Edmond O’Brien
 Edmond O'Brien (1955) | |
| Imię i nazwisko |
Eamon Joseph O’Brien |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
10 września 1915 |
| Data i miejsce śmierci |
9 maja 1985 |
| Zawód |
aktor, reżyser filmowy |
| Współmałżonek |
Nancy Kelly |
| Lata aktywności |
1936–1974 |
Edmond O’Brien, właśc. Eamon Joseph O’Brien (ur. 10 września 1915 w Nowym Jorku, zm. 9 maja 1985 w Inglewood) – amerykański aktor i reżyser filmowy, laureat Oscara za rolę drugoplanową w filmie Bosonoga contessa (1954).
8 lutego 1960 otrzymał dwie własne gwiazdy w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdujące się przy 1725 Vine Street (film) i 6523 Hollywood Boulevard (telewizja)[1][2].
Życiorys
Urodził się w nowojorskim Brooklynie[3][4] jako siódme i najmłodsze dziecko Agnes (z domu Baldwin) i Jamesa O’Brienów[5]. Jego rodzice pochodzili z Irlandii. Ojciec zmarł, gdy chłopiec miał cztery lata. Jednym z jego sąsiadów z czasów dzieciństwa był Harry Houdini[4]. Po sześciu miesiącach nauki na Fordham University, dzięki stypendium rozpoczął naukę w Neighborhood Playhouse School of the Theatre[4].
W 1936 w wieku 21 lat zadebiutował na Broadwayu w wieku 21 lat w roli grabarza w inscenizacji Hamleta[6] w reżyserii Johna Gielguda. W 1940 powrócił na Broadway, aby zagrać Merkucja u boku Laurence’a Oliviera i Vivien Leigh w Romeo i Julii.
Swoją pierwszą rolę Gringoire’a w Hollywood zagrał w dramacie kostiumowym Dzwonnik z Notre Dame (1939) w reż. Williama Dieterlego. Po świetnie przyjętych kreacjach w takich produkcjach noir jak Zabójcy (The Killers, 1946) Roberta Siodmaka, Biały żar (White Heat, 1949) Raoula Walsha czy Zmarły w chwili przybycia (D.O.A., 1950) Rudolpha Maté, był już gwiazdą[7]. W ekranizacji powieści George’a Orwella 1984 (1956) zagrał postać dręczonego psychicznie Winstona Smitha. Za kreację Raymonda Clarka, senatora z Południa, alkoholika uwięzionego przez wojsko w dreszczowcu politycznym Johna Frankenheimera Siedem dni w maju (Seven Days in May, 1964) z Burtem Lancasterem i Kirkiem Douglasem był nominowany do Oscara.
19 lutego 1941 ożenił się z aktorką Nancy Kelly, z którą rozwiódł się 2 lutego 1942[8]. 26 września 1948 zawarł związek małżeński z aktorką Olgą San Juan[9]. Mieli dwie córki, Bridget Eileen (ur. 1949) i Marię Mercedes (1950–2026), oraz syna Brendana Jamesa (1962–2023). Małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1976[9].
Zmarł 9 maja 1985 w wieku 69 lat w sanatorium św. Ernesta w Inglewood w Kalifornii w wyniku powikłań związanych z chorobą Alzheimera[10].
Filmografia
Filmy
- 1939: Dzwonnik z Notre Dame jako Pierre Gringoire
- 1946: Zabójcy jako Jim Riordan
- 1949: Biały żar jako Vic Pardo
- 1949: Pod znakiem Koziorożca jako narrator (niewymieniony w czołówce)
- 1950: Zmarły w chwili przybycia jako Frank Bigelow
- 1952: Największe widowisko świata jako naganiacz (niewymieniony w czołówce)
- 1953: Juliusz Cezar jako Casca
- 1955: Bosonoga contessa jako Oscar Muldoon
- 1956: 1984 jako Winston Smith
- 1956: Blondynka i ja jako Marty "Fatso" Murdock
- 1962: Człowiek, który zabił Liberty Valance’a jako Dutton Peabody
- 1962: Ptasznik z Alcatraz jako Tom Gaddis
- 1962: Najdłuższy dzień jako generał Raymond O. Barton, dowódca 4. Dywizji Piechoty
- 1964: Siedem dni w maju jako senator Raymond Clark
- 1964: Rio Conchos jako płk. Theron Pardee
- 1966: Fantastyczna podróż jako generał Carter
- 1969: Dzika banda jako Freddie Sykes
Seriale
- 1968: Mission: Impossible – odc. „The Counterfeiter” jako Raymond Halder
- 1972: Ulice San Francisco – odc. „The Thirty-Year Pin” jako ficer Gustav „Gus” Charnovski, SFPD
Nagrody i nominacje
| Rok | Nagroda | Kategoria | Film | Rezultat |
|---|---|---|---|---|
| 1954 | Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych dla najlepszego aktora | Najlepszy aktor | Bosonoga contessa (1954) | Nominacja |
| 1955 | Złoty Glob | Najlepszy aktor drugoplanowy[11] | Wygrana | |
| Nagroda Akademii Filmowej | Najlepszy aktor drugoplanowy[12] | Wygrana | ||
| 1965 | Złoty Glob | Najlepszy aktor drugoplanowy[11] | Siedem dni w maju (1964) | Wygrana |
| Nagroda Akademii Filmowej | Najlepszy aktor drugoplanowy[12] | Nominacja | ||
Przypisy
- ↑ Edmond O’Brien. Walk of Fame. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).
- ↑ Bob Baker, Hollywood Star Walk: Edmond O’Brien, Actor, „Los Angeles Times”, 10 maja 1985 [dostęp 2026-07-17] (ang.).
- ↑ Nils M. Solsvik Jr.: Edmond O’Brien (1915–1985). Find a Grave. [dostęp 2026-07-15]. (ang.).
- 1 2 3 Edmond O’Brien, Actor, Dies at 69, „The New York Times”, 10 maja 1985 [dostęp 2026-07-17] (ang.).
- ↑ Genealogy: Edmond O’Brien (1915–1985). Geni, 17 czerwca 2024. [dostęp 2026-07-16]. (ang.).
- ↑ Edmond O’Brien. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).
- ↑ Edmond O’Brien. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-07-16]. (ang.).
- ↑ Dick Vosburgh, Obituary: Nancy Kelly, „The Independent”, 20 stycznia 1995 [dostęp 2026-07-17] (ang.).
- 1 2 Associated Press, Olga San Juan dies at 81; actress sang and danced with Bing Crosby, Fred Astaire, „Los Angeles Times”, 9 stycznia 1985 [dostęp 2026-07-17] (ang.).
- ↑ Bob Baker, Versatile Character Actor Edmond O’Brien, 69, Dies, „Los Angeles Times”, 10 maja 1985 [dostęp 2026-07-17] (ang.).
- 1 2 Edmond O'Brien [online], Golden Globes [dostęp 2025-06-23] (ang.).
- 1 2 Edmond O'Brien [online], Academy of Motion Picture Arts and Sciences [dostęp 2025-06-23] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Edmond O’Brien (1915–1985) w bazie IMDb (ang.)
- Edmond O’Brien w bazie Filmweb
- Edmond O’Brien w bazie Notable Names Database (ang.)
