Hermaniszki (gmina)

Hermaniszki
Германишская волость
	gmina wiejska
	1867–1913
Państwo	Rosja
Obwód	gub. wileńska
Okręg	pow. wilejski
Siedziba	Hermaniszki; Jarszewicze; Jeśmanowce
Data powstania	1867
Data likwidacji	ok. 1913
Populacja (1890); • liczba ludności	; 2931
	Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gromad	4
Liczba miejscowości	39
	Położenie na mapie;
	54°04′11″N 25°55′21″E/54,069722 25,922500

Hermaniszki (ros. Германишская волость, lit. Armoniškių valsčius) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1913 na Wileńszczyźnie. Siedzibą gminy były kolejno Hermaniszki, Jarszewicze i Jeśmanowce.

Historia

Gmina zbiorowa Hermaniszki powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Była częścią powiatu wilejskiego, należącego (od 1843) do guberni wileńskiej. W 1867 roku mieszkało w niej 1014 robotników^[2]. W 1890 roku gmina Hermaniszki obejmowała 39 miejscowości w czterech gromadach (Hermaniszki, Czerniewo, Jarszewicze i Starzynki) i zamieszkiwało ją 2931 osób^[3].

Gmina graniczyła od półocny z gminami Gródek i Kraśne, a od wszystkich innych stron otaczało ją terytorium guberni grodzieńskiej, w które gmina Hermaniszki wbijała się specyficznym cyplem^[4]. Gminę zniesiono około 1913 roku^[5], a jej obszar włączono głównie do gminy Gródek^[6].

Przypisy

↑ Gmina poza administracją polską.
↑ Памятная книжка Виленской губернии.
↑ Volosts and communes of 1890. St. Petersburg: Central Statistical Committee of the Ministry of Internal Affairs, 1892. - (Statistics of the Russian Empire)
↑ Н.П.Н.П. ИнфоРост Н.П.Н.П., ГПИБ | Волости Виленской губернии [online], elib.shpl.ru [dostęp 2025-12-05] .
↑ Волостныя, станичныя, сельския, гминныя правления и управления, а также полицейские станы всей России с обозначением места их нахождения [online] [dostęp 2025-12-05] (ros.).
↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 7, cz. 2 : Ziemia wileńska (powiaty: Brasław, Duniłowicze, Dzisna i Wilejka)

[1] Gmina poza administracją polską.

[2] Памятная книжка Виленской губернии.

[3] Volosts and communes of 1890. St. Petersburg: Central Statistical Committee of the Ministry of Internal Affairs, 1892. - (Statistics of the Russian Empire)

[4] Н.П.Н.П. ИнфоРост Н.П.Н.П., ГПИБ | Волости Виленской губернии [online], elib.shpl.ru [dostęp 2025-12-05] .

[5] Волостныя, станичныя, сельския, гминныя правления и управления, а также полицейские станы всей России с обозначением места их нахождения [online] [dostęp 2025-12-05] (ros.).

[:2-6] Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 7, cz. 2 : Ziemia wileńska (powiaty: Brasław, Duniłowicze, Dzisna i Wilejka)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

Przynależność wojewódzka	gubernia mińska (1793-1842) gubernia wileńska (1842-1917) okręg wileński pod ZCZW (1919-20) i TZTPiE (1920) okręg nowogródzki (1920-21) woj. nowogródzkie (1921-22) Ziemia Wileńska (1922-26) woj. wileńskie (1926-39)
Miasta (1867-1939)	Dołhinów (1919-26) Radoszkowicze (1919-27 →) Wilejka
Gminy wiejskie (1867-1939)	Budsław (do 1920 → i ← od 1926) Chocieńczyce Dołhinów Duniłowicze (do 1920 →) Gródek (do 1927 →) Haby (do 1872) Hermaniszki (do 1913) Hruzdowo (do 1872) Ilia (od 1920) Iża (do 1932) Kołowicze (od 1929) Kościeniewicze (od 1920) Kniahinin (do 1919) Krajsk (do 1921 →) Kraśne (do 1927 →) Krzywicze Kurzeniec Lebiedziewo (do 1927) Łuczaj (do 1920 →) Mańkowicze (do 1920 →) Miadzioł (do 1920 →) Mołodeczno (do 1927 →) Norzyca (do 1920 →) Olkowicze (1921-25) Parafianów (do 1920 →) Porpliszcze (do 1920 →) Rabuń (do 1919) Radoszkowicze (do 1927 →) Rzeczki (do 1925) Serwecz (do 1875) Sitce (do 1880) Wiazyń Wilejka (do 1929) Wiszniew (← od 1926) Wojstom (← od 1926) Wołkołata (do 1920 →) Zareże (do 1874) Żodziszki (← od 1926) Żośna (do 1920 →)