Zaniemyśl

Zaniemyśl
	miasto w gminie miejsko-wiejskiej
	; Dworzec w Zaniemyślu
	Herb
Państwo	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	średzki
Gmina	Zaniemyśl
Data założenia	przed 1239
Prawa miejskie	1742–1934, 1940–1948, 2025
Burmistrz	Grzegorz Grala
Powierzchnia	4,66 km²
Wysokość	70 m n.p.m.
Populacja (2021); • liczba ludności; • gęstość	; 2573; 552,1 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 61
Kod pocztowy	63-020
Tablice rejestracyjne	PSR
	Położenie na mapie gminy Zaniemyśl Zaniemyśl
	Położenie na mapie Polski Zaniemyśl
	Położenie na mapie województwa wielkopolskiego Zaniemyśl
	Położenie na mapie powiatu średzkiego Zaniemyśl
	52°09′25″N 17°09′56″E/52,156944 17,165556
TERC (TERYT)	3025054
SIMC	0598546
	Urząd miejskiul. Średzka 9; 63-020 Zaniemyśl
	Strona internetowa
	BIP

Zaniemyśl (niem. Santomischel) – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zaniemyśl. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 432. Od południowego zachodu do miasta przylega Jezioro Raczyńskie.

Zaniemyśl uzyskał lokację miejską 21 maja 1742^[2]. Został pozbawiony praw miejskich 13 czerwca 1934 w związku z reformą gminną w II RP^[3], stając się przejściowo gminą jednostkową^[4]. 1 sierpnia 1934 stał się siedzibą nowej zbiorowej gminy Zaniemyśl w powiecie średzkim w województwie poznańskim^[5]. Podczas II wojny światowej ponownie miasto, aż do 1948 roku; w latach 1949–1954 znów w gminie Zaniemyśl^[6]^[7]^[2]. 1954–1972 siedziba gromady Zaniemyśl^[8], a od 1973 reaktywowanej gminy Zaniemyśl^[9]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego. 1 stycznia 2025 Zaniemyśl odzyskał status miasta^[10].

Historia

Pierwszą informacją, która pojawiła się w dokumentach jest wzmianka z 1239 o miejscowości Niezamyśl, która później została włączona do granic Zaniemyśla. Pierwszymi właścicielami majątku byli Doliwowie. W 1331 miejscowa ludność pokonała tutaj trzytysięczny oddział krzyżacki (Obrona łuku Warty). Jan Długosz w Rocznikach napisał, że przy tej okazji ludność zbudowała między jeziorami wały obronne^[11]^[12]. Umocnienia te określa się jako Wały Zaniemyskie^[13]^[14].

21 maja 1742 dzięki staraniom Mateusza Ponińskiego król August III nadał prawa miejskie osadzie pod nazwą Zaniemyśl. Osada posiadała znajdujący się w centrum rynek, na którym umożliwiono organizację jarmarków. W 1815 Edward Raczyński otrzymał od Józefa Jaraczewskiego wyspę zwaną Wyspą Edwarda. W latach 1840–1842 wybudowano kościół św. Wawrzyńca, którego fundatorami byli Raczyński i Jaraczewski. W drugiej połowie XIX wieku w granice miasta włączono wieś Niezamyśl. W latach 1854–1855 wybudowano kolejny kościół pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny. W 1910 w Zaniemyślu powstała wąskotorowa linia kolejowa łącząca go ze Środą Wielkopolską.

W 1918 niektórzy mieszkańcy Zaniemyśla i okolic uczestniczyli w powstaniu wielkopolskim. Dwadzieścia lat później wzniesiono pomnik Powstańców Wielkopolskich, który zniszczony przez Niemców został odbudowany w 1999.

W 1934 Zaniemyśl utracił prawa miejskie.

W trakcie II wojny światowej wielu mieszkańców straciło życie w walce z niemieckimi okupantami. Ku czci poległych na zaniemyskim cmentarzu utworzono zbiorową mogiłę poległych oraz głaz z tablicą upamiętniającą żołnierzy Armii Krajowej z terenu miejscowości.

