Norzyca (gmina)

Norzyca
gmina wiejska
1921–1939[1]
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

(1919–20: okręg wileński)
(1920–21: okręg nowogródzki)
1921–22: nowogródzkie
(1922–26: Ziemia Wileńska)
1926–39: wileńskie

Powiat

do 1920: wilejski
1920–25: duniłowicki
1926–39: postawski

Siedziba

Łasica

Populacja (1921)
• liczba ludności


5308[2]

Szczegółowy podział administracyjny (1938)
Liczba gromad

9

Liczba miejscowości

65

Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa konturowa Polski w 1939 r., blisko prawej krawędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Norzyca”
55°04′48,0000″N 27°19′48,0000″E/55,080000 27,330000

Norzyca (pocz. Norzyce) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1945 roku w woj. nowogródzkim/Ziemi Wileńskiej/woj. wileńskim (obecnie na Białorusi). Nazwa gminy pochodzi od folwarku Norzyca (44 mieszk. w 1921 roku[2]), jednak siedzibą gminy była Łasica (91 mieszk. w 1921 roku[2][3])[4].

Początkowo gmina należała do powiatu wilejskiego. 7 listopada 1920 r. została przyłączona do nowo utworzonego powiatu duniłowickiego pod Zarządem Terenów Przyfrontowych i Etapowych[5]. 19 lutego 1921 r. wraz z całym powiatem weszła w skład nowo utworzonego województwa nowogródzkiego. 13 kwietnia 1922 roku gmina wraz z całym powiatem duniłowickim została przyłączona do objętej władzą polską Ziemi Wileńskiej[6], przekształconej 20 stycznia 1926 roku w województwo wileńskie.

1 stycznia 1926 roku nazwę powiatu duniłowickiego zmieniono na powiat postawski[7].

1 kwietnia 1927 roku dokonano wymiany część obszaru między gminą Norzyca a gminą Duniłowicze[8].

1 kwietnia 1929 z gminy wyłączono 11 miejscowości i włączono do gminy Głębokie w powiecie dziśnieńskim – wsie: Wołkowszczyzna, Dzierkowszczyzna, Sturowszczyzna, Zaozierze, Borysowszczyzna, Olchowiki, folwarki: Wołkowszczyzna, Dzierkowszczyzna, Holubowo, Nowopole, zaścianek Bliźnie[9].

Według stanu z 1 listopada 1938, gmina podzielona była na 9 gromad: Darewo, Dobrianowo, Hulidowo, Krzywe, Łasica, Łopaczewo, Michałowo, Norzyca i Wierecieje[10].

Po wojnie obszar gminy Norzyca wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego.

Demografia

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku gminę zamieszkiwało 5 308 osób, 3 654 było wyznania rzymskokatolickiego, 1 625 prawosławnego, 1 ewangelickiego, 13 mojżeszowego, 15 mahometańskiego. Jednocześnie 3 435 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 1 858 białoruską, 12 litewską, 3 rosyjską. Było tu 1 012 budynków mieszkalnych[11].

Przypisy

  1. ↑ Od 1921 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. nowogródzkiego; w czasie II wojny światowej poza administracją polską; po II wojnie światowej poza granicami Polski.
  2. 1 2 3 Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom VII - Część II - Ziemia Wileńska – Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923
  3. ↑ wieś i folwark łącznie
  4. ↑ Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  5. ↑ Dz. Urz. ZTPiE z 1920 r. Nr 3, poz. 24
  6. ↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (ISAP) – Art. 8.
  7. ↑ Dz. U. z 1925 r. Nr 67, poz. 472 (ISAP)
  8. ↑ Dz. U. z 1927 r. Nr 13, poz. 102 (ISAP)
  9. ↑ Dz. U. z 1929 r. Nr 14, poz. 119 (ISAP)
  10. ↑ Rozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 r. w sprawie zmiany granic gromad, utworzenia nowych gromad i ustalenia ich nazw w powiecie postawskim (Wileński Dziennik Wojewodzki, 1938, nr. 14, poz. 147).
  11. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 7, część 2, 1924, s. 30.