Kakoksen

Kakoksen
Ilustracja
Kakoksen znaleziony w Minas de Horcajo, Hiszpania
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy

Kakoksenit

Skład chemiczny

Uwodniony hydroksyfosforan żelazowo-glinowy, Fe3+24AlO6(PO4)17(OH)12 • n H2O, n ≈ 75[1]

Twardość w skali Mohsa

3–4[1][2]

Przełam

włóknisty[2]

Łupliwość

brak[2]

Pokrój kryształu

słupkowy, igiełkowy, włosowaty[2], włóknisty[3]

Układ krystalograficzny

heksagonalny[1][2]

Właściwości mechaniczne

kruchy[2]

Gęstość

2,2–2,6 g/cm³[1]

Właściwości optyczne
Barwa

brązowo-żółtawy, zielony, żółty, złotożółty, czerwonożółty[4][2]

Rysa

żółta[4], słomkowa[5][2]

Połysk

jedwabisty, szklisty, woskowy[2]

Współczynnik załamania

1,57–1,63[5]

Kryształy kakoksenu w kwarcu, Minas Gerais, Brazylia
Kakoksen, Fort Lismeenagh, Irlandia

Kakoksen (kakoksenit, Fe3+24AlO6(PO4)17(OH)12 • n H2O, n ≈ 75[1]) – minerał występujący w postaci brunatnożółtawych nalotów na rudach żelaza: limonicie i magnetycie. Nazwa pochodzi od greckich słów κăκός - zły i ξένος - gość ponieważ fosfor zawarty w minerale obniża jakość żelaza otrzymywanego z rudy[1].

Właściwości

Minerał występuje często w postaci igiełkowatych kryształów o przekroju sześciokątnym wyrastających promieniście ze wspólnego centrum, tworzących sferyczne agregaty[4]. Wykształca także kryształy o pokroju słupkowym i włosowatym[2]. Występuje w skupieniach włóknistych, wiązkowych, kulistych, promienistych[3], nerkowatych i jako naloty[2]. Jest minerałem kruchym i przeświecającym[2]. Łatwo rozpuszczalny w kwasie solnym[2].

Występowanie

Występuje w złożach limonitu, na pegmatytach[2]. Również w złożach goethytowych żelaza[3]. Towarzyszą mu najczęściej beraunit, rockbridgeit, goethyt, strunzyt, fosfosyderyt, hematyt, limonit, syderyt oraz strengit[2][3].

Miejsce występowania

Występuje w Niemczech (Bawaria, Hesja i Turyngia), Czechach, we Francji, Szwecji oraz Stanach Zjednoczonych (Arkansas i Alabama)[2].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Cacoxenite. W: John W. Anthony, Richard A. Bideaux, Kenneth W. Bladh, Monte C. Nichols: Handbook of Mineralogy. Chantilly, VA 20151-1110, USA: Mineralogical Society of America. [dostęp 2011-12-28]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Walter Schumann, Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 196, ISBN 978-83-7020-313-9.
  3. 1 2 3 4 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 46, ISBN 978-83-7073-816-7.
  4. 1 2 3 Cacoxenite Mineral Data. Mineralogy Database. [dostęp 2011-12-28]. (ang.).
  5. 1 2 Cacoxenite. All Minerals of the World. [dostęp 2011-12-28]. (ang. • fr.).

Linki zewnętrzne