Gosau (gmina)

Gosau

Gosau
Herb
Państwo	Austria
Kraj związkowy	Górna Austria
Powiat	Gmunden
Powierzchnia	113,40 km²
Wysokość	767 m n.p.m.
Populacja (1 stycznia 2025) • liczba ludności	1 853
• gęstość	16 os./km²
Numer kierunkowy	06136
Kod pocztowy	4824, 4825
Tablice rejestracyjne	GM
Położenie na mapie Górnej Austrii Gosau
Położenie na mapie Austrii Gosau
47°35′N 13°32′E/47,583333 13,533333
Strona internetowa

Gosau – miejscowość i gmina w Austrii, w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Gmunden. Leży w regionie Salzkammergut, w dolinie Gosau, będącej boczną doliną górnej doliny Traun w rejonie Hallstätter See. Gmina położona jest na skraju obszaru wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako Krajobraz kulturowy Hallstatt-Dachstein/Salzkammergut^[1].

Gosau jest rozległą gminą alpejską, której zabudowa rozciąga się wzdłuż doliny prowadzącej w kierunku jezior gosauskich i masywu Dachstein. W 2025 roku gmina liczyła 1853 mieszkańców^[2].

Gosau znajduje się w południowej części Górnej Austrii, w wewnętrznej części Salzkammergut. Dolina Gosau ciągnie się od okolic Bad Goisern am Hallstättersee w kierunku południowym, ku masywowi Dachsteinu i grupie Gosaukamm. Główna miejscowość położona jest na wysokości około 730–767 m n.p.m., natomiast obszar gminy obejmuje także wyżej położone partie alpejskie oraz rejon jezior gosauskich^[1].

Gmina składa się z jednej gminy katastralnej oraz szeregu osad i części miejscowości rozciągniętych wzdłuż doliny, m.in. Klaushof, Bärnau, Vordertal, Ramsau, Mittertal, Hintertal i Gosauschmied^[1].

Pierwsza wzmianka źródłowa o Gosau pochodzi z 1231 roku. Wówczas arcybiskup Salzburga przekazał dolinę Gosau benedyktyńskiemu opactwu św. Piotra w Salzburgu. Osadnictwo w dolinie rozwijało się głównie dzięki sprowadzaniu ludności z południowej Bawarii^[3].

Znaczenie Gosau w średniowieczu i czasach nowożytnych wiązało się przede wszystkim z gospodarką leśną oraz zapleczem surowcowym dla ośrodka solnego w Hallstatt. Drewno pozyskiwane w lasach doliny Gosau było wykorzystywane w produkcji soli, a szlak przez przełom Gosauzwang miał znaczenie komunikacyjne i gospodarcze dla całego regionu^[3].

W kolejnych stuleciach miejscowość pozostawała związana z gospodarką leśną, pasterstwem i obsługą sąsiednich ośrodków solnych. Rozwój turystyki nastąpił szczególnie od XIX wieku, wraz ze wzrostem znaczenia Salzkammergut jako regionu wypoczynkowego, związanego m.in. z obecnością dworu cesarskiego w Bad Ischl^[3].

Dawniej podstawą gospodarki Gosau były leśnictwo, rolnictwo i prace związane z gospodarką solną w sąsiednim Hallstatt. Współcześnie istotną rolę odgrywa turystyka, zarówno letnia, jak i zimowa. Gmina należy do regionu turystycznego Dachstein Salzkammergut i stanowi jeden z punktów dostępu do obszaru narciarskiego i turystycznego Dachstein West^[4].

Do najważniejszych atrakcji przyrodniczych gminy należą jeziora gosauskie: Vorderer Gosausee, Gosaulacke i Hinterer Gosausee. Wśród lokalnych zabytków sakralnych znajdują się m.in. Kościół św. Sebastiana oraz kościół ewangelicki. Rejon jezior jest punktem wyjścia dla szlaków pieszych w kierunku Dachsteinu i Gosaukammu. Z okolic Vorderer Gosausee kursuje kolej linowa Gosaukammbahn, prowadząca w rejon Zwieselalm^[5].

Gosau jest również ośrodkiem turystyki pieszej, wspinaczki, kolarstwa górskiego, narciarstwa zjazdowego i biegowego. Znaczenie turystyczne miejscowości wynika z położenia pomiędzy Dachsteinem, Gosaukammem i obszarami alpejskich hal oraz z dostępności tras prowadzących do jezior i punktów widokowych^[4].

Obszar gminy obejmuje dno doliny Gosau, lasy, hale alpejskie oraz partie górskie związane z masywem Dachsteinu i Gosaukammem. W krajobrazie gminy istotne miejsce zajmują jeziora gosauskie oraz torfowisko wysokie Löckensee, położone w rejonie dawnych kamieniołomów osełek. Miejsce to jest wskazywane jako jeden z charakterystycznych elementów przyrodniczych okolic Gosau^[4].

Przez Gosau przebiega droga krajowa B166, łącząca dolinę z Bad Goisern am Hallstättersee oraz z kierunkiem przełęczy Pass Gschütt. Dojazd transportem publicznym możliwy jest m.in. z kierunku Bad Ischl i stacji kolejowej Steeg-Gosau, skąd kursują autobusy w stronę miejscowości oraz jezior gosauskich^[1].