Kąsinowo
| wieś | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2022) |
302[1] |
| Strefa numeracyjna |
61 |
| Kod pocztowy |
64-500[2] |
| Tablice rejestracyjne |
PSZ |
| SIMC |
0595803 |
Położenie na mapie gminy Szamotuły ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu szamotulskiego ![]() | |
Kąsinowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Szamotuły.
Historia
Miejscowość pierwotnie była związana z Wielkopolską. Istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku i ma średniowieczną metrykę. Po raz pierwszy w źródłach historycznych wieś odnotowana została w łacińskim dokumencie z 1388 gdzie zapisano ją pod nazwą "Chansinowo, Chanszinowo", 1391 "Chanssinouo", 1398 "Chøsinowo", 1400 "Chanszino , Chanszinowo", 1436 "Chasynowo", 1437 "Chanschynowo", 1449 "Chaszinowo", 1452 "Chasinowo", 1466 "Chaszynowo", 1522 "Chąschinowo", 1535 "Kuszynowo", 1563 "Kanszino", 1577 "Kaszinowo"[4].
Okolice miejscowości były zasiedlone jednak już wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. W wyniku archeologicznych badań wśród okolicznych łąk odkryto grodzisko wklęsłe datowane na VII i połowę X wieku, a także osadę i cmentarzysko w pobliżu skrzyżowania drogi z Szamotuł do Kąsinowa z boczną drogą do Baborówka z ok. IX–XI wieku[4].
Początkowo wieś była własnością szlachecką należącą do wielkopolskiej szlachty z rodu Kąsinowskich Nałęcz, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. W 1470 miejscowość leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. W 1508 odnotowana została w parafii św. Stanisława w Szamotułach[4].
W latach 1388–1415 właścicielem we wsi był Niemierza Kąsinowski, brat Dobrogosta. W 1388 toczył on spór sądowy z Henrykiem mieszczaninem z Buku. W 1397 dowodził Baworowi Wyskocie z Łęki, Drobnina, Krzemieniewa, Oporowa wsi leżących w powiecie kościańskim, że nie obiecywał Małgorzacie żonie Bawora, iż zwróci jej dziewkę. W latach 1388–1393 odnotowany został w zapisach sądowych Jasiek Kąsinowski (w ówczesnym zapisie Chąsinowski). W 1388 dowodził on, że zapłacił Smysławowi trzy grzywny. W latach 1400-1418 wymieniono Dobrogosta Kąsinowskiego brata Niemierzy z Góry, który był w sporze z Januszem niegdyś kmieciem, a potem mieszczaninem w Obornikach. Dobrogost odpierał przed sądem roszczenia Janusza. W 1435 Wojciech syn zmarłego Dobrogosta Kąsinowskiego sprzedał za 50 grzywien Trojanowi z Łekna swoje części po matce i babce w Chodzieży i w Czeszewie-Ostrowie w powiecie kcyńskim[4].
W latach 1504–1507 jako właściciel we wsi odnotowany został Stanisław Kąsinowski. W 1504 zapisał swojej żonie Barbarze Skórzewskiej po 100 złotych węgierskich posagu oraz wiana na swej części wsi. W 1507 zapisał żonie Katarzynie córce Jana Radwankowskiego właściciela majątku w Radwankowie w powiecie poznańskim lub z Radwanek w powiecie kcyńskim, po 125 złotych węgierskich posagu i wiana na połowie Kąsinowa[4].
Miejscowość odnotowały także historyczne rejestry podatkowe dzięki, którym znamy stosunki własnościowe we wsi. W latach 1508–1510 Kąsinowo zapłaciło wiardunki królewskie. W 1508 od 7 łanów, w 1509 od 6 łanów oraz w 1510 od 4 łanów. W 1535 w Kąsinowie odnotowano trzy łany ze spalonymi gospodarstwami kmieciów. W 1563 miał miejsce pobór podatkowy we wsi od 4 łanów. W 1577 Kąsinowscy zapłacili pobór podatkowy z majętności kąsinowskich. W 1580 Jeremiasz Kąsinowski zapłacił pobór od trzech półłanków, 4 zagrodników, dwóch komorników, Jakub Kąsinowski zapłacił pobór od 3 półłanków, 1/4 łana karczmarskiego oraz od 4 zagrodników[4].
Wieś szlachecka Kąsinowo położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.[5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
Przypisy
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 452 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 51786.
- 1 2 3 4 5 6 Chmielewski 1988 ↓, s. 159-160.
- ↑ Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 31.
Bibliografia
- Stefan Chmielewski: Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. II (I-Ł) z.1, hasło: „Kąsinowo”. Wrocław: Ossolineum, 1988, s. 159-160.
Linki zewnętrzne
- Kąsinowo, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.




