Izby

Izby
wieś
Ilustracja
Zabytkowa cerkiew
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Powiat

gorlicki

Gmina

Uście Gorlickie

Liczba ludności (2022)

174[1]

Strefa numeracyjna

18

Kod pocztowy

38-315[2]

Tablice rejestracyjne

KGR

SIMC

0468080

Położenie na mapie gminy Uście Gorlickie
Mapa konturowa gminy Uście Gorlickie, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Izby”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Izby”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Izby”
Położenie na mapie powiatu gorlickiego
Mapa konturowa powiatu gorlickiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Izby”
Ziemia49°26′48″N 21°03′57″E/49,446667 21,065833[3]

Izby (łem. Ізбы) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie[4] nad Białą dopływem Dunajca.

Historia wsi

W końcu XVI wieku Izby były wsią biskupstwa krakowskiego w powiecie sądeckim w województwie krakowskim[5]. Do 1947 r. zamieszkana była przez Łemków, którzy zostali przymusowo wysiedleni[6]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Mieszkańcy zajmowali się dawniej rolnictwem, hodowlą, eksploatacją lasów oraz drobnymi rzemiosłami domowymi. Izby były jednym z głównych ośrodków tutejszego tkactwa, słynnym zwłaszcza z wyrobu tkanych w deseń (tzn. czynowanych) płócien lnianych[7].

Tu Konfederaci barscy w latach 1769–1772 mieli swój obóz i siedzibę dowódcy Kazimierza Pułaskiego oraz byli wspierani przez miejscową ludność. Ku ich pamięci 27 września 2025 r. został odsłonięty pomnik (Konfederatów barskich) na szlaku prowadzącym w stronę Lackowej[8].

We wsi stoi była cerkiew greckokatolicka pw. św. Łukasza Ewangelisty, obecnie pełniąca funkcję kościoła rzymskokatolickiego. Do lat 60. XX wieku we wsi stała drewniana cerkiew prawosławna, która została zniszczona i rozebrana. Obecnie we wsi zamieszkuje kilka rodzin łemkowskich. W 2012 roku postawiono z inicjatywy byłych mieszkańców wsi i ich potomków pomnik na obecnym cmentarzu, na którym chowano do 1947 roku, przodków wygnanych Rusinów (Łemków). Za rzeką naprzeciwko cerkwi znajduje się stary cmentarz, na którym zachowało się kilka nagrobków. Chowano na nim zmarłych do 1928 roku, czyli daty powrotu całej ludności wsi do prawosławia, wraz ze swoim proboszczem ks. Dymitrem Chylakiem.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Izby”[9].

Zabytki

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[10]:

Szlaki piesze

Przypisy

  1. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-04].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 366 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 42734.
  4. ↑ GUS. Rejestr TERYT
  5. ↑ Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 100.
  6. ↑ Historia wsi na stronie gminy. [dostęp 2013-06-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-02)].
  7. ↑ Roman Reinfuss. Łemkowie. „Wierchy. Rocznik poświęcony górom i góralszczyźnie.”. R. XIV, s. 1-24, 1936. Polskie Towarzystwo Tatrzańskie, Kraków.
  8. ↑ Lech Klimek, Odsłonięcie Pomnika Konfederatów Barskich w Izbach. W uroczystości brali udział politycy, samorządowcy, harcerze i pasjonaci historii [online], Gorlice Nasze Miasto, 27 września 2025 [dostęp 2025-09-28].
  9. ↑ Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 28. ISBN 83-87424-77-3.
  10. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.