Zyta Rudzka

Zyta Rudzka
Ilustracja
Zyta Rudzka (2025)
Data i miejsce urodzenia

10 października 1964
Warszawa

Zawód, zajęcie

pisarka

Zyta Rudzka (ur. 10 października 1964 w Warszawie) – polska pisarka, scenarzystka filmów o sztuce, psycholożka.

Życiorys

Córka Zygmunta Rudzkiego, chemika, i Czesławy z Zawadzkich, pielęgniarki[1]. Ukończyła w 1982 roku XXII Liceum Ogólnokształcące im. José Martí w Warszawie. W latach 1985–1991 studiowała psychologię na Wydziale Filozofii Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Debiutowała jako poetka w roku 1985 wierszem pt. Ludzie, nagrodzonym w konkursie „Bez walki”, a zamieszczonym w piśmie „Południowa Wielkopolska” (nr 8). Jako prozaiczka debiutowała w 1991 roku fragmentem powieści Białe klisze, zamieszczonym na łamach nr 1 „Twórczości”. Natomiast jako dramatopisarka debiutowała w 2005 roku sztuką Fruwanie dla ornitologów wystawioną pod tytułem Seks, chemia i latanie w reż. Marcina Sosnowskiego w warszawskim Teatrze Bajka. Współpracowała z miesięcznikiem „Teatr” , w którym od 2012 ogłaszała felietony w rubryce Zakaz fotografowania. W 2003 była jurorką w programie Polsatu "Debiut"[2]. W 2021 weszła w skład Kapituły Konkursu o Nagrodę Dramaturgiczną im. Tadeusza Różewicza[3].

Nagradzana powieść Zyty Rudzkiej Ten się śmieje, kto ma zęby ukazała się/ukaże się po: angielsku USA/UK, chorwacku, czesku, francusku, niemiecku, litewsku, serbsku, słowacku, ukraińsku, po argentyńsku-hiszpańsku, niderlandzku, portugalsku (Brazylia), albańsku. Prawa kupiły takie wydawnictwa jak m.in.: Gallimard, Seven Stories Press, Matthes&Seitz Berlin. Powieść Krótka wymiana ognia została uznana jedną z dziesięciu najlepszych polskich książek dekady przez tygodnik „Polityka”[4] oraz wybrana do kanonu 25 książek na 25-lecie opublikowanych na polskim rynku od 2000 roku - plebiscyt „Książka 25-lecia” organizowany przez „Gazetę Wyborczą”[5].

Zyta Rudzka jest autorką sztuk teatralnych wyróżnionych m.in. Gdyńską Nagrodą Dramaturgiczną[6] oraz Gold Remi na Worldfest Independent Film Festival w Houston[7].

Mieszka w Warszawie.

Twórczość

Powieści

  • Białe klisze (1993)[8]
  • Uczty i głody (1995)[9]
  • Pałac Cezarów (1997)[10]
  • Mykwa (1999)[11]
  • Dziewczyny Bonda (2004)[12]
  • Ślicznotka doktora Josefa (2006)[13]
  • Krótka wymiana ognia (2018)[14]
  • Tkanki miękkie (2020)[15]
  • Ten się śmieje, kto ma zęby (2022)[16]
  • Tylko durnie żyją do końca (2025)[17]

Sztuki teatralne

  • Fruwanie dla ornitologów, wystawiony pod tytułem: Seks, chemia i latanie (2005)
  • Fastryga (2006)
  • Cukier Stanik (2007)
  • Eskimos w podróży służbowej (2008)
  • Pęknięta, obwiązana nitką (2010)
  • Zimny Bufet (2011)

