Garnizon Skwierzyna

• 1714 po raz pierwszy w Skwierzynie ulokowano wojsko polskie.

• 1795 w Skwierzynie założono pierwszy garnizon pruski. Stacjonowała tutaj kompania pruskiego korpusu inwalidów (Invalidenkorp), w składzie 3 oficerów, jeden sierżant, 7 podoficerów, 2 muzykantów i 148 żołnierzy, w tym 75 żonatych, których ulokowano w prywatnych kwaterach. Jednostka pozostała w mieście do 1807 roku^[12].

• 1813 zakwaterowano w Skwierzynie 2000 kawalerzystów włoskich z armii Napoleona.

• 1833 na Gollmützer Felde (Chełmskim Polu) odbyły się manewry kawalerii, którymi dowodził Fryderyk Wilhelm.
• 1846 podczas powstania wielkopolskiego w mieście stacjonował 2. pułk dragonów ze Schwedt oraz krótko pułk piechoty.

Podczas działań I wojny światowej 1914–1918 stacjonował tu 2 rezerwowy batalion (2 Landwehr-Ersatz-Btl. LIR 46) 46 dolnośląskiego pułku piechoty (Landwehr-Infanterie-Regiment Nr. 46)^[13]. W związku z tym, że w mieście nie było koszar jednostkę ulokowano w szkołach. Dowództwo batalionu mieściło się w ratuszu, a seminarium nauczycielskie (dzisiejszy budynek liceum) służyło jako szpital wojskowy. Batalion został rozwiązany tuż po wojnie.

Podczas powstania wielkopolskiego w 1919 r. powracający z wojny kapitan Böhlke i podporucznik Bockenhagen wezwali miejscową ludność niemiecką do obrony granicy. W okolicach Międzychodu miały miejsce z tego powodu walki, w których zginęło m.in. 21 skwierzynian. Szef sztabu polskiego wydał rozkaz zabraniający powstańcom przekraczania rzeki Obry. Dowództwo polskie dobrze rozumiało, że zdobycie i utrzymanie powiatu skwierzyńskiego, w którym na 1000 mieszkańców tylko 53 było narodowości polskiej, było niemożliwe. Takie działanie nie wzmocniłoby, lecz osłabiło siłę powstania, a sam ruch nie byłby już narodowowyzwoleńczy (co miało szczególne znaczenie w perspektywie planowanej konferencji pokojowej). To zadecydowało o tym, iż na mocy traktatu wersalskiego, Skwierzyna pozostała niemiecka, a Międzychód dostał się w granice państwa polskiego.^[14]

Około roku 1934 rozpoczęły się starania urzędników miejskich o powstanie w mieście garnizonu wojskowego.

W 1935 Skwierzyna została siedzibą powiatowego wojskowego urzędu meldunkowego, którym kierował mjr Höhbaum.

Wniosek o budowę koszar władze państwowe przyjęły w październiku 1937, a 21 grudnia tego roku rozpoczęto budowę, którą nadzorowała administracja garnizonowa z Frankfurt an der Oder. Na wykupionych gruntach leżących pomiędzy drogami państwowymi Küstrin, Semmritz, Althöfchen i Blesen o powierzchni 104 ha 82 a i 92 m²^[12] stworzono plac ćwiczeń. W tym samym czasie koło dworca Schwerin-Stadtforst Bf oddano wojsku teren, na którym zbudowano strzelnicę.

27 września 1938 roku komenda główna wojska nakazała natychmiastowe utworzenie administracji garnizonowej w Skwierzynie. 1 listopada 1938 roku otwarto kasę garnizonową i urząd płac, którego naczelnikiem został przeniesiony z Kostrzyna płatnik sztabowy – Walter, a z administracji garnizonowej Landsberg przeniesiony został główny płatnik Buschner^[12].

Rok później zakończono budowę koszar, w których od października stacjonować zaczął 1. batalion (I./Grz.Inf.Rgt.123) ze 123. pułku piechoty granicznej – Grenz-Infanterie-Regiment 123^[15], a w listopadzie do koszar przybyło regularne wojsko (Stammmannschaften).

