Graftonit

Graftonit
Ilustracja
w towarzystwie tryfylinu z New Hampshire
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

(Fe2+,Mn2+,Ca)3(PO4)2[1]

Twardość w skali Mohsa

5[1]

Przełam

nierówny/nieregularny, półmuszlowy[1]

Łupliwość

wyraźna/dobra[1]

Pokrój kryształu

grubopryzmatyczny, masywny

Przezroczystość

przeświecający[1]

Układ krystalograficzny

jednoskośny[1]

Klasa krystalograficzna

pryzmatyczna[1]

Właściwości mechaniczne

kruchy[1]

Gęstość

3,67–3,79 g/cm3[1]

Właściwości optyczne
Barwa

czerwonobrązowa, jasnobrązowa, łososiowa, różowa[1]

Rysa

biała, bladoróżowa[1]

Połysk

półszklisty, żywiczny, tłusty[1]

Współczynnik załamania

1,695–1,736 (dwuosiowy)[1]

Inne

dwójłomność: 0,026[1] dyspersja (optyka): stosunkowo słaba[1] pleochroizm: słaby; X = Y = bezbarwny; Z = różowy[1]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

8.AB.20[1]

Graftonit – rzadki minerał z rodziny fosforanów[1].

Właściwości

Krystalizuje w układzie jednoskośnym[1][2]. Wykształca kryształy o pokroju grubopryzmatycznym i masywnym[2]. Jest minerałem przeświecającym oraz kruchym[1][2]. Posiada białą lub bladoróżowa rysę i półszklisty, żywiczny bądź tłusty połysk[1].

Występowanie

Występuje w pegmatytach granitowych[1][2]. Towarzyszą mu najczęściej almandyn, beryl, biotyt, skalenie, muskowit, kwarc, turmalin, tryfylin, wiwianit, arsenopiryt, albit, mitridatyt, karenwebberyt, heterosyt, fairfieldyt, ferrisickleryt, arrojadyt, barbosalit, hureaulit, cyrkon oraz sarkopsyd[1][2].

Miejsce występowania

Występuje w Argentynie, Australii, Brazylii, Czechach, we Francji (Oksytania), Niemczech (Bawaria), we Włoszech (Lombardia), na Madagaskarze, Namibii (Erongo), Rosji, Hiszpanii, Szwecji i Stanach Zjednoczonych (New Hampshire, Dakota Południowa)[1][2]. W Polsce spotykany na Dolnym Śląsku w okolicach Świdnicy i Gilowa[1].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Graftonite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2026-01-26] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 https://www.handbookofmineralogy.org/pdfs/graftonite.pdf