Nagrody i wyróżnienia

  • II nagroda w Ogólnopolskim Konkursie Poetyckim „O Laur Zielonego Liścia” im. Michała Kajki (1986)[18]
  • Wyróżnienie w dziale poezji w II Ogólnopolskim Konkursie Literackim o nagrodę „Brązowej Stępki” o tematyce marynistycznej ogłoszonym przez Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miejskiego w Gdyni oraz Stoczniowy Ośrodek Kultury „Fregata” przy Stoczni im. Komuny Paryskiej (1986)[19]
  • Stypendium Ministerstwa Kultury i Sztuki (1992)
  • Nagroda im. Jarosława Iwaszkiewicza za powieść Białe klisze (1993)
  • Nagroda im. Stanisława Piętaka za debiut prozatorski Białe klisze (1993)
  • Nagroda w konkursie Łódzkiego Forum Dramatu „Lustro. Obraz. Iluzja” za sztukę Cukier Stanik (2007)
  • Nagroda w konkursie Teatru Polskiego we Wrocławiu na sztukę Fastryga inspirowaną wydarzeniami Marca 68 (2008)
  • Nagroda w Ogólnopolskim Konkursie „Sztuka Monologu” organizowanym przez Laboratorium Dramatu w Warszawie, Dom Pracy Twórczej w Wigrach i Obiekt Znaleziony (Podziemia Galerii Zachęta w Warszawie) za monodram Ten się śmieje, kto ma zęby (2010)
  • Gdyńska Nagroda Dramaturgiczna za sztukę Zimny bufet (2011)[6]
  • Nagroda Gold Remi na Worldfest Independent Film Festival w Houston (2016)[7]
  • Nagroda Literacka Gdynia za powieść Krótka wymiana ognia (2019)[20]
  • Nagroda miesięcznika „Odra” za tryptyk powieściowy Ślicznotka doktora Josefa, Krótka wymiana ognia i Tkanki miękkie (2020)[21]
  • Nagroda Literacka Gryfia za powieść Tkanki miękkie (2021)[22]
  • Nagroda Literacka m.st. Warszawy za tryptyk powieściowy Ślicznotka doktora Josefa, Krótka wymiana ognia i Tkanki miękkie (2021)[23]
  • Poznańska Nagrodą Literacką im. Adama Mickiewicza za powieść Ten się śmieje, kto ma zęby (2023)[24]
  • Nagrodą Literacką m.st. Warszawy za powieść Ten się śmieje, kto ma zęby (2023)[25]
  • Nagroda Literacka Nike za powieść Ten się śmieje, kto ma zęby (2023)[26]

Źródło:[3].

