Kakoksen
![]() Kakoksen znaleziony w Minas de Horcajo, Hiszpania | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Inne nazwy |
Kakoksenit |
|---|---|
| Skład chemiczny |
Uwodniony hydroksyfosforan żelazowo-glinowy, Fe3+24AlO6(PO4)17(OH)12 • n H2O, n ≈ 75[1] |
| Twardość w skali Mohsa | |
| Przełam |
włóknisty[2] |
| Łupliwość |
brak[2] |
| Pokrój kryształu | |
| Układ krystalograficzny | |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[2] |
| Gęstość |
2,2–2,6 g/cm³[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
brązowo-żółtawy, zielony, żółty, złotożółty, czerwonożółty[4][2] |
| Rysa | |
| Połysk |
jedwabisty, szklisty, woskowy[2] |
| Współczynnik załamania |
1,57–1,63[5] |


Kakoksen (kakoksenit, Fe3+24AlO6(PO4)17(OH)12 • n H2O, n ≈ 75[1]) – minerał występujący w postaci brunatnożółtawych nalotów na rudach żelaza: limonicie i magnetycie. Nazwa pochodzi od greckich słów κăκός - zły i ξένος - gość ponieważ fosfor zawarty w minerale obniża jakość żelaza otrzymywanego z rudy[1].
Właściwości
Minerał występuje często w postaci igiełkowatych kryształów o przekroju sześciokątnym wyrastających promieniście ze wspólnego centrum, tworzących sferyczne agregaty[4]. Wykształca także kryształy o pokroju słupkowym i włosowatym[2]. Występuje w skupieniach włóknistych, wiązkowych, kulistych, promienistych[3], nerkowatych i jako naloty[2]. Jest minerałem kruchym i przeświecającym[2]. Łatwo rozpuszczalny w kwasie solnym[2].
Występowanie
Występuje w złożach limonitu, na pegmatytach[2]. Również w złożach goethytowych żelaza[3]. Towarzyszą mu najczęściej beraunit, rockbridgeit, goethyt, strunzyt, fosfosyderyt, hematyt, limonit, syderyt oraz strengit[2][3].
Miejsce występowania
Występuje w Niemczech (Bawaria, Hesja i Turyngia), Czechach, we Francji, Szwecji oraz Stanach Zjednoczonych (Arkansas i Alabama)[2].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Cacoxenite. W: John W. Anthony, Richard A. Bideaux, Kenneth W. Bladh, Monte C. Nichols: Handbook of Mineralogy. Chantilly, VA 20151-1110, USA: Mineralogical Society of America. [dostęp 2011-12-28]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Walter Schumann, Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 196, ISBN 978-83-7020-313-9.
- 1 2 3 4 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 46, ISBN 978-83-7073-816-7.
- 1 2 3 Cacoxenite Mineral Data. Mineralogy Database. [dostęp 2011-12-28]. (ang.).
- 1 2 Cacoxenite. All Minerals of the World. [dostęp 2011-12-28]. (ang. • fr.).
