Krasowy
| część miasta | |||
![]() | |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Województwo | |||
| Konurbacja | |||
| Miasto | |||
| W granicach Mysłowic |
27 maja 1975 | ||
| Zarządzający |
Edyta Purzyńska | ||
| Powierzchnia |
9,5 km² | ||
| Populacja (10.05.2019) • liczba ludności • gęstość |
| ||
| Strefa numeracyjna |
32 | ||
| Kod pocztowy |
41-409 | ||
| Tablice rejestracyjne |
SM | ||
| SIMC |
0941642 | ||
Położenie na mapie Mysłowic ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||
Krasowy (niem. Krassow) – dzielnica Mysłowic[3], położona na południu miasta.
Położenie
Krasowy położone są w południowo-wschodniej części Wyżyny Śląskiej. Krasowy graniczą z dzielnicami miasta Mysłowice: Ławki, Wesoła, Larysz-Hajdowizna, Kosztowy oraz z miastem Lędziny. Pod względem ukształtowania osadniczego wykazują kształt ulicówki, czyli osady zwartej w sobie.
Środowisko naturalne
Pod względem geologicznym dzielnica leży w obrębie pogórza karbońskiego, którego wzniesienia dochodzą do około 300 m n.p.m. Na terenach tych miejscami zachowały się szczątkowe ławice wapienia muszlowego, eksploatowanego w wapieniołomach i piecach wapiennych, zaś występujące miejscami na powierzchnię pokłady karbońskie, dały początek kopalniom węgla kamiennego. Południe dzielnicy zajmuje kompleks leśny zwany lasem krasowskim. Najwyższym wzniesieniem na terenie dzielnicy jest wzgórze Wygonie-Kępa.
Historia
Pierwszą udokumentowaną wzmiankę o wsi Krasowy spotykamy w dokumencie Sprzedaż sołectwa wolnego w Lędzinach spisaną 24 czerwca 1295 w Staniątkach (klasztor sióstr benedyktynek), gdzie występuje nazwa Crassow. W dokumencie tym pojawia się imię ówczesnego sołtysa Krasów, Zislausa i jego syna kleryka – Klemensa (pergaminowy oryginał tego dokumentu przechowywany jest w archiwum kapituły wrocławskiej F,40).
23 marca 1555 Baltazar Promnitz, pan na Pszczynie, biskup wrocławski, odkupił Lędziny i wieś Krasowy od klasztoru w Staniątkach za 1.1000 talarów śląskich (oryginał tego dokumentu znajduje się w archiwum ks. w Pszczynie). W 1591 Krasowy zamieszkiwały rodziny: Kuscha, Merda, Wybranietz, Glas, Bremll, Janotta, Rozmus, Kochman. W XVI wieku w Krasowach powstała karczma, o której wiadomości pochodzą już od 1590. Poznajemy też wolnego karczmarza Griegera Kuscha. Z 1592 zachował się dokument (archiwum ks. w Pszczynie) zatwierdzający dla Griegera Kuscha prawa karczmarskie przez ówczesnego Pana na Pszczynie Seyfried Promnitza. Z 1649 z metryk lędzińskich poznajemy nazwisko jednego z wójtów Krasów, jest w nich wzmianka o starym Wojciechu z Krasów. W 1711 wójtem Krasów jest Matheus Pathalong, w 1811 Jakob Kucz, 1856 – Jan Pathalong, 1875 – Edward Weissenberg, 1881 – Mikołaj Strzempa, 1912–1914 – Strzempa, 1928–1932 – Michał Gonsiorczyk. W kolejnych latach wieś coraz bardziej się rozbudowywała.
W 1784 powstała w Krasowach pierwsza w powiecie pszczyńskim nieparafialna szkoła, do której zaczęły uczęszczać dzieci z Krasów, Wesołej i Dziećkowic. Krasowy były w tym okresie wsią graniczną pomiędzy państwem pruskim a Polską, dlatego dzieci z Kosztów do krasowskiej szkoły zaczęły chodzić dopiero z początkiem XIX wieku, po przyłączeniu Kosztów do Prus. Pierwszym nauczycielem nowej szkoły został urodzony w 1740 w Mysłowicach Andrzej Olesch. W 1919 rozpoczęto i zakończono budowę kościoła. Budowniczym i pierwszym proboszczem rzymskokatolickiej parafii pw. św. Józefa w Krasowach został ks. dziekan Jan Wodarz.
Okres większego ożywienia przypadł, gdy w sąsiedniej Wesołej powstała Huta Szkla Ruhberg, a później coraz liczniejsze na tych terenach kopalnie węgla kamiennego, kamieniołomy oraz cynkownie. W XIX wieku w Furmańcu (południowej części dzielnicy, przy granicy z Kosztowami) powstał kamieniołom, który zaopatrywał region w materiały budowlane, na które popyt napędzał błyskawiczny rozwój przemysłu, wysoki przyrost naturalny i migracja[4]. Kamieniołom funkcjonował do lat 60. XX wieku, a obecnie jego teren porasta las. W 1855 Krasowy liczyły 672 mieszkańców, w 1940 już 1887, a w 2018 Krasowy jako dzielnica Mysłowic miały 2912 mieszkańców. W ostatnich latach dzielnica błyskawicznie się zabudowuje domkami jednorodzinnymi, co skutkuje znaczącym wzrostem ludności.
W latach 1945–1954 w gminie Kosztowy, a w latach 1954–1972 w gromadzie Kosztowy. 31 grudnia 1961 od Kosztów odłączono serię parceli, włączając je do Mysłowic[5]. W latach 1973–1975 w gminie Wesoła[6]. 27 maja 1975 włączone wraz z gminą Wesoła (i miastem Wesoła) do Mysłowic[7].
W 2015 z części Krasów i Wesołej utworzono, na prośbę mieszkańców, dzielnicę Ławki[8].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Urząd Miasta Mysłowice. "Raport o stanie miasta Mysłowice na lata 2017 – 2018" s. 8
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 61465.
- ↑ bip.myslowice.pl: Jednostki pomocnicze. [dostęp 2016-01-27]. (pol.).
- ↑ Krasowskie wezuwiusze [online], www.mdhmyslowice.pl [dostęp 2022-11-24].
- ↑ Dz. U. z 1961 r. Nr 54, poz. 302 (ISAP)
- ↑ Uchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972 r., Nr. 12, Poz. 103)
- ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 87 (ISAP)
- ↑ Redakcja, Mysłowice mają 15. dzielnicę. Powstała Rada Dzielnicy Ławki [online], Dziennik Zachodni, 7 lipca 2015 [dostęp 2022-11-24] (pol.).
Bibliografia
- www.crassow.com. crassow.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-06-18)].
Linki zewnętrzne
- www.krasowy.pl. krasowy.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-29)].




