Jarczowice

Jarczowice
część wsi
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

krapkowicki

Gmina

Krapkowice

Część miejscowości

Ściborowice

Liczba ludności (1995)

45

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

47-351[1]

Tablice rejestracyjne

OKR

SIMC

0497354

Położenie na mapie gminy Krapkowice
Mapa konturowa gminy Krapkowice, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Jarczowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Jarczowice”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Jarczowice”
Położenie na mapie powiatu krapkowickiego
Mapa konturowa powiatu krapkowickiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Jarczowice”
Ziemia50°25′07″N 17°55′24″E/50,418611 17,923333[2]

Jarczowice – część wsi Ściborowice w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Krapkowice[3][4]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.

W latach 1975–1998 Jarczowice administracyjnie należały do ówczesnego województwa opolskiego.

Nazwa

Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje wieś pod niemiecką nazwą Jarczowitz, a także wymienia obecnie stosowaną, polską nazwę Jarczowice we fragmencie: "Jarczowitz (1416 Jerczewicz, 1453 Jarzowitz, polnisch Jarczowice)"[5]. Ze względu na swoje polskie pochodzenie w 1936 nazwa Jarschowitz została zmieniona przez nazistowską administrację III Rzeszy na nową, całkowicie niemiecką nazwę Heimattreu[6]. 1 października 1948 r. nadano miejscowości, wówczas administracyjnie związanej ze Ściborowicami i należącej do powiatu prudnickiego, polską nazwę Jarczowice[7].

Historia

Pieczęć Jarczowic (1826)

Jarczowice wzmiankowane są już w 1245 r. kiedy, wraz z pobliskimi Komornikami, zostały przekazane zakonowi cystersów w Kazimierzu. Wioska pojawia się też w dokumencie Liber fundations biskupa wrocławskiego z 1305 r. Wioska parokrotnie zmieniała właściciela.

W XV wieku wieś znalazła się w granicach księstwa głogówecko-prudnickiego[8]. Miejscowość całkowicie opustoszała w XVI wieku z powodu wojen i zamieszek, do jakich doszło w poprzednim stuleciu[9]. Właściciele wsi, Oppersdorffowie z Głogówka, założyli folwark w Jarczowicach[10].

Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu kosę skrzyżowaną z cepem, pod nimi murawa, a w otoku napis: IARTSCHOWITZ: GEM: / NEYSTAETER CRYS (pol. Gmina Jarczowice / Powiat Prudnicki)[11][12]. Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 221 mieszkańców Jarczowic 2 posługiwało się językiem niemieckim, a 219 językiem polskim[13]. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Jarczowice znalazły się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem[14].

Jarczowice (Jarczowitz) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na mapie z XIX wieku

W spisie gromad i miejscowości w powiecie prudnickim na dzień 1 stycznia 1953 wymieniono Jarczowice jako przysiółek Ściborowic pod nazwą Jarszowice[15]. W 1966 w przysiółku mieszkało 75 osób[16].

Liczba mieszkańców wsi

  • 1784 – 106 (razem z kolonią Wesoła)
  • 1830 – 110
  • 1855 – 207
  • 1861 – 222
  • 1871 – 185[17]
  • 1885 – 217[18]
  • 1905 – 220[19]
  • 1910 – 221[13]
  • 1995 – 45

Zabytki

Zgodnie z gminną ewidencją zabytków w Jarczowicach chronione są[20]:

  • zespół folwarczny:
    • budynek inwentarski (owczarnia), Jarczowice 10
    • stodoła, Jarczowice 10
    • rządcówka, Jarczowice 10
    • oficyna, Jarczowice 11

Religia

Jarczowice przynależą do parafii rzymskokatolickiej w Komornikach[21].

Bezpieczeństwo

Do 1998 bezpieczeństwo pożarowe w Jarczowicach było nadzorowane przez Komendę Rejonową PSP w Prudniku[22].

Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 6 Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach[23].

Teren miejscowości, jak i całej gminy Krapkowice, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwa[24]. Gminę Krapkowice obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG[25].

Przypisy

  1. ↑ Ściborowice, [w:] Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1278 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 44492.
  3. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  4. ↑ GUS. Rejestr TERYT
  5. ↑ Triest 1865 ↓, s. 1074.
  6. ↑ Rozporządzenia i ogłoszenia Prezydenta Rejencyjnego, „Amts-Blatt der Königlichen Oppelnschen Regierung”, 36, Oppeln: Oberschlesische Druckerei und Verlags-Anstalt G.m.b.H, 5 września 1936, s. 255.
  7. ↑ Rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 października 1948 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1948 r. Nr 78, poz. 692 (ISAP)).
  8. ↑ Maciej Woźny: Rycerstwo opolskie do połowy XV wieku. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2020, s. 461. ISBN 978-83-226-3887-3.
  9. ↑ Lesiuk 1978 ↓, s. 79.
  10. ↑ Lesiuk 1978 ↓, s. 90.
  11. ↑ Aleksandra Starczewska-Wojnar, Odciśnięta pamięć wspólnoty: prawne i komunikatywne funkcje pieczęci gmin wiejskich na przykładzie zachodnich powiatów rejencji opolskiej w latach 1816-1933, Archiwalne Źródła Tożsamości, Opole: Archiwum Państwowe w Opolu : Uniwersytet Opolski, 2020, s. 353, ISBN 978-83-956475-6-7 (pol.).
  12. ↑ Aleksandra Starczewska-Wojnar, 899 Jarschowitz (Jarczowice) [online], Pieczęcie gminne na Śląsku, 16 sierpnia 2021 [dostęp 2024-01-11] (pol.).
  13. 1 2 Kazimierz Nabzdyk, Rezultaty wyborów w powiecie prudnickim na początku XX wieku – szkic demograficzny, „Ziemia Prudnicka”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 2007, s. 74.
  14. ↑ Natomiast z pow. prudnickiego należą do terenu plebiscytowego tylko następujące gminy, które tutaj poniżej według polskich i niemieckich nazw imiennie podajemy, „Instrukcja dla Komitetów Parytetycznych”, 2, 1921, s. 22.
  15. ↑ 11. Powiat Prudnicki (siedziba m. Prudnik), „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu”, 6, Opole: Prezydium WRN, 20 maja 1953, s. 40.
  16. ↑ Ludność wiejska. Wyniki badania struktury ludności wsi z dnia 15 X 1966, Opole: Wojewódzki Urząd Statystyczny w Opolu, 1969, s. 100.
  17. ↑ Kreis Neustadt O.S. (1. Dezember 1871) [online], AGOFF [dostęp 2024-06-14] (niem.).
  18. ↑ Kreis Neustadt O.S. (1. Dezember 1885) [online], AGOFF [dostęp 2024-06-14] (niem.).
  19. ↑ Kreis Neustadt O.S. (1. Dezember 1905) [online], AGOFF [dostęp 2024-06-14] (niem.).
  20. ↑ Ewidencja – Gmina Krapkowice [online], bip.wuozopole.pl [dostęp 2023-08-16].
  21. ↑ Jarczowice | Parafia Komorniki [online], www.parafiakomorniki.com.pl [dostęp 2020-07-01].
  22. ↑ Kasza 2020 ↓, s. 581.
  23. ↑ Komenda Powiatowa Policji w Krapkowicach [online], krapkowice.policja.gov.pl [dostęp 2024-02-24] (pol.).
  24. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy (Dz. U. z 2005 r. Nr 188, poz. 1580 (ISAP)).
  25. ↑ PSG w Opolu [online], slaski.strazgraniczna.pl, 19 sierpnia 2012 [dostęp 2024-05-08].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.