Huta Rozalia

Huta Rozalia
Część
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Konurbacja

górnośląska

Miasto

Mysłowice

Dzielnica

Janów Miejski-Ćmok

Data założenia

lata 20. XIX wieku

Strefa numeracyjna

32

Tablice rejestracyjne

SM

SIMC

0941576

Położenie na mapie Mysłowic
Mapa konturowa Mysłowic, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Huta Rozalia”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Huta Rozalia”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Huta Rozalia”
Ziemia50°13′32″N 19°07′03″E/50,225556 19,117500[1]

Huta Rozalia (niem. Rosalia-Hütte) – część Mysłowic, położona w rejonie ulicy Huta Rozalii, na terenie dzielnicy Janów Miejski-Ćmok.

Historia

Początki Huty Rozalia wiążą się z powstaniem huty cynku „Rosalie”. Została ona założona na Ćmoku w 1823 roku[2] przez Aleksandra Mieroszewskiego i znajdowała się ona w janowskim lesie[3]. Był to niski, podłużny budynek z dwoma skrzydłami po obu jego stronach, kryty gontem[4]. Zakład dysponował ośmioma podwójnymi piecami muflowymi, a rudę do wytopu cynku dowożono koleją konną z okolic Piekar Śląskich[5].

Przy hucie zaczęła się wykształcać kolonia, która składała się z kilku małych domków dla dozoru i robotników[6].

Do likwidacji huty przyczynił się tzw. „kryzys cynkowy” trwający w latach 1827–1830, w wyniku którego jego ceny obniżyły się o 71%[3]. W 1833 hutę kupił kupiec Scheiber, a rok później Israel Freund. Jeszcze w tym samym roku zakład został zamknięty[5]. Został on całkowicie rozebrany, pozostały natomiast żużle pohutnicze[4].

Na mapie topograficznej z lat 1914–1918 w obrębie ulicy Huta Rozalii została zaznaczona grupa zabudowań opisanych Ehem. Rosalia-Hütte (niem. dawna Huta Rozalia). Grupa zabudowy opisana jako Huta Rozalia została zaznaczona również na mapie z lat 1924–1939[7].

W 1919 roku został założony przez pierwszych lokatorów domu przy ulicy Mikołowskiej Rodzinny Ogród Działkowy „Jaśmin”. W 1978 roku nastąpiła likwidacja działek po stronie Bauvereinu i części działek po stronie cmentarza przy ulicy Mikołowskiej, a w ramach rekompensaty ROD otrzymał nowe tereny przy ulicy Huta Rozalii[8].

Charakterystyka

Huta Rozalia to część miasta Mysłowice (identyfikator SIMC: 0941576; identyfikator PRNG: 177363)[9], położona na terenie dzielnicy Janów Miejski-Ćmok, w rejonie ulicy Huta Rozalia[10].

Składa się z kilku domów mieszkalnych, wokół których rozciągają się rodzinne ogrody działkowe[9]. W Hucie Rozalia znajdują się dwa kompleksy ROD: „Jaśmin” i „Jutrzenka”[11]. Tereny te okalają rozległe kompleksy leśne, a na zachód od miejscowości przepływa w kierunku zbliżonym do południkowego Bolina Południowa II[9].

Przy ulicy Obrzeżnej Zachodniej na wysokości Huty Rozalia znajduje się przystanek autobusowy ZTM Ćmok Ogródki Działkowe[12]. W rejonie Huty Rozalii biegną dwa szlaki turystyczne: czerwony szlak im. Mariana Kantora-Mirskiego i zielony szlak 25-lecia PTTK[13], a także czerwony szlak rowerowy w Mysłowicach[14].

W lutym 2024 roku w systemie REGON zarejestrowane były cztery działalności gospodarcze z siedzibą przy ulicy Huty Rozalii[15].

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 177363.
  2. ↑ Sulik 2017 ↓, s. 96.
  3. 1 2 Sulik 2017 ↓, s. 97.
  4. 1 2 Leonard Czarnota; Karol Wieniawski: Historia huty Rozalii. www.mdhmyslowice.pl, 2014-10-25. [dostęp 2024-02-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-01)]. (pol.).
  5. 1 2 Witecka 2008 ↓, s. 63.
  6. ↑ Sulik 2017 ↓, s. 245.
  7. ↑ Geoportal Województwa Śląskiego – ORSIP. Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Katowicach. [dostęp 2024-02-06]. (pol.).
  8. ↑ ROD Jaśmin: Historia ROD. rodjasmin-myslowice.pl. [dostęp 2024-02-06]. (pol.).
  9. 1 2 3 Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Geoportal krajowy. geoportal.gov.pl. [dostęp 2024-02-06]. (pol.).
  10. ↑ Urząd Miasta Mysłowice: Zintegrowany System Informacji Przestrzennej Miasta Mysłowice – CRD MIIP. zsip.myslowice.pl. [dostęp 2024-02-06]. (pol.).
  11. ↑ Studium… 2021 ↓, s. 82.
  12. ↑ Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia: Mapa połączeń publicznego transportu zbiorowego ZTM. noweinfogzm.metropoliagzm.pl, 2023-06-09. [dostęp 2024-02-06]. (pol.).
  13. ↑ PTTK Mysłowice: Szlaki piesze. myslowice.pttk.pl. [dostęp 2024-02-06]. (pol.).
  14. ↑ Velomapa: Szlaki. Czerwony szlak rowerowy w Mysłowicach. velomapa.pl. [dostęp 2024-02-06]. (pol.).
  15. ↑ Główny Urząd Statystyczny: Baza internetowa REGON. wyszukiwarkaregon.stat.gov.pl. [dostęp 2024-02-06]. (pol.).

Bibliografia

  • Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Mysłowice, Załącznik nr 1 do uchwały Nr L/761/21 Rady Miasta Mysłowice z dnia 21 grudnia 2021 r., Mysłowice 2021 (pol.).
  • Alfred Sulik, Historia Mysłowic. T. 1: Do 1922 roku, Wydanie 3. rozszerzone, uzupełnione i poprawione, Mysłowice: Urząd Miasta Mysłowice, 2017, ISBN 978-83-7593-327-7 [zarchiwizowane z adresu 2024-01-01] (pol.).
  • Helena Witecka, Moje miasto Mysłowice, Wydanie pierwsze, Mysłowice: Drukarnia B1, 2008, ISBN 978-83-927954-0-7 (pol.).