Katarzyna

Katarzyna
Płeć

żeńskie

Imieniny

2 lutego, 13 lutego, 9 marca, 22 marca, 24 marca, 1 kwietnia, 6 kwietnia, 17 kwietnia, 29 kwietnia, 30 kwietnia, 9 maja, 4 września, 15 września, 25 listopada i 30 grudnia

Znaczenie
Języki

grecki

Słowo

gr. Αἰκατερίνη

Pochodzenie

niepewne

Znaczenie

niepewne; tradycyjnie „czysta”, „bez skazy” (etymologia ludowa)

Alternatywne nazwy
Warianty obcojęzyczne

m.in. Catherine, Kate, Katrina, Екатерина

Formy pochodne

Kasia, Katiusza, Kachna, Kaśka

Katarzynaⓘ – żeńskie imię wywodzące się z greckiego gr. Αἰκατερίνη (Aikaterínē), noszonego przez św. Katarzynę Aleksandryjską; do polszczyzny trafiło za pośrednictwem łaciny (Catharina). Etymologia imienia jest niepewna.

Etymologia

Pochodzenie imienia jest niepewne. Powszechnie łączy się je z greckim przymiotnikiem gr. καθαρός („czysty”, „bez skazy”), jest to jednak etymologia ludowa: najstarsze greckie poświadczenia imienia mają w rdzeniu spółgłoskę τ (-κατερ-), podczas gdy καθαρός ma od początku θ. Formy z θ (gr. Αἰκαθερίνα, łac. Catharina, niem. Katharina) są wtórne i powstały pod wpływem skojarzenia z καθαρός — zapisane th jest niejako skamieliną owej reinterpretacji.

Wśród prób objaśnienia rdzenia wymieniano m.in. imię bogini Hekate (wariant gr. Ἑκατερίνη, fonetycznie tożsamy po zlaniu się αι z ε) oraz przymiotnik gr. ἑκάτερος („każdy z dwojga”), którego temat ἑκατερ- formalnie najlepiej pasuje do postaci imienia. Żadna z tych hipotez nie jest jednak pewna; ostrożne opracowania określają rdzeń jako niejasny, być może niegrecki (imię „aleksandryjskie”).

Historia i popularność

Imię znane w Polsce w średniowieczu w formach Kachna, Kata, Katarzena, Katarzyna, Katerzena, Katerzyna, Katuszka. W polskich dokumentach pojawia się od XII w., a co najmniej od XV w. przez kolejne stulecia znajduje się w pierwszej trójce najchętniej nadawanych imion żeńskich, z wyjątkiem XIX w., kiedy była uważana za imię przestarzałe. Jej powrót do grupy najchętniej nadawanych imion wzrósł w latach 60. XX w. Katarzyna zyskała wówczas dużą popularność, która w dalszych dekadach malała. Jednak w XXI wieku imię to nosi nadal ponad 600 tysięcy Polek w różnym wieku i jest to jedno z trzech najczęściej spotykanych imion po Annie i Marii[1]. Imię to i jego odmiany są popularne w krajach o dużej populacji chrześcijańskiej ze względu na skojarzenia z wczesnochrześcijańską świętą Katarzyną Aleksandryjską.[2]

Od jej imienia a konkretnie od świętej Katarzyny Aleksandryjskiej w dawnych czasach świętowano Katarzynki. [3]

Charakterystyka

Katarzyna to kobieta o silnej woli – niezależna, zdeterminowana, ambitna i charyzmatyczna. Wyróżnia ją bystrość umysłu oraz systematyczność. Często interesuje się nauką, teologią i filozofią, dobrze odnajdując się w roli liderki, nauczycielki lub mentorki. Jest lojalna i stanowcza, a jednocześnie pełna pasji. Najlepiej odnajduje się u boku partnera, który dorównuje jej intelektualnie i duchowo.[3]

Imieniny

Katarzyna imieniny obchodzi: 2 lutego[4], 13 lutego[5][4][6], 9 marca[5][4][6], 22 marca[5][4][6], 23 marca[4][6], 24 marca[4], 1 kwietnia[5][4][6], 6 kwietnia[5][4][6], 29 kwietnia[4], 30 kwietnia[5][6][4], 25 listopada[5][4][6] i 30 grudnia[4][6].

Statystyka

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom w 2009 r. Katarzyna zajmowała 32. miejsce w grupie imion żeńskich[7]. W 2010 roku było siódme co do popularności imię w Polsce (trzecie wśród imion żeńskich), noszone przez niespełna 600 tys. osób[8].

W roku 2019 imię Katarzyna spadło na 58. miejsce w popularności nadawanych imion żeńskich. W 2019 roku nadano nowo narodzonym dziewczynkom imię Katarzyna już tylko 702 razy[9] czyli ośmiokrotnie zmniejszyła się jego wybieralność w ciągu 20 lat.

W 2019 roku imię Katarzyna nosiło w całej Polsce 609 363 osoby, co daje temu imieniu 3. miejsce po Annie i Marii a przed Małgorzatą (4. miejsce)[1].

