Fosfosyderyt
 czerwony fosfosyderyt na fioletowym strengicie z Bawarii w Niemczech | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny | |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa | |
| Przełam | |
| Łupliwość | |
| Pokrój kryształu | |
| Układ krystalograficzny | |
| Klasa krystalograficzna |
pryzmatyczna[2] |
| Właściwości mechaniczne | |
| Gęstość |
2,74–2,76 g/cm3[2] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
biała, różowa, fioletowa; bezbarwny[1], czerwona, brązowa, żółta, zielona[2] |
| Rysa | |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
1,692–1,739 (dwuosiowy)[2] |
| Inne |
dwójłomność: 0,046[2] dyspersja (optyka): bardzo silna[2] pleochroizm: widoczny; X = jasnoróżowy; Y = karminowo-czerwony; Z = bezbarwny[2] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
8.CD.05[2] |
Fosfosyderyt – rzadki minerał klasy fosforanów.
Właściwości
Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Wykształca kryształy o pokroju cienko lub grubotabliczkowym[1]. Występuje w skupieniach promienistych, gruzełkowych i jako naskorupienia[1]. Jest minerałem kruchym, przezroczystym do półprzezroczystego[2]. Posiada białą rysę i szklisty połysk. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są glin i mangan[2].
Występowanie
Występuje w pegmatytach bogatych w fosfor jako produkt przeobrażenia fosforanów pierwotnych[1]. Towarzyszą mu strengit, leukofosfit, turkus, bermanit, strunzyt, stewartyt, laueit i rockbridgeit[1][2][3].
Miejsce występowania
Występuje w Australii, Brazylii, Czechach, Francji, Niemczech, Portugalii, Hiszpanii, Chile i Stanach Zjednoczonych (Dakota Południowa, Maine, Kalifornia)[2][3]. W Polsce spotykany w okolicach Świdnicy na Dolnym Śląsku[2].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 236, ISBN 978-83-7073-816-7.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Phosphosiderite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-12] (ang.).
- 1 2 https://www.handbookofmineralogy.org/pdfs/phosphosiderite.pdf