Stewartyt

Stewartyt
Ilustracja
Stewartyt z Bawarii
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

MnFe2(PO4)2(OH)2·8H2O[1]

Twardość w skali Mohsa

3[2]

Przełam

nierówny[2]

Łupliwość

brak[2], dobra[3]

Pokrój kryształu

cienkolistewkowy[2], włóknisty, cienkoblaszkowy[1], igiełkowy, cienkotabularny[4]

Układ krystalograficzny

jednoskośny[2], trójskośny[1][4]

Klasa krystalograficzna

pinakoidalna[1]

Właściwości mechaniczne

kruchy[1][4][2]

Gęstość

3,46 g/cm3[1][2]

Właściwości optyczne
Barwa

żółta, pomarańczowa, zielonożółta[1][4][2]

Rysa

biała[1][4][2]

Połysk

szklisty[2], półszklisty, żywiczny, jedwabisty[1]

Współczynnik załamania

1,612–1,681 (dwuosiowy)[1]

Inne

dwójłomność: 0,050[1] dyspersja (optyka): silna[1][4] pleochroizm: X = Bezbarwny Y = jasnożółty Z = Żółty[1][4]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

8.DC.30[1]

Stewartyt – rzadki minerał, będący fosforanem wtórnym[5].

Nazwany przez Waldemara T. Schallera od miejsca odkrycia, pegmatytu Stewart Lithia w Pala w Kalifornii[5][1].

Właściwości

Krystalizuje w układzie jednoskośnym lub trójskośnym[1]. Wykształca kryształy cienkoblaszkowe[5], grubotabliczkowe, igiełkowe[4] cienkolistewkowe z podłużnym prążkowaniem, zrosty równoległe, promieniste oraz wiązkowe[2]. Jest minerałem bardzo kruchym, półprzezroczystym do przezroczystego[1]. Ma białą rysę, szklisty połysk oraz jest w odcieniach żółtego i pomarańczowego[1][2]. Jest izostrukturalny z kastningitem oraz polimorficzny z laueitem i pseudolaueitem[1].

Występowanie

Występuje w pegmatytach granitowych bogatych w fosfor oraz jako produkt przeobrażenia fosforanów pierwotnych[5][1][4][2]. Towarzyszą mu laueit, strengit, strunzyt, pseudolaueit, beratunit, rockbridgeit i apatyt[1][4][2].

Miejsce występowania

Jego typową lokalizacją jest Kalifornia[5][1]. Na terenie USA występuje jeszcze głównie w Dakocie Południowej, Maine i New Hampshire[1]. Został stwierdzony także w Portugalii, Namibii, Niemczech (Bawaria), Francji i Portugalii[5][1][4].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 Stewartite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-02] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 198, ISBN 978-83-7073-816-7.
  3. ↑ Stewartite [online], Dakota Matrix Minerals [dostęp 2025-06-02].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 John W. Anthony i inni red., Stewartite, 2001–2005, Mineralogical Society of America [dostęp 2025-06-02] (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 BORNET Rémi, Stewartite - Encyclopedia [online], Le Comptoir Geologique - Minerals, Fossils and Gemstones for sale [dostęp 2025-06-02] (ang.).