Po wojnie Zaniemyśl ponownie zaliczono do miast, status ten utracił w 1948^[15]. Z dniem 1 stycznia 2025 roku Zaniemyśl odzyskał prawa miejskie^[16].

Sport

W Zaniemyślu działa klub piłkarski UKS Kłos Zaniemyśl.

Komunikacja

Do miejscowości dojeżdżają dwie linie autobusowe do Poznania, obsługiwane przez Kombus (560 i 561), które zaczynają swój bieg na przystanku Zaniemyśl/Kościół, a kończą na Dworcu Autobusowym Rondo Rataje. Zaniemyśl znajduje się w strefie taryfowej D ZTM Poznań^[17].

Do miejscowości dojeżdżają także dwie linie autobusowe do Środy Wielkopolskiej obsługiwane również przez Kombus (18 i 19), które swój bieg zaczynają na dworcu PKS w Środzie Wielkopolskiej i przejeżdżają przez przystanki Zaniemyśl/Topolowa (tylko linia 19), Zaniemyśl/Kościół, Zaniemyśl/Rynek i Zaniemyśl/Działki (tylko linia 18). Przejazd jest bezpłatny^[18].

Do Zaniemyśla można się dostać również ze Śremu (17). Linia zaczyna bieg na przystanku Piłsudskiego w Śremie i przejeżdża przez przystanki: Zaniemyśl-Rynek i Zaniemyśl-Szkoła. Przejazd jest bezpłatny^[19].

Atrakcje turystyczne i kulturowe

Obiekty:

Wyspa Edwarda
Średzka Kolej Powiatowa (stacja Zaniemyśl)^[20]
Aleja Grabowa
kościół pw. św. Wawrzyńca (neogotycki, z 1840–1842)
kościół pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny (poewangelicki neoromański, z lat 1854–1855)
pomnik Ryszarda Berwińskiego

Imprezy kulturalne:

Zaniemyskie Bitwy Morskie
Zaniemyski Dzień Podróżnika
dożynki
festyn dla niepełnosprawnych
turniej Ultimate Frisbee Winter Unleashed

Szlaki turystyczne:

Szlak turystyczny Osowa Góra - Sulęcinek
Szlak turystyczny nr 3580 (Majdany-Zaniemyśl)^[21]^[22]

