Euklaz

Euklaz

euklaz z Zimbabwe
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	BeAlSiO4(OH), hydroksokrzemian berylu i glinu[1]
Twardość w skali Mohsa	7,5[2]
Przełam	muszlowy[3]
Łupliwość	doskonała wg słupa[3], niedoskonała
Pokrój kryształu	słupkowy, pryzmatyczny, masywny, włóknisty[4] [5]
Przezroczystość	przezroczysty, przeświecający[2]
Układ krystalograficzny	jednoskośny[2][3]
Klasa krystalograficzna	pryzmatyczna[2]
Właściwości mechaniczne	kruchy[3]
Gęstość	2,99–3,1 g/cm³[2]
Właściwości optyczne
Barwa	jasno- i ciemnozielona, niebieska, żółta, różowa, biała, brunatna, bezbarwna[3], fioletowa[5]
Rysa	biała[3]
Połysk	szklisty[3]; perłowy na płaszczyznach łupliwości
Współczynnik załamania	1,652–1,671 (dwuosiowy)[5]
Inne	dwójłomność: 0,019[2] pleochroizm: widoczny[2]
Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	9.AE.10[2]

Euklaz – rzadki i szlachetny minerał klasy krzemianów wyspowych.

Nazwa pochodzi od greckiego εὖ oznaczającego łatwo i κλάσις = pęknięcie, co nawiązuje do jego doskonałej łupliwości^[2]. Euklaz został po raz pierwszy zgłoszony z okręgu Orenburg na rosyjskim Uralu, gdzie występuje z innymi materiałami szlachetnymi i złotem w żwirach strumieniowych^[6]. Jego typową lokalizacją jest Ouro Preto w stanie Minas Gerais w Brazylii^[2].

Tworzy kryształy słupkowe, tabliczkowe, podłużnie wyraźne prążkowane, narosłe albo kolumnowe ze skośnymi zakończeniami, rzadko skupienia zbite^[3]. Są one często bezbarwne do jasnozielonego, prawie zawsze przezroczyste. Bardzo rzadko można spotkać ten minerał w kolorze intensywnie niebieskim lub niebieskozielonym, czasem nawet ciemnozielonym. Ściany mają połysk szklisty i są prążkowane wzdłuż kryształu. Jego powstanie związane jest z przeobrażeniami berylu w pegmatytach. Ma silną dyspersję i bezbarwny pleochroizm^[5]. Jest przezroczysty do półprzezroczystego. Nie jest radioaktywny^[5] i nie wykazuje fluorescencji^[4]. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są cynk, fluor, wapń, magnez, żelazo oraz sód^[2].

Występuje w druzach pegmatytowych oraz hydrotermalnych żyłach typu alpejskiego^[3][2]. Euklaz w formie masywnej lub włóknistej występuje zwykle w łupkach i fillitach^[6]. Minerałami towarzyszącymi są przede wszystkim: bertrandyt, kwarc, chloryt, beryl, skalenie, ankeryt, topaz, muskowit, anataz, fluoryt, szerlit, kalcyt, albit, rutyl, adular, mikroklin i peryklin^[2][7].

• Brazylia (Minas Gerais i Rio Grande do Norte)^[2]
• Ural
• Austria (Tyrol i Salzburg)^[2]
• Zimbabwe (Karoi)
• Zambia
• Niemcy^[5] (Bawaria)^[2]
• Rosja^[5]
• Mozambik^[5]
• Tanzania^[7]
• Kolumbia^[7]
• USA (Kolorado)^[2]

• kamień jubilerski

• Kieszonkowy atlas skał i minerałów Monica Price, Kevin Walsh
• Encyklopedia Gutenberga
• Minerały Rozpoznać – Podziwiać – Chronić Helga Hofmann, Rupert Hochleitner