Danabórz

Danabórz
osada
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

wągrowiecki

Gmina

Wągrowiec

Liczba ludności (2006)

50

Strefa numeracyjna

67

Kod pocztowy

62-104[1]

Tablice rejestracyjne

PWA

SIMC

0531690

Położenie na mapie gminy wiejskiej Wągrowiec
Mapa konturowa gminy wiejskiej Wągrowiec, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Danabórz”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Danabórz”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Danabórz”
Położenie na mapie powiatu wągrowieckiego
Mapa konturowa powiatu wągrowieckiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Danabórz”
Ziemia52°53′06″N 17°14′22″E/52,885000 17,239444[2]

Danabórz – osada w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Wągrowiec[3][4].

Do 2023 miejscowość była częścią wsi Bukowiec[5].

W latach 1975–1998 Danabórz administracyjnie należał do województwa pilskiego.

Historia

Dokument z 1154 Zbiluta (z rodu Pałuków) obywatela polskiego (“Poloniae civis”) notujący Danabórz jako Domabore.

Po raz pierwszy miejscowość wymieniona została w dokumencie z 1154 Zbiluta (z rodu Pałuków) obywatela polskiego (“Poloniae civis”), w którym zanotowana została jako Domabore[6].

Zamek w Danaborzu

Zamek - w XV wieku ród Pałuków-Danaborskich, którego najwybitniejszym przedstawicielem był Włodko z Danaborza, zbudował nad jeziorem gotycką wieżę mieszkalną (donżon), który był jego siedzibą. Zbudowana na szczycie kopca ceglana wieża na kamiennym fundamencie na planie prostokąta o wymiarach 15 x 9 metrów była otoczona wałem. Po śmierci ojca, którego kazał ściąć w Kaliszu król Kazimierz Jagiellończyk, jego syn Andrzej rozebrał wieżę i na jej miejscu wzniósł murowany dwór z sienią i izbami[7]. Około 1460 roku dwór rozbudował kasztelan nakielski Władysław[8] wznosząc wieżę z ryzalitem i alkierzem. Całość otaczały koliste wały ziemne[7]. Wieża podupadła w XVII wieku.

Pozostałością po siedzibie jest jedynie wzgórze nad jeziorem. Badania zamku przeprowadzono w 2021 roku[7] i jego kształt jest interpretowany jako wieżowa siedziba podobna do zamku w Gołańczy.

Kościół

W XV wieku na południe od wieży powstał murowany gotycki kościół, który także już nie istnieje.

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 108 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 21375.
  3. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  4. ↑ GUS. Rejestr TERYT
  5. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw i rodzajów niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych. (Dz. U. z 2023 r. poz. 2799 (ISAP))
  6. ↑ Praca zbiorowa 1877 ↓, s. 23-24.
  7. 1 2 3 Artur Różański, Tomasz Olszacki, Fortified Manor House in Danabórz in the Pałuki Region: A Forgotten Residence of Medieval Nobility, „Wiadomości Konserwatorskie Journal of Heritage Conservation”, Academia.edu, 2025, s. 39-49, DOI: 10.48234/WK84FORGOTTEN [dostęp 2025-12-25] (ang.).
  8. ↑ Bieniak Janusz, Krąg rodzinny biskupa kujawskiego Macieja Pałuki (korekta do Rodu Pałuków Władysława Semkowicza), “Zapiski Historyczne” 1985, vol. 50, b. 3.

Bibliografia

  • Praca zbiorowa: Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski. Poznań: Biblioteka Kórnicka, 1877, s. 23-24.
  • Eugeniusz Cnotliwy – „Badania weryfikacyjne późnośredniowiecznych siedzib obronnych w zachodniej części Pałuk”, [w:] "Studia i Materiały do Dziejów Pałuk", UAM, 1995, s. 341-346
  • Mirosława Dernoga - "Ruiny budowli gotyckiej w Danaborzu, stan. 18 (gm. Wągrowiec, woj. wielkopolskie). Badania archeologiczno-architektoniczne", [w:] "Studia i Materiały do Dziejów Pałuk", UAM, 2003, s. 93-106
  • J. Kohte, Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Posen, Bd. 4, Berlin 1897, s. 140.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.