Przypisy

↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 14 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 158407.
1 2 Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 44–45.
↑ Dymitrow, M. (2015). Pojęcie miejskości w świetle reformy gminnej w Polsce międzywojennej.
↑ Dz. U. z 1934 r. Nr 48, poz. 422 (ISAP)
↑ Dz. U. z 1934 r. Nr 68, poz. 619 (ISAP)
↑ Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej: Praca zespołowa pod redakcją prof. Stanisława Srokowskiego. Warszawa: Biblioteka Samorządowca Nr 77, 1948, s. 152
↑ Rocznik Statystyczny (stan na 1 kwietnia 1947).
↑ Uchwała Nr 37/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu średzkiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 26 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 4 grudnia 1954 r., Nr. 20, Poz. 100)
↑ Uchwała Nr XVIII/98/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1972, Nr 32, Poz. 391).
↑ Dz. U. z 2024 r. poz. 1152 (ISAP)
↑ Dlugossi Ioannis Annales seu Cronicae incliti Regni Poloniae..., Lib. IX, Warszawa 1978 s. 162, tłum. polskiej. Mrukówna 1975, komentarze do 1331 r. S. Cynarski, s. 202-203
↑ Tadeusz Marian Nowak Władysław Łokietek-polityk i dowódca, wyd. Książka i Wiedza 1978, s. 212-213
↑ Fogel J., W kwestii "Wałów zaniemyskich", Studia i Materiały do Dziejów Wielkopolski i Pomorza, t. IX, 1975, s.235-238
↑ http://www.archeo.uw.edu.pl/swarch/Swiatowit-r1986-t36-s83-89.pdf
↑ Rocznik Statystyczny (stan na 1 kwietnia 1947) wylicza Zaniemyśl jako jedno ze 131 miast województwa poznańskiego (także mapa Polski WIG z 1945 podaje Zaniemyśl jako miasto). Według Rocznika Statystycznego z 1948 liczba miast województwa poznańskiego wynosi już 129 (bez Brójec i Górzycy, wymienionych w wykazie miast z 1947, następnie zniesionych, vide Zmiany administracyjne miast i osiedli 1918–1963, Warszawa, 1964). Liczba miast woj. poznańskiego spada do 128 dopiero w 1950 (Rocznik Statystyczny), co jest przesłanką o zniesieniu statusu miejskiego Zaniemyśla (brak odpowiedniego Dziennika Ustaw)
↑ Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy (z 10 lipca 2024)
↑ Strona główna » KPA Kombus [online], kombus.pl [dostęp 2021-04-06] .
↑ Rozkład jazdy | Komunikacja Publiczna Gmina Środa Wielkopolska [online] [dostęp 2025-01-03] (pol.).
↑ Komunikacja Miejska w Śremie [online] [dostęp 2025-01-03] .
↑ Średzka Kolej Powiatowa - szczegółowe informacje
↑ Powiat Średzki [online], powiatsredzki.pl [dostęp 2019-10-23] [zarchiwizowane z adresu 2019-10-23] .
↑ WłodzimierzW. Łęcki WłodzimierzW., Znakowane piesze szlaki turystyczne Województwa Wielkopolskiego - ocena stanu istniejącego -projekt nowego układu, Poznań 2011 .

Linki zewnętrzne

Zaniemyśl, Santomischl, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 392 .
Audycja „Mój Poznań, moja Wielkopolska - W Zaniemyślu, u hrabiego Edwarda” w serwisie YouTube, Ratajska Telewizja Kablowa

[prng-1] Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 14 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 158407.

[robertkr-2] 1 2 Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 44–45.

[3] Dymitrow, M. (2015). Pojęcie miejskości w świetle reformy gminnej w Polsce międzywojennej.

[4] Dz. U. z 1934 r. Nr 48, poz. 422 (ISAP)

[5] Dz. U. z 1934 r. Nr 68, poz. 619 (ISAP)

[6] Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej: Praca zespołowa pod redakcją prof. Stanisława Srokowskiego. Warszawa: Biblioteka Samorządowca Nr 77, 1948, s. 152

[7] Rocznik Statystyczny (stan na 1 kwietnia 1947).

[8] Uchwała Nr 37/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu średzkiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 26 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 4 grudnia 1954 r., Nr. 20, Poz. 100)

[start-1973-PZ-9] Uchwała Nr XVIII/98/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1972, Nr 32, Poz. 391).

[dziennikdwapięć-10] Dz. U. z 2024 r. poz. 1152 (ISAP)

[11] Dlugossi Ioannis Annales seu Cronicae incliti Regni Poloniae..., Lib. IX, Warszawa 1978 s. 162, tłum. polskiej. Mrukówna 1975, komentarze do 1331 r. S. Cynarski, s. 202-203

[12] Tadeusz Marian Nowak Władysław Łokietek-polityk i dowódca, wyd. Książka i Wiedza 1978, s. 212-213

[13] Fogel J., W kwestii "Wałów zaniemyskich", Studia i Materiały do Dziejów Wielkopolski i Pomorza, t. IX, 1975, s.235-238

