Halotrichit
 Halotrichit z Kalifornii | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
FeAl2(SO4)4·22H2O[1] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa | |
| Przełam |
muszlowy[1], drzazgowaty |
| Łupliwość | |
| Pokrój kryształu |
igiełkowy[1] |
| Układ krystalograficzny | |
| Właściwości mechaniczne | |
| Gęstość |
1,7–1,9 g/cm3[2] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
bezbarwna, kremowa, biała, żółtawa, szarawa, zielonawa[1][3][2] |
| Rysa | |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
nα = 1.480 nβ = 1.486 nγ = 1.490 (dwuosiowy)[4] |
| Inne |
dwójłomność: 0,010[4] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
7.CB.85[4] |
Halotrichit – minerał z gromady siarczanów, będący uwodnionym siarczanem żelaza i glinu[5].
Nazwa wywodzi się z języka greckiego od słów hals, oznaczającego sól i trikos, czyli włosy, jak i również od łacińskiego słowa halotrichium = włosy solne[1][2][5].
Właściwości
Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Posiada kryształy słupkowe, igiełkowe i włoskowe[5]. Występuje w skupieniach wiązkowych, skorupowych, nerkowatych, groniastych, kulistych, naciekowych[5], wygiętych, pylastych, ziemistych[3][5], włóknistych, proszkowych[2], azbestowych, promienistych, pilśniowych[5] oraz splątanych. Spotykany również w formie inkrustacji, nalotów i wykwitów[1][5]. Tworzy puszyste naskorupienia i powłoki[2]. Najczęściej biały o szklistym połysku. Jest minerałem kruchym, przezroczystym lub prześwitującym. Często tworzy szczotki krystaliczne w szczelinach skalnych[5]. Jest dobrze rozpuszczalny w wodzie[1][2]. Dwuwartościowe żelazo może we wzorze może zostać zastąpione magnezem, manganem, cynkiem lub kobaltem, z kolei glin - trójwartościowym żelazem, czasem chromem. Powoduje to tworzenie kryształów mieszanych z innymi siarczanami grupy halotrichitu, głównie z magnezowo-glinowym pickeringitem[2].
Występowanie
Powstaje w strefie wietrzenia złóż siarczków oraz węgli bogatych w markasyt oraz piryt[5]. Występuje także wokół wulkanicznych fumaroli, gorących źródeł[1], skałach ilastych[5] bogatych w glin oraz w starych wyrobiskach kopalnianych (złoża kruszczowe)[5][3][2]. Współwystępuje z melanterytem, gipsem, siarką, copiapitem, alunogenem, epsomitem[1], pirytem, kwarcem, geothytem oraz pickeringitem[3][5][4].
Miejsce występowania
Jest minerałem rzadkim[5]. Znany z USA (Nowy Meksyk, Kalifornia), Australii, Austrii, Czech, Hiszpanii, Chile, Iranu, Niemiec i Słowacji[4]. Spotykany w rejonie Wezuwiusza we Włoszech i wulkanów na Kamczatce w Rosji[5]. W Polsce spotykany w Olkuszu, Górnośląskim Zagłębiu Węglowym, Górach Świętokrzyskich[5], Rudawach Janowickich i Dobrzyniu nad Wisłą[1][2].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Eligiusz Szełęg, Minerały i skały Polski, Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 156, ISBN 978-83-7073-816-7.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Jan Parafiniuk, Atlas Minerałów, Multico Oficyna Wydawnicza, 2019, s. 174, ISBN 978-83-7073-845-7.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 162, ISBN 978-83-7073-816-7.
- 1 2 3 4 5 6 Halotrichite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-05-01] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 169, ISBN 978-83-8293-231-7.