Grupa Pazyfae

Grupa Pazyfae – duża grupa zewnętrznych, nieregularnych księżyców Jowisza, poruszających się ruchem wstecznym, po orbitach o inklinacji zbliżonej do 149°. Pierwszymi znanymi księżycami z tej grupy były Pazyfae (największy księżyc Jowisza o orbicie wstecznej) i Sinope.

Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) rezerwuje nazwy pochodzące z mitologii greckiej, kończące się na „-e” dla księżyców Jowisza krążących po orbitach wstecznych.

Charakterystyka

Księżyce zaliczane do tej grupy mają podobne wartości półosi wielkich, ale duży zakres inklinacji (143–158°). Pochodzą one z rozbicia jednego lub większej liczby ciał macierzystych^[1]. W szczególności Sinope i Aoede mogą należeć do innej rodziny kolizyjnej niż Pazyfae^[2]. Pazyfae cechuje neutralna, szara barwa powierzchni, podczas gdy Sinope jest wyraźnie czerwona, a Megaclite i Callirhoe lekko czerwonawe^[3].

Lista księżyców

Do grupy Pazyfae zaliczane są^[4]^[5]:

Numer	Nazwa	Półoś wielka [tys. km]	Nachylenie orbity [°]	Mimośród orbity	Okres obiegu [dni]	Wielkość gwiazdowa [^m]	Średnica [km]	Rok odkrycia
200304	S/2003 J 4	21 110	149,4	0,497	668,0	23,5	2	2003
67 LXVII	Jowisz LXVII	22 455	155,2	0,557	683,0	23,5	2	2017
58 LVIII	Filofrosyne	22 820	143,6	0,194	701,3	23,5	2	2003
32 XXXII	Eurydome	22 865	150,3	0,276	717,3	22,7	3	2001
28 XXVIII	Autonoe	23 039	152,9	0,334	762,7	22,0	4	2001
56 LVI	Jowisz LVI	23 464	148,8	0,332	730,5	23,6	1	2011
36 XXXVI	Sponde	23 487	151,0	0,312	748,3	23,0	2	2001
59 LIX	Jowisz LIX	23 547	149,2	0,397	734,2	23,8	2	2017
8 VIII	Pazyfae	23 624	151,4	0,409	708,0	16,9	58	1908
201604	S/2016 J 4	23 624	146,3	0,199	743,7	24,0	1	2016
19 XIX	Megaclite	23 806	152,8	0,421	752,8	21,7	6	2000
9 IX	Sinope	23 939	158,1	0,250	724,5	18,3	38	1914
39 XXXIX	Hegemone	23 947	155,2	0,328	739,6	22,8	3	2003
41 XLI	Aoede	23 981	158,3	0,432	761,5	22,5	4	2003
17 XVII	Callirrhoe	24 102	147,1	0,283	758,8	20,8	7	1999
48 XLVIII	Cyllene	24 349	149,3	0,319	737,8	23,2	2	2003
49 XLIX	Kore	24 543	145,0	0,325	779,2	23,6	2	2003
200323	S/2003 J 23	24 750	146,1	0,321	759,7	23,9	2	2003

Przypisy

↑ ScottS. Sheppard ScottS., DavidD. Jewitt DavidD., An abundant population of small irregular satellites around Jupiter, „Nature”, 6937, 423, 2003, s. 261–263, DOI: 10.1038/nature01584, PMID: 12748634, Bibcode: 2003Natur.423..261S (ang.).
↑ Scott S.S.S. Sheppard Scott S.S.S., David J.D.J. Tholen David J.D.J., MikeM. Alexandersen MikeM., Chadwick A.Ch.A. Trujillo Chadwick A.Ch.A., New Jupiter and Saturn Satellites Reveal New Moon Dynamical Families, „Res. Notes AAS”, 7, 2023, s. 100, DOI: 10.3847/2515-5172/acd766 (ang.).
↑ TommyT. Grav TommyT., Matthew J.M.J. Holman Matthew J.M.J., BrettB. Gladman BrettB., KaareK. Aksnes KaareK., Photometric Survey of the Irregular Satellites, „Icarus”, 1, 166, s. 33–45, DOI: 10.1016/j.icarus.2003.07.005, arXiv:astro-ph/0301016 .
↑ Scott S. Sheppard: Jupiter’s Known Satellites. [dostęp 2026-01-25]. (ang.).
↑ Planetary Satellite Discovery Circumstances. [w:] Solar System Dynamics [on-line]. Jet Propulsion Laboratory, 2025-04-30. [dostęp 2025-08-11]. (ang.).

