisy

  1. ↑ Charles Durning. Walk of Fame. [dostęp 2026-07-02]. (ang.).
  2. ↑ Susan King, Hollywood Star Walk: Charles Durning, Actor, „Los Angeles Times”, 7 lipca 2010 [dostęp 2026-07-02] (ang.).
  3. ↑ Charles Durning (1923–2012). Find a Grave. [dostęp 2026-07-02]. (ang.).
  4. 1 2 Dennis McLellan, Charles Durning dies at 89; Tony winner also got Oscar, Emmy nods, „Los Angeles Times”, 25 grudnia 2012 [dostęp 2013-06-02] (ang.).
  5. ↑ Robert Berkvist, Charles Durning, Prolific Character Actor, Dies at 89, „The New York Times”, 25 grudnia 2012 [dostęp 2012-12-25] (ang.).
  6. 1 2 Charles Durning. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2026-07-02]. (ang.).
  7. ↑ Charles Durning. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-07-02]. (ang.).
  8. 1 2 Charles Durning Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-07-02]. (ang.).
  9. ↑ David Rooney, Third, „Variety”, 24 października 2005 [dostęp 2012-12-25] (ang.).
  10. ↑ Charles Durning. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-07-02]. (ang.).
  11. ↑ Chris Wiegand, Charles Durning obituary, „The Guardian”, 25 grudnia 2012 [dostęp 2012-12-25] (ang.).
  12. ↑ PGR / Media, Charles Durning nie żyje [online], film.onet.pl, 26 grudnia 2012 [dostęp 2012-12-26] [zarchiwizowane z adresu 2012-12-31] (pol.).
  13. 1 2 Charles Durning Biography (1923–2012). Film Reference. [dostęp 2026-07-02]. (ang.).
  14. ↑ Matt Schudel, Hard-working actor Charles Durning dies at 89, „The Washington Post”, 25 grudnia 2012 [dostęp 2013-06-02] [zarchiwizowane z adresu 2013-04-13] (ang.).
  15. ↑ Charles Durning, „The Daily Telegraph”, 26 grudnia 2012 [dostęp 2013-06-02] (ang.).

Bibliografia

  • „Muppety jadą do Hollywood”; biogram Charlesa Durninga. „Filmowy Serwis Prasowy”. nr 18 (XXVIII/513), s. 13–16, 1–15 grudnia 1982. Warszawa: Zakład Agencji Dystrybucji Filmowej „Filmowy Serwis Prasowy”, Dom Wydawniczy ABC. ISSN 0430-4519. 
  • „Być albo nie być”; biogram Charlesa Durninga. „Filmowy Serwis Prasowy”. nr 4 (XXXI/566), s. 14–18, 16–28 lutego 1985. Warszawa: Zakład Agencji Dystrybucji Filmowej „Filmowy Serwis Prasowy”, Dom Wydawniczy ABC. ISSN 0430-4519. 
  • Rafał Wilkusz. Mistrzowie drugiego planu: Charles Durning. „Film”. nr 7 (2334), s. 78, lipiec 1996. Warszawa: Platforma Mediowa Point Group. ISSN 0137-463X. 

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.