[14] ttp://www.archeo.uw.edu.pl/swarch/Swiatowit-r1986-t36-s83-89.pdf

[15] Rocznik Statystyczny (stan na 1 kwietnia 1947) wylicza Zaniemyśl jako jedno ze 131 miast województwa poznańskiego (także mapa Polski WIG z 1945 podaje Zaniemyśl jako miasto). Według Rocznika Statystycznego z 1948 liczba miast województwa poznańskiego wynosi już 129 (bez Brójec i Górzycy, wymienionych w wykazie miast z 1947, następnie zniesionych, vide Zmiany administracyjne miast i osiedli 1918–1963, Warszawa, 1964). Liczba miast woj. poznańskiego spada do 128 dopiero w 1950 (Rocznik Statystyczny), co jest przesłanką o zniesieniu statusu miejskiego Zaniemyśla (brak odpowiedniego Dziennika Ustaw)

[projektdwacztery-16] Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy (z 10 lipca 2024)

[17] Strona główna » KPA Kombus [online], kombus.pl [dostęp 2021-04-06] .

[18] Rozkład jazdy | Komunikacja Publiczna Gmina Środa Wielkopolska [online] [dostęp 2025-01-03] (pol.).

[19] Komunikacja Miejska w Śremie [online] [dostęp 2025-01-03] .

[20] Średzka Kolej Powiatowa - szczegółowe informacje

[21] Powiat Średzki [online], powiatsredzki.pl [dostęp 2019-10-23] [zarchiwizowane z adresu 2019-10-23] .

[22] WłodzimierzW. Łęcki WłodzimierzW., Znakowane piesze szlaki turystyczne Województwa Wielkopolskiego - ocena stanu istniejącego -projekt nowego układu, Poznań 2011 .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

Miasto	Zaniemyśl
Wsie	Bożydar Brzostek Czarnotki Dębice Doliwiec Leśny Jaszkowo Jeziory Małe Jeziory Wielkie Kępa Mała Kępa Wielka Luboniec Lubonieczek Majdany Mądre Pigłowice Płaczki Polesie Polwica Potachy Śnieciska Winna Wyszakowo Zwola
Osady	Józefowo Łękno Pigłowskie Huby
Osady leśne	Konstantynowo Zofiówka
Części wsi	Huby (Luboniec) Huby (Śnieciska) Jeziorskie Huby Polwica-Huby Wyszakowskie Huby
Przysiółki wsi	Dobroczyn Ludwikowo
Nieoficjalna część miasta	Kowalka

Miasta	Środa Wielkopolska Zaniemyśl
Gminy miejsko-wiejskie	Środa Wielkopolska Zaniemyśl
Gminy wiejskie	Dominowo Krzykosy Nowe Miasto nad Wartą

Przynależność wojewódzka	woj. poznańskie (II RP) (1919–39) woj. poznańskie (1945–75)
Miasta (1919–75)	Kostrzyn Środa (Wielkopolska) Zaniemyśl (do 1934 i 1940–48)
Gminy wiejskie zbiorowe (1934–54 i 1973–75)	Dominowo Kleszczewo Kostrzyn Krzykosy Nekla (do 1954) Środa (Wielkopolska) Zaniemyśl
Gromady (1954–72)	Czarnotki (1954–59) Dębicz (1954–59) Dominowo (1954–72) Giecz (1954–59) Gułtowy (1954–68) Iwno (1954–59) Kijewo (1954–59) Kleszczewo (1954–72) Klony (1954–59) Kostrzyn (1954–72) Koszuty (1954–59) Krerowo (1954–59) Krzykosy (1954–72) Murzynowo Kościelne (1954–59) Murzynowo Leśne (1954–59) Nekla (1954–55 →) Pławce (1954–59) Podstolice (1954–55 →) Siekierki (1954–59) Sulęcinek (1954–72) Szlachcin (1954–72) Śnieciska (1954–59) Środa (Wielkopolska) (1960–72) Targowagórka (1954–55 →) Tulce (1954–68) Winnagóra (1954–59) Zaniemyśl (1954–72)

