Joanna Ostrowska

Joanna Ostrowska
Ilustracja
Joanna Ostrowska (2023)
Imię i nazwisko

Joanna Zofia Ostrowska

Data urodzenia

1983

Zawód, zajęcie

historyczka, krytyczka filmowa

Tytuł naukowy

doktor nauk humanistycznych

Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Joanna Ostrowska i Małgorzata Kolankowska, Festiwal Reportażu, 2023

Joanna Zofia Ostrowska (ur. 1983[1]) – polska historyczka, krytyczka filmowa, dramaturżka teatralna[1].

Życiorys

Absolwentka I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Krośnie (2002)[2]. Ukończyła studia w Instytucie Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Katedra Judaistyki UJ i Gender Studies na Uniwersytecie Warszawskim. Studiowała również produkcję filmową i telewizyjną na PWSFTviT w Łodzi[1]. W 2015 doktoryzowała się z nauk humanistycznych w zakresie historii, specjalność judaistyka, na Wydziale Historycznym UJ na podstawie pracy Seksualność w warunkach opresji i poetyka jej reprezentacji, której promotorką była Małgorzata Radkiewicz[3].

Jest członkinią „Krytyki Politycznej” i Restartu. Publikowała m.in. w czasopismach: „Krytyka Polityczna”, „Ha!art”, „Polityka”, „Film”, „Kino”, „Res Publica Nowa”, „Teksty Drugie”, „Czas Kultury”, „Dwutygodnik”, „Midrasz”. Wykładała w Katedrze Judaistyki UJ, na Gender Studies UJ, UW i IBL PAN, na Żydowskim Uniwersytecie Otwartym i Studiach polsko-żydowskich PAN. Zajmuje się m.in. tematyką związaną ze zjawiskiem przemocy seksualnej (II wojna światowa) i zapomnianymi ofiarami nazizmu[1]. Pracowała również jako dramaturżka teatralna przy przedstawieniach reżyserowanych przez Małgorzatę Wdowik[1][4], Martę Ziółek, Wojciecha Grudzińskiego i Hanę Umedę[1]

Jej książka Przemilczane. Seksualna praca przymusowa w czasie II wojny światowej była nominowana[5] w konkursie o Nagrodę im. Teresy Torańskiej i została wybrana Genderową Książką Roku 2018[6]. W 2020 roku Przemilczane uhonorowano Mauthausen-Memorial-Forschungspreis[7] razem z pracami autorstwa Josefa Villi i Danieli Henke.

W 2021 roku Joanna Ostrowska została uhonorowana nagrodą Orfeo Iris 2021 ILGCN (International Rainbow Culture Network) za badania i publikacje dotyczące historii osób nieheteronormatywnych w czasie II wojny światowej[8].

W 2022 nominowana do Nagrody Literackiej „Nike” za reportaż historyczny Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej[9] (znalazła się w finale Nagrody[10]), do Nagrody im. Prof. Tomasza Strzembosza[11], do Nagrody im. Jerzego Giedroycia[12] oraz do Genderowej Książki Roku 2021[13]. Laureatka Nagrody Nike Czytelników 2022[14]. Jej książka Ślady. Historia pewnego archiwum została nominowana do Wyszehradzkiej Nagrody Literackiej 2025[15].

Członkini Unii Literackiej[16].

Publikacje

Autorka

  • 2018: Przemilczane. Seksualna praca przymusowa w czasie II wojny światowej – książka poświęcona seksualnej przemocy i seksualnej pracy przymusowej w trakcie II wojny światowej[17]. Autorka, bazując na materiałach archiwalnych, ukazała mechanizmy tworzenia i funkcjonowania domów publicznych dla żołnierzy Wehrmachtu, pracowników przymusowych oraz więźniów obozów koncentracyjnych[18].
  • 2019: „Mój Führerze!” Ofiary przymusowej sterylizacji na Dolnym Śląsku w latach 1934–44 (współautorka: Kamila Uzarczyk), Wydawnictwo Ośrodek Karta, wersja polska, angielska, niemiecka dostępna on-line.
  • 2021: Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2021[19].
  • 2023: Jene. Homosexuelle während des Zweiten Weltkriegs, Metropol Verlag, Berlin 2023[20].
  • 2024: Oni: Osudy kvír ľudí počas druhej svetovej vojny, KPTL, Bratysława 2024[21].
  • 2025: Ślady. Historia pewnego archiwum, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2025[22].

