Kobyle Pole
| Jednostka pomocnicza | |
Dawna stacja wąskotorowa Poznań Kobylepole | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Aglomeracja | |
| Miasto | |
| Dzielnica |
Osiedle Antoninek-Zieliniec-Kobylepole |
| W granicach Poznania |
od 1950 |
| Strefa numeracyjna |
(+48) 61 |
| Tablice rejestracyjne |
PO |
| SIMC |
0969907 |
Położenie na mapie Poznania ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego ![]() | |
Kobyle Pole – wschodnia część Poznania położona na terenie osiedla administracyjnego Antoninek-Zieliniec-Kobylepole.
Nazwa
Miejscowość istnieje co najmniej od pierwszej połowy XIV wieku i ma średniowieczną metrykę. Pierwszy zachowany zapis o miejscowości pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1330 (według zachowanej kopii z XV wieku) gdzie odnotowano ją pod staropolską, zlatynizowaną nazwą " Cobilepole”, 1366 (wg kopii z 1775) „Cobilepolye”, 1386 „Kobilepole”, 1404 „Kobyle Pole”, 1423 „Kobilye polye”, 1438 „Cobylyepolye”, 1510 „Kobilepole, Kobilyepolye”, 1513 „Cobylepolye”, 1527 „Cobylepole”, 1560 „Kobeliepolie”, 1563 „Kobilie polie”, 1580 „Cobile Polie”[2][3].
Dawniej nazwa miejscowości „Kobyle Pole” często była zapisywana łącznie. Według językoznawców pochodzi ona od określenia „kobyle pole” oznaczającego „ogrodzony teren, na którym odbywał się chów klaczy do celów hodowlanych”. Od nazwy miejscowej wsi Kobyle Pole, pochodzi polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Kobylepolskich, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości[2][4][3].
Po rozbiorach Polski Prusacy używali nazwy Gutenbrunn[5]. W 1883 miejscowość odnotowano również pod polską nazwą „Kobylepole”[3].
Historia

Obecna część miasta Poznań o nazwie Kobyle Pole była w średniowieczu osobną wsią leżącą 6 kilometrów na południowy wschód od Starego Rynku w Poznaniu, która w wyniku procesów urbanizacyjnych, podobnie jak inne miejscowości w okolicy, została wchłonięta przez miasto[2].
W 1562 wieś Kobylepole przeszła na własność Mycielskich, i stanowiła część ich majątków do 1945. Częstym gościem Mycielskich była Kazimiera Iłłakowiczówna. W 1872 na terenie przyległym do wsi zbudowano z inicjatywy Władysława hrabiego Mycielskiego browar Kobylepole. Piwo znane było nie tylko w Poznaniu, gdzie można je było wypić w prawie każdej piwiarni. Sprowadzano je także do Gdańska, Drezna, Lipska i Turynu. Prawie wszystkie gatunki tutejszych piw (np. Bawarskie, Karamel, Kozieł Kobylepolski, Zdrój Kobylepolski, Gutenbrunn) powstawały w oparciu o lokalny jęczmień.
Kobylepole od 1934 należało do gminy Krzesiny[6]. W 1936 odbył się tutaj, zakończony niepowodzeniem, strajk robotników folwarcznych i marsz głodowy na dwór z żądaniem wypłaty zaległych poborów[7]. We wrześniu 1939 koło wsi funkcjonowało polowe lądowisko 3. poznańskiego dywizjonu myśliwskiego (wchodzącego w skład Armii Poznań), z którego startowały samoloty PZL P.11c. Pilotował je m.in. ppor. Włodzimierz Gedymin[8].
W granice Poznania zostało włączone w 1950[9]. Od 1988 w sąsiedztwie wybudowano Osiedle Przemysława. Przy ul. Żbikowej znajduje się Kościół Wniebowzięcia NMP (lata 60. XX w.). Do 1972 działała stacja wąskotorowa Poznań Kobylepole Wąskotorowy, na linii do Środy Wielkopolskiej i Zaniemyśla.
Kobylepole w latach 1954–1990 należało do dzielnicy Nowe Miasto.
Przyroda
W połowie lat 60. XX wieku stwierdzono na terenie Kobylepola występowanie następujących, rzadkich roślin: komonica skrzydlatostrąkowa, pępawa różyczkolistna, widłak goździsty i wawrzynek wilczełyko (dwie ostatnie w lesie i w pobliżu torowisk kolejowych)[10]. W 1986 na kwiatach tawuły znaleziono osobniki orszoła paskowanego[11].
Komunikacja
Kobylepole obsługują autobusy MPK Poznań[12].
Plany
W przyszłości przez dzielnicę ma przebiegać III rama komunikacyjna.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 8 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 55083.
- 1 2 3 Chmielewski 1988 ↓, s. 218-219.
- 1 2 3 Rymut 2003 ↓, s. 17.
- ↑ Lehr-Spławiński 1961 ↓, s. 433-434.
- ↑ m, Na piwo do hrabiego, czyli historia browaru Mycielskich oraz Gernsterkornów w Kobylepolu [online], Codzienny Poznań, 27 kwietnia 2018 [dostęp 2026-06-20].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 21 lipca 1934 r. (Dz.U. Nr 68, poz. 617)
- ↑ Tadeusz Becela, Lata górne i chmurne, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1965, s.290
- ↑ Marcin Braszak, Naloty Luftwaffe na Środę i Poznań we wrześniu 1939 r. Kolejne dni dramatu, w: Śremski Kwartalnik Kulturalny, s.29-30, ISSN 1505-1099
- ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 października 1950 r. w sprawie zmiany granic miast: Poznania, Gniezna, Torunia i Zawiercia (Dz.U. Nr 48, poz. 436)
- ↑ praca zbiorowa, Przegląd wielkopolskich zabytków przyrody, PiWRL, Poznań, 1966, ss.301-302
- ↑ Marek Bunalski, Marek Przewoźny, Rafał Ruta, Beata Borowiak-Sobkowiak, Paweł Sienkiewicz, Paweł Trzciński. Materiały do poznania rozmieszczenia chrząszczy (Coleoptera) Zachodniej Polski. Część 6. Kruszczyce (Scarabaeidae: Cetoniinae), s. 24
- ↑ https://www.ztm.poznan.pl/assets/Uploads/2023.10.10MapaBUSTRAM.pdf
Bibliografia
- Stefan Chmielewski: Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. II (I-Ł) z.1, hasło: „Kobylepole”. Wrocław: Ossolineum, 1988, s. 218-219.
- Kazimierz Rymut: Nazwy Miejscowe Polski. Historia, Pochodzenie, Zmiany, Tom V Ko-Ky, hasła „Kobyle Pole (1) znaczenie, „Kobyle Pole” (2) hasło”. Kraków: Polska Akademia Nauk Instytut Języka Polskiego, 2003, s. 17. ISBN 83-87623-68-7.
- Tadeusz Lehr-Spławiński: Słownik Starożytności Słowiańskich, tom II „F-K”. Wrocław: Ossolineum, 1961, s. 433-434.
- Poznań - atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008, ISBN 978-83-7445-018-8
- Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz, Poznań od A do Z, Poznań: KAW, 1986, s. 60-61, ISBN 83-03-01260-6, OCLC 835895412.
- - strona o browarze (oba dostępy 13.3.2010)
- Kobyle Pole, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 214.
Linki zewnętrzne
- Kobylepole, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.