W 1939 roku rozpoczęto budowę osiedla dla kadry oficerskiej garnizonu. Po wybuchu II wojny światowej w skwierzyńskich koszarach zakwaterowano zmotoryzowane jednostki wojskowe. Przy ulicy Am Stadtpark 2 (dzisiejsza ul. Parkowa) zbudowano willę dla dowódcy pułku, a dla dowódcy batalionu dom przy Landsberger Straße 24^[12] (dzisiejsza ul. Gorzowska). Budowę tych budynków zakończono w 1940 roku.

25 listopada 1945 roku skwierzyńskie koszary objęło Ludowe Wojsko Polskie. 9 maja 1948 roku marszałek Michał Rola-Żymierski wręczył sztandar 15. pułkowi piechoty. Jednostki stacjonujące w Skwierzynie w okresie PRL, które rozformowano przed końcem 1989 r., to:

• 15. pułk piechoty (1945-1957, JW 1594)
• 22. pułk artylerii lekkiej (1945–1946, JW 2716)
• 6. samodzielny dywizjon artylerii zmotoryzowanej → 6. dywizjon artylerii przeciwpancernej (JW 2465 → JW 2813)
• 26. dywizjon artylerii przeciwlotniczej → 128. pułk artylerii przeciwlotniczej (1960-1975, JW 1517)
• 26. samodzielna kompania radiotechniczna (JW 1517J)^[16] → 26. kompania dowodzenia szefa OPL^[17]
• 35. batalion inżynieryjno-budowlany (1961–1962, JW 4479)
• pułk Obrony Terytorialnej → Zielonogórski Pułk Obrony Terytorialnej (1964-1975, JW 2724)
• posterunek radiotechniczny 10. pułku rozpoznania systemów radiolokacyjnych (1969-1974, JW 1401)

oraz jednostki radzieckie od 1945 do lat 70. XX wieku.

Jednostki garnizonu Skwierzyna rozformowane w latach 1990–1998, to:

• 11 Polowa Techniczna Baza Rakietowa (1963-1992, JW 1480)
• 79. Garnizonowy Punkt Zaopatrywania (1973-1997, JW 5399)

W następstwie likwidacji w 1999 r. garnizonów: Gorzów Wielkopolski oraz Kostrzyn nad Odrą, do Garnizonu Skwierzyna przyporządkowane zostały także nieliczne instytucje wojskowe pozostające w Gorzowie Wielkopolskim oraz powiatach: gorzowskim i strzelecko drezdeneckim. Na znacznie poszerzonym w ten sposób obszarze garnizonu Skwierzyna rozformowane zostały:

• 28 Batalion Dowozu Amunicji (1966-2008, JW 3890)
• 22 Polowa Techniczna Baza Przeciwlotnicza (1975-2011, JW 1680)
• 61 Brygada Wojsk Obrony Przeciwlotniczej → 61 Brygada Przeciwlotnicza → 61 Skwierzyńska Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej → 61 Skwierzyński Pułk Rakietowy Obrony Powietrznej (1976-2011, JW 2211)
• Wojskowa Administracja Koszar (do 2011)
• duszpasterstwo wojskowe (do 2013)
• Klub Garnizonowy (do 2011)
• Skład Skwierzyna 4 Regionalnej Bazy Logistycznej (2011–2017)
• Oddział Terenowy w Gorzowie Wlkp. Agencji Mienia Wojskowego (do 2015)
• Oddział w Skwierzynie Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SPZOZ w Gorzowie Wielkopolskim (do 2019)
• Wojskowa Komenda Uzupełnień w Gorzowie Wielkopolskim (do 2022)
• Wojskowa Pracownia Psychologiczna w Gorzowie Wielkopolskim (do 2022)

23 października 2015 r. odbyły się uroczystości z okazji 70-lecia Garnizonu Skwierzyna, w których wzięła udział m.in. wojewoda lubuski Katarzyna Osos^[18].