Współautorka

  • 2008: Auschwitz i Holocaust. Dylematy i wyzwania polskiej edukacji
  • 2010: Kino Polskie 1989-2009. Historia krytyczna
  • 2011: Frauen gegen Holokaust. Die Geschichte viel später erzählt (Kobiety wobec Holocaustu. Historia znacznie później opowiedziana)
  • 2013: Holland. Przewodnik Krytyki Politycznej
  • 2013: Wajda. Przewodnik Krytyki Politycznej
  • 2014: Zanussi. Przewodnik Krytyki Politycznej
  • 2016: Mężczyźni z różowym trójkątem, Heinz Heger (autorka posłowia i redaktorka merytoryczna)
  • 2017: Cholernie mocna miłość. Prawdziwa historia Stefena K. i Williego G., Lutz van Dijk (autorka posłowia i redaktorka merytoryczna) - historia Stefana Kosińskiego.
  • 2020: Erinnern in Auschwitz: Auch an sexuelle Minderheiten (redakcja tomu zbiorowego: Lutz van Dijk, Joanna Ostrowska, Joanna Talewicz-Kwiatkowska), Querverlag Berlin
  • 2021: Auschwitz: Pamięć o nieheteronormatywnych ofiarach obozu (redakcja tomu zbiorowego: Lutz van Dijk, Joanna Ostrowska, Joanna Talewicz-Kwiatkowska), Neriton Warszawa
  • 2023: Paweł Soszyński, Teo. Dramaty, red. W. Mrozek, J. Ostrowska, Wyd. Krytyki Politycznej Warszawa[23].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Joanna Ostrowska – marginesy.com.pl [online], marginesy.com.pl [dostęp 2018-12-14] (pol.).
  2. ↑ Kopernikański Słownik Biograficzny [dostęp 2026-06-01].
  3. ↑ Dr Joanna Zofia Ostrowska, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2020-12-06].
  4. ↑ Joanna Ostrowska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2018-12-15].
  5. ↑ Wyborcza.pl [online], warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2020-08-27].
  6. ↑ Genderowa Książka Roku 2018 | Polskie Towarzystwo Genderowe [online] [dostęp 2020-08-27] (pol.).
  7. ↑ Mauthausen Memorial vergibt Forschungspreis [online], www.mauthausen-memorial.org, 26 stycznia 2021 [dostęp 2021-01-28].
  8. ↑ ILGCN [online], www.ilgcn.tupilak.org [dostęp 2021-10-24] (ang.).
  9. ↑ Nagroda Literacka Nike 2022. Oto lista nominowanych [online], Onet Kultura, 15 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-15] (pol.).
  10. ↑ NoMonday, Siódemka finalistów Nagrody Literackiej Nike 2022 [online], www.agora.pl [dostęp 2022-09-13] (pol.).
  11. ↑ Fundacja im. Tomasza Strzembosza [online], www.fundacjastrzembosza.pl [dostęp 2022-09-13].
  12. ↑ Wyborcza.pl [online], lublin.wyborcza.pl [dostęp 2023-12-14].
  13. ↑ Trzy nominacje książek KP do Genderowej Książki Roku! - [online], Wydawnictwo Krytyki Politycznej [dostęp 2023-01-04] (pol.).
  14. ↑ Wyborcza.pl [online], wyborcza.pl [dostęp 2022-10-04].
  15. ↑ Wyszehradzka Nagroda Literacka – Joanna Ostrowska, Ślady - Willa Decjusza Wyszehradzka Nagroda Literacka – Joanna Ostrowska, Ślady [online], 25 listopada 2025 [dostęp 2026-01-02].
  16. ↑ Członkowie UL
  17. ↑ Olga Wróbel, Ostrowska: Upominam się o zapomniane ofiary nazizmu [online], KrytykaPolityczna.pl, 9 grudnia 2018 [dostęp 2018-12-14] (pol.).
  18. ↑ Dominika Buczak, Tabu II wojny światowej. „Tam, gdzie pojawiali się żołnierze niemieccy, pojawiały się też domy publiczne” [online], gazetapl [dostęp 2018-12-14] (pol.).
  19. ↑ Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej | Wydawnictwo KP [online], Wydawnictwo Krytyki Politycznej [dostęp 2021-05-01] (pol.).
  20. ↑ Jene. Homosexuelle während des Zweiten Weltkriegs – Metropol Verlag [online] [dostęp 2023-06-07] (niem.).
  21. ↑ Oni. Osudy kvír ľudí počas druhej svetovej vojny [online], 2024 [dostęp 2026-01-02] (słow.).
  22. ↑ Joanna Ostrowska, Ślady. Historia pewnego archiwum • Joanna Ostrowska [online] [dostęp 2026-01-02].
  23. ↑ Teo. Dramaty | Paweł Soszyński [online], Wydawnictwo Krytyki Politycznej [dostęp 2023-02-25] (pol.).

Bibliografia