Stewartyt
![]() Stewartyt z Bawarii | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
MnFe2(PO4)2(OH)2·8H2O[1] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
3[2] |
| Przełam |
nierówny[2] |
| Łupliwość | |
| Pokrój kryształu |
cienkolistewkowy[2], włóknisty, cienkoblaszkowy[1], igiełkowy, cienkotabularny[4] |
| Układ krystalograficzny | |
| Klasa krystalograficzna |
pinakoidalna[1] |
| Właściwości mechaniczne | |
| Gęstość | |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa | |
| Rysa | |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
1,612–1,681 (dwuosiowy)[1] |
| Inne |
dwójłomność: 0,050[1] dyspersja (optyka): silna[1][4] pleochroizm: X = Bezbarwny Y = jasnożółty Z = Żółty[1][4] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
8.DC.30[1] |
Stewartyt – rzadki minerał, będący fosforanem wtórnym[5].
Nazwany przez Waldemara T. Schallera od miejsca odkrycia, pegmatytu Stewart Lithia w Pala w Kalifornii[5][1].
Właściwości
Krystalizuje w układzie jednoskośnym lub trójskośnym[1]. Wykształca kryształy cienkoblaszkowe[5], grubotabliczkowe, igiełkowe[4] cienkolistewkowe z podłużnym prążkowaniem, zrosty równoległe, promieniste oraz wiązkowe[2]. Jest minerałem bardzo kruchym, półprzezroczystym do przezroczystego[1]. Ma białą rysę, szklisty połysk oraz jest w odcieniach żółtego i pomarańczowego[1][2]. Jest izostrukturalny z kastningitem oraz polimorficzny z laueitem i pseudolaueitem[1].
Występowanie
Występuje w pegmatytach granitowych bogatych w fosfor oraz jako produkt przeobrażenia fosforanów pierwotnych[5][1][4][2]. Towarzyszą mu laueit, strengit, strunzyt, pseudolaueit, beratunit, rockbridgeit i apatyt[1][4][2].
Miejsce występowania
Jego typową lokalizacją jest Kalifornia[5][1]. Na terenie USA występuje jeszcze głównie w Dakocie Południowej, Maine i New Hampshire[1]. Został stwierdzony także w Portugalii, Namibii, Niemczech (Bawaria), Francji i Portugalii[5][1][4].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 Stewartite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-02] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 198, ISBN 978-83-7073-816-7.
- ↑ Stewartite [online], Dakota Matrix Minerals [dostęp 2025-06-02].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 John W. Anthony i inni red., Stewartite, 2001–2005, Mineralogical Society of America [dostęp 2025-06-02] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 BORNET Rémi, Stewartite - Encyclopedia [online], Le Comptoir Geologique - Minerals, Fossils and Gemstones for sale [dostęp 2025-06-02] (ang.).