Wedle danych rejestru PESEL imię Katarzyna (jako pierwsze) według stanu na 22 stycznia 2025 w Polsce nosi 603 599 kobiet. Było wówczas na 2. miejscu pod względem popularności[10]. Według tych samych badań wynika że nadano imię Katarzyna na pierwsze imię dziewczynki 221 razy (92 miejsce) zaś na drugie imię nowych Katarzyn przybyło 786 (11 miejsce). [11][12]

rok 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
ilość nadań 5793 4907 3817 3935 3115 2871 2459 2354 2125 1963 1866 1605 1370 1241 1168 967 946 877 786 702 316 253 221

W innych językach

Zobacz też listę w Wikisłowniku

  • ang. Catherine, Catharine, Katherine, Katharine, Cathleen, Kathleen, Katrin, Kathryn, Katie, Kitty, Kate, Kat, Katy
  • biał. Кацярына (Kaciaryna), Кася (Kasia), Катра (Katra)
  • bułg. Ekaterina, Kata, Katerina, Katja, Kica
  • czes. Kateřina, Katka, Káťa, Kačka
  • duński Katrine, Karen, Karna, Trine
  • fin. Katariina, Katri, Kaisa, Kaarina, Katriina, Kati, Kaisu, Kaija, Katja, Riina
  • fr. Catherine
  • gr. Αικατερίνη (Ekaterini), Κατερίνα (Katerina), Κατίνα (Katina)
  • gru. ეკატერინე (Ekaterine), zdrobnienie ეკა (Eka)
  • hiszp. Catalina
  • niderl. Catharina, Katrijn
  • lit. Kotryna, Katryna, Katryne, Katarina, Katre
  • łac. Catharina
  • mac. Катарина, Kata, Katarina
  • niem. Katharina, Katherine, Katrin, Katarina, Kathrin
  • norw. Karen, Katharina, Katrine, Kari, Rina
  • pol. Katarzyna, Karina, Kasia
  • port. Catarina, Cátia, Kátia
  • ros. Екатерина (Jekatierina), Катерина (Katierina), Катя (Katia), Катюша (Katiusza), Катенька (Katieńka).
  • rum. Ekaterina, Catalina, Caterina, Catrina
  • serb.-chorw. Katarina, Kata, Katica
  • słow. Katarína, Katka, Karin
  • słowen. Katarina, Katja, Katka, Katii
  • szw. Katarina, Karin, Karina, Karna, Kajsa
  • ukr. Катерина (Kateryna), Катеринка (Katerynka), Катря (Katria), Катруся (Katrusia)
  • węg. Katalin, Kata, Kato, Katinka
  • wł. Caterina, Catterina, Catarina, Catrina, Catalina, Cattalina, Rina

Osoby noszące imię Katarzyna

Święte i błogosławione

Władczynie

Inne

Zobacz też

  • inne artykuły i przekierowania do artykułów zaczynające się od imienia Katarzyna • Catherine • Katharina • Cath • Kath • Kate
  • Katarzynin – wieś
  • katarzynki – zwyczaj

Przypisy

  1. 1 2 lista imion żeńskich w rejestrze PESEL stan na 18.07.2019 – imię pierwsze, „Otwarte dane”, Ministerstwo Cyfryzacji, 19 lipca 2019 (pol.).
  2. ↑ Withycombe, EG (1976). Zwięzły słownik angielskich imion Chrześcijanin ( wyd. 3). Londyn: Omega Books. ISBN  1-85007-059-8.
  3. 1 2 Katarzyna – znaczenie imienia i imieniny Katarzyny [online], Niebieskie Pudełko [dostęp 2026-08-15] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Katarzyna [online], deon.pl [dostęp 2024-03-02].
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Skorowidz imion, [w:] Donat Chruścicki, Skarbczyk imion, Ewa Wieczorek, wyd. II, Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1986, s. 26. nlb, lewa kolumna, ISBN 83-217-2374-8, OCLC 833927072, Książka liczy 128 stron, z których żadnej nie ponumerowano. Na stronie 1. umieszczono logotyp wydawnictwa, str. 3. to strona tytułowa, na stronie 4. wydrukowano numer ISBN, który powtórzono na 3. stronie okładki. Nakład 100 tysięcy egz. Na stronie 4. pozostawiono jako rok wydania 1983, zaś na stronie 128., obok informacji, że jest to drugie wydanie z diapozytywów wydania pierwszego, jako rok wydania wydrukowano 1986.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Mike Campbell, Name Days for the name Katarzyna [online], Behind the Name [dostęp 2024-03-02] (ang.).
  7. ↑ Gazeta Prawna
  8. ↑ Imieniny. „Nowości”, s. 20, 2 lutego 2010. Toruń.
  9. ↑ Imiona żeńskie nadane dzieciom w Polsce w 2019 r. - imię pierwsze, „Otwarte Dane | portal z danymi publicznymi”, 29 stycznia 2020.
  10. ↑ Otwarte Dane [online], dane.gov.pl [dostęp 2025-10-24].
  11. ↑ Otwarte Dane [online], dane.gov.pl [dostęp 2026-08-15].
  12. ↑ Otwarte Dane [online], dane.gov.pl [dostęp 2026-08-15].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.