Angela Lansbury

Angela Lansbury
Ilustracja
Imię i nazwisko

Angela Brigid Lansbury

Data i miejsce urodzenia

16 października 1925
Londyn

Data i miejsce śmierci

11 października 2022
Los Angeles

Zawód

aktorka, piosenkarka

Współmałżonek

Richard Cromwell
(1945–1946; rozwód)
Peter Shaw
(1949–2003; jego śmierć)

Lata aktywności

1942–2022

Odznaczenia
Kawaler Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego od 1936 (cywilny)

Angela Brigid Lansbury (ur. 16 października 1925 w Londynie, zm. 11 października 2022 w Los Angeles) – brytyjsko–amerykańsko–irlandzka aktorka i piosenkarka. W ciągu 80–letniej kariery grała różne role w filmie, teatrze i telewizji. Chociaż większość życia mieszkała w Stanach Zjednoczonych, jej twórczość przyciągnęła międzynarodową uwagę.

8 lutego 1960 otrzymała dwie własne gwiazdy w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdujące się przy 6623 Hollywood Boulevard (film) i 6259 Hollywood Blvd. (telewizja)[1][2].

W 1994 za szczególne zasługi dla sztuki królowa Elżbieta II odznaczyła ją Orderem Imperium Brytyjskiego. W 2014 została uhonorowana tytułem Dama Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (DBE) za zasługi dla brytyjskiej kinematografii i pracy charytatywnej.

Życiorys

Urodziła się w londyńskiej dzielnicy Poplar jako córka Charlotte Lillian „Moyny” McIldowie, aktorki występującej na West Endzie, i Edgara Isaaca Lansbury’ego, polityka komunistycznego z Komunistycznej Partii Wielkiej Brytanii[3]. Miała dwóch braci bliźniaków, Edgara (ur. 1930, zm. 2024)[4] i Bruce’a (ur. 1930, zm. 2017) oraz przyrodnią siostrę Isolde Denham (ur. 1920, zm. 1987)[5], która była żonę aktora Petera Ustinova. W czasie II wojny światowej rodzina przeniosła się do Stanów Zjednoczonych[6].

Debiutowała na ekranie w roli przestraszonej pokojówki Nancy Oliver w dramacie psychologicznym George’a Cukora Gasnący płomień (Gaslight, 1944) z Ingrid Bergman i natychmiast dostała nominację do Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej[7]. Po występie jako Edwina Brown w przygodowym dramacie familijnym Clarence’a Browna Wielka nagroda (National Velvet, 1944) z Elizabeth Taylor, była nominowana do Oscara za drugoplanową rolę Sibyl Vane w dramacie Portret Doriana Graya (The Picture of Dorian Gray, 1945), a trzecią nominację do Oscara przyznano jej za rolę Eleanor Shaw Iselin w dramacie Johna Frankenheimera Przeżyliśmy wojnę (The Manchurian Candidate, 1962)[8].

W 1957 po raz pierwszy trafiła na Broadway w roli Marcelle w farsie Hotel Paradiso[9]. Pięciokrotnie zdobyła teatralną nagrodę Tony[10].

Od 30 września 1984 do 19 maja 1996 grała postać starszej pani Jessiki Beatrice „J.B.” McGill Fletcher, rozwiązującej skomplikowane zagadki kryminalne w serialu stacji CBS Napisała: Morderstwo (Murder, She Wrote). Za tę rolę otrzymała cztery Złote Globy i dwanaście nominacji do nagrody Emmy.

W 1997 została wyróżniona Narodowym Medalem Sztuki. W 2013 przyznano jej Honorowego Oscara za całokształt twórczości.

Zmarła 11 października 2022 we śnie w swoim domu w Kalifornii w wieku 96 lat (5 dni przed kolejną rocznicą urodzin)[11][12].

Życie prywatne

Była dwukrotnie zamężna. 27 września 1945 zawarła związek małżeński z aktorem Richardem Cromwellem. Małżeństwo to trwało rok; zakończyło się rozwodem 11 września 1946. 12 sierpnia 1949 wyszła za mąż za producenta Petera Shaw, który zmarł 29 stycznia 2003. Mieli dwójkę dzieci: syna Anthony’ego Petera (ur. 1952) i córkę Deidre Angelę (ur. 1953).

Filmografia

Angela Lansbury w zwiastunie filmu Portret Doriana Graya (1945)
Angela Lansbury ze swoimi dziećmi: Anthonym i Deidre
Gwiazda Angeli Lansbury na Alei Gwiazd w Los Angeles

Nagrody

Rok Nagroda Kategoria Film / Serial
1946 Złoty Glob Najlepsza aktorka drugoplanowa Portret Doriana Graya (1945)
1962 National Board of Review Najlepsza aktorka drugoplanowa Przeżyliśmy wojnę (1962)
Wszystkie mu ulegają (1962)
1963 Złoty Glob Najlepsza aktorka drugoplanowa Przeżyliśmy wojnę (1962)
1978 National Board of Review Najlepsza aktorka drugoplanowa Śmierć na Nilu (1978)
1985 People’s Choice Award Ulubiona aktorka w nowym serialu telewizyjnym Napisała: Morderstwo
Złoty Glob Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym
1987 Złoty Glob
1988 Nagrody im. Edgara Allana Poego Raven Award –
1990 Złoty Glob Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym Napisała: Morderstwo
1991 Nagroda BAFTA BAFTA Fellowship –
1992 Złoty Glob Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym Napisała: Morderstwo
1997 Actor Award Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych za całokształt twórczości –
2014 Nagroda Akademii Filmowej Oscar honorowy –

Przypisy

  1. ↑ Angela Lansbury. Walk of Fame. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
  2. ↑ Michael Harris, Hollywood Star Walk: Angela Lansbury, Actress, Singer, „Los Angeles Times”, 18 lutego 1999 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
  3. ↑ Angela Lansbury Biography (1925–2022). Film Reference. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
  4. ↑ Mike Barnes, Edgar Lansbury, Tony-Winning Producer and Brother of Angela Lansbury, Dies at 94, „The Hollywood Reporter”, 4 maja 2024 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
  5. ↑ Bradley M.: Dame Angela Lansbury (1925–2022). Find a Grave. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
  6. ↑ Angela Lansbury. Turner Classic Movies. [dostęp 2019-12-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-28)]. (ang.).
  7. ↑ Susan King, Angela Lansbury will receive honorary Oscar, „Los Angeles Times”, 16 listopada 2013 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
  8. ↑ Angela Lansbury. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
  9. ↑ Angela Lansbury. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
  10. ↑ Angela Lansbury Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
  11. ↑ Daniel Lewis, Angela Lansbury, Star of Film, Stage and ‘Murder, She Wrote,’ Dies at 96, „The New York Times”, 12 października 2022 [dostęp 2022-10-14] [zarchiwizowane z adresu 2022-10-12] (ang.).
  12. ↑ 'I am an Irish-British actress' – Television icon Angela Lansbury honoured with lifetime achievement award in Dublin, „Irish Independent” [dostęp 2022-10-14] (ang.).

Bibliografia

  • Leila Sorell. Kartka z Hollywood: Kiedy nie liczą się pieniądze. „Film”. nr 20 (2183/XLVI), s. 22, 19 maja 1991. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Pożegnania: Angela Lansbury (1925–2022). „Kino”. nr 11 (LVI), s. 13, listopad 2022. Warszawa: Fundacja Kino. ISSN 0023-1673. 

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.