Przypisy

  1. ↑ Nowa Panorama Literatury Polskiej » Zyta RUDZKA [online], nplp.pl [dostęp 2025-12-09].
  2. ↑ Grupa Wirtualna Polska, "Debiut" zamiast Idola [online], Media, Reklama, Internet, PR, Telewizja, Radio - najnowsze wiadomości tylko na WirtualneMedia.pl, 30 grudnia 2002 [dostęp 2026-02-21].
  3. 1 2 Maria Kotowska-Kachel, Rudzka Zyta – Słownik Pisarzy i Badaczy XX i XXI w. [online], pisarzeibadacze.ibl.edu.pl [dostęp 2025-12-09] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-18].
  4. ↑ Justyna Sobolewska, Najlepsze książki mijającej dekady: polskie i zagraniczne [online], www.polityka.pl, 2020 [dostęp 2025-08-27].
  5. ↑ Plebiscyt na książkę 25-lecia [online], Rynek książki [dostęp 2025-08-27].
  6. 1 2 Kapituła Konkursu: Zyta Rudzka – Nagroda Dramaturgiczna im. Tadeusza Różewicza [online] [dostęp 2025-08-27].
  7. 1 2 Kapituła Konkursu: Zyta Rudzka – Nagroda Dramaturgiczna im. Tadeusza Różewicza [online] [dostęp 2025-08-27].
  8. ↑ Zyta Rudzka, Białe klisze, wyd. II, [Biblioteka "Świata Literackiego", Izabelin: "Świat Literacki", 1997 (11]), ISBN 978-83-86646-21-0 [dostęp 2025-11-26].
  9. ↑ Zyta Rudzka, Uczty i głody, Warszawa: Iskry, 1995, ISBN 978-83-207-1499-9 [dostęp 2025-11-26].
  10. ↑ Zyta Rudzka, Pałac Cezarów, [Biblioteka "Świata Literackiego", Izabelin: "Świat Literacki", 1997 (12]), ISBN 978-83-86646-40-1 [dostęp 2025-11-26].
  11. ↑ Zyta Rudzka, Mykwa, Wydanie II uzupełnione, Archipelagi, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B, 2023, ISBN 978-83-8319-015-0 [dostęp 2025-11-26].
  12. ↑ Zyta Rudzka, Dziewczyny Bonda, Seria ze Słonecznikiem, Warszawa: "Świat Książki", 2004, ISBN 978-83-7391-735-4 [dostęp 2025-11-26].
  13. ↑ Zyta Rudzka, Ślicznotka doktora Josefa, Wydanie 2. uzupełnione, Archipelagi, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B. - Grupa Wydawnicza Foksal, 2021, ISBN 978-83-280-9102-3 [dostęp 2025-11-26].
  14. ↑ Zyta Rudzka, Krótka wymiana ognia, Wydanie I, Archipelagi, Warszawa: Wydawnictwo WAB, 2018, ISBN 978-83-280-5061-7 [dostęp 2025-11-26].
  15. ↑ Zyta Rudzka, Tkanki miękkie, Archipelagi, Warszawa: Wydawnictwo WAB, 2020, ISBN 978-83-280-6422-5 [dostęp 2025-11-26].
  16. ↑ Zyta Rudzka, Ten się śmieje, kto ma zęby, Archipelagi, Warszawa: Wydawnictwo WAB, 2022, ISBN 978-83-8318-198-1 [dostęp 2025-11-26].
  17. ↑ Zyta Rudzka, Tylko durnie żyją do końca, Wydanie I, Archipelagi, Warszawa: Wydawnictwo WAB, 2025, ISBN 978-83-8425-298-7 [dostęp 2025-11-26].
  18. ↑ Ogólnopolski Konkurs Poetycki O Laur Zielonego Liścia im. Michała Kajki 1986 [online], leksykonkultury.ceik.eu [dostęp 2025-12-09].
  19. ↑ Miłosława Bukowska-Schielmann. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1986. Życie literackie. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 11, s. 294, 1988. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. ISSN 0860-2492. [dostęp 2025-12-09].
  20. ↑ Znamy laureatów 14. edycji Nagrody Literackiej GDYNIA. [w:] Onet Kultura [on-line]. 2019-08-30. [dostęp 2019-08-31].
  21. ↑ OKiS, 2020 ZYTA RUDZKA [online] [dostęp 2025-08-27].
  22. ↑ Aneta Świderska, Zyta Rudzka z Nagrodą Gryfia za powieść Tkanki miękkie [online], Co Przeczytać, 13 grudnia 2021 [dostęp 2025-08-27].
  23. ↑ Znamy laureatów Nagrody Literackiej m.st. Warszawy 2021 [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2025-08-27].
  24. ↑ Zyta Rudzka z Nagrodą Literacką Nike [online], www.poznan.pl [dostęp 2025-08-27].
  25. ↑ Znamy nominacje do 16. Nagrody Literackiej m.st. Warszawy – Wydawca [online] [dostęp 2023-05-09] (pol.).
  26. ↑ Aleksandra Głowacka, Znamy laureatkę Nagrody Literackiej Nike 2023 [online], wp.pl, 1 października 2023 [dostęp 2023-10-01] (pol.).

Bibliografia

  • Maria Kotowska-Kachel, Rudzka Zyta, [w:] Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku. Słownik biobiliograficzny, tom I (opracował zespół pod redakcją Alicji Szałagan), Warszawa 2011, s. 228–230.
  • sylwetka (dostęp: 4 lutego 2012).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.