Miasta na prawach powiatu	Kalisz Konin Leszno Poznań
Miasta powiatowe	Chodzież Czarnków Gniezno Gostyń Grodzisk Wielkopolski Jarocin Kępno Koło Kościan Krotoszyn Międzychód Nowy Tomyśl Oborniki Ostrów Wielkopolski Ostrzeszów Piła Pleszew Rawicz Słupca Szamotuły Śrem Środa Wielkopolska Turek Wągrowiec Wolsztyn Września Złotów
Miasta gminne	Bojanowo Borek Wielkopolski Budzyń Buk Chocz Czempiń Czerniejewo Dąbie Dobra Dobrzyca Dolsk Golina Gołańcz Grabów nad Prosną Jaraczewo Jastrowie Jutrosin Kaczory Kleczew Kłecko Kłodawa Kobylin Kostrzyn Koźmin Wielkopolski Koźminek Kórnik Krajenka Krobia Krzywiń Krzyż Wielkopolski Książ Wielkopolski Luboń Lwówek Łobżenica Margonin Miasteczko Krajeńskie Miejska Górka Mieścisko Miłosław Mikstat Mosina Murowana Goślina Nekla Nowe Skalmierzyce Obrzycko Odolanów Okonek Opalenica Opatówek Osieczna Ostroróg Pniewy Pobiedziska Pogorzela Poniec Przedecz Puszczykowo Pyzdry Rakoniewice Raszków Rogoźno Rychtal Rychwał Rydzyna Sieraków Skoki Sompolno Stawiszyn Stęszew Sulmierzyce Swarzędz Szamocin Ślesin Śmigiel Trzcianka Trzemeszno Tuliszków Ujście Wieleń Wielichowo Witkowo Wronki Wyrzysk Wysoka Zagórów Zaniemyśl Zbąszyń Zduny Żerków

Gminy miejskie	Bnin (1395–1934) Boćki (1509–1934) Brzostek (1367–1934, od 2009) Budzyń (1458–1934, od 2021) Ciężkowice (1348–1934, od 2000) Czarny Dunajec (1879–1896, 1925–1934, od 2023) Dobrzyca (1440–1934, od 2014) Gąsawa (1388–1934, od 2024) Gębice (1425–1934) Jagielnica (1518–1934) Jaraczewo (1519–1934, od 2016) Jazłowiec (1519–1934) Kopanica (1450–1934) Lanckorona (1366–1934) Łohiszyn (1570–1934, od 1959^OTP) Mielnik (1440–1934) Mieścisko (1474–1934, od 2024) Narew (1529–1934) Niżankowice (1431–1934, od 1940^OTP) Nowe Miasto nad Wartą (1283–1934) Nowy Dwór (1578–1934) Nowy Wiśnicz (1616–1934, od 1994) Obrzycko (1458–1934, od 1990) Odelsk (1546–1934) Piaski (1775–1934) Powidz (1243–1934) Rogowo (1380–1580, 1672–1934) Rostarzewo (1752–1934) Rychtal (1294–1934, od 2024) Ryczywół (1426–1934) Rynarzewo (1299–1934) Stara Sól (1557–1934, od 1940^OTP) Szereszów (1569–1934, od 1940^OTP) Święciechowa (1277–1934) Ulanów (1616–1934, 1941–1945, od 1958) Uście Solne (1616–1934) Władysławów (1727–1870, 1919–1934) Wojnicz (1369–1934, od 2007) Zaniemyśl (1742–1934, 1940–1948, od 2025)
Gminy wiejskie z prawami miejskimi	Bircza (1464–1934, od 2024) Bukowsko (1720–1934) Dubiecko (1407–1934, od 2021) Dynów (1436–1934, od 1946) Jaćmierz (1437–1934) Jaśliska (1407–1934) Jezierzany (?–1934) Mrzygłód (1431–1934) Nowe Miasto Przemyskie (1463–1934) Nowotaniec (1444–1934) Osiek Jasielski (1363–1934) Rybotycze (1600–1934) Sołotwina (?–1934, od 1940^OTP) Zarszyn (1395–1934)
Gminy wiejskie z prawami miasteczka	Alwernia (1778–1934, od 1993) Babice nad Sanem (1484–1934) Baligród (1634–1