[Sheppard2003-1] ScottS. Sheppard ScottS., DavidD. Jewitt DavidD., An abundant population of small irregular satellites around Jupiter, „Nature”, 6937, 423, 2003, s. 261–263, DOI: 10.1038/nature01584, PMID: 12748634, Bibcode: 2003Natur.423..261S (ang.).

[Sheppard2023-2] Scott S.S.S. Sheppard Scott S.S.S., David J.D.J. Tholen David J.D.J., MikeM. Alexandersen MikeM., Chadwick A.Ch.A. Trujillo Chadwick A.Ch.A., New Jupiter and Saturn Satellites Reveal New Moon Dynamical Families, „Res. Notes AAS”, 7, 2023, s. 100, DOI: 10.3847/2515-5172/acd766 (ang.).

[Grav2003-3] TommyT. Grav TommyT., Matthew J.M.J. Holman Matthew J.M.J., BrettB. Gladman BrettB., KaareK. Aksnes KaareK., Photometric Survey of the Irregular Satellites, „Icarus”, 1, 166, s. 33–45, DOI: 10.1016/j.icarus.2003.07.005, arXiv:astro-ph/0301016 .

[jupitermoons-4] Scott S. Sheppard: Jupiter’s Known Satellites. [dostęp 2026-01-25]. (ang.).

[JPL-discovery-5] Planetary Satellite Discovery Circumstances. [w:] Solar System Dynamics [on-line]. Jet Propulsion Laboratory, 2025-04-30. [dostęp 2025-08-11]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Grupa Amaltei (4)	Metis Adrastea Amaltea Tebe
Księżyce galileuszowe (4)	Io Europa Ganimedes Kallisto
(1)	Temisto
Grupa Himalii (11)	Leda S/2011 J 4 Himalia Ersa S/2018 J 2 Pandia Lizytea Elara S/2011 J 3 S/2017 J 17 Dia
Grupa Karpo (2)	S/2018 J 4 Karpo
(1)	Valetudo
Grupa Ananke (28)	Euporie Jowisz LV Jowisz LII S/2003 J 16 S/2003 J 2 Jowisz LXVIII Jowisz LIV Jowisz LXIV S/2021 J 1 Euanthe Orthosie S/2021 J 1 Thyone S/2022 J 3 Mneme Harpalyke Hermippe Praxidike Thelxinoe S/2021 J 2 Eufeme Helike Jokasta Ananke Jowisz LXX S/2021 J 3 S/2017 J 10 S/2003 J 12
Grupa Karme (41)	S/2022 J 1 S/2017 J 18 S/2017 J 16 S/2016 J 3 S/2017 J 13 Jowisz LXXII S/2022 J 2 S/2010 J 4 S/2017 J 12 Jowisz LXI S/2017 J 11 S/2018 J 3 S/2021 J 5 S/2003 J 10 Arche S/2021 J 4 S/2011 J 6 Pasithee Herse S/2003 J 24 Chaldene Kale Isonoe Aitne Jowisz LXVI Jowisz LXIX Erinome Jowisz LXIII Jowisz LI Taygete S/2024 J 1 Karme S/2021 J 6 Kalyke Eukelade S/2018 J 5 Eirene S/2011 J 5 S/2010 J 5 Kallichore S/2003 J 9
Grupa Pazyfae (23)	S/2003 J 4 S/2010 J 6 Jowisz LXVII S/2021 J 7 Filofrosyne Eurydome S/2010 J 3 Autonoe Jowisz LVI Sponde Jowisz LIX Pazyfae S/2017 J 15 S/2016 J 4 Megaclite Sinope Hegemone Aoede Callirrhoe Cyllene S/2017 J 14 Kore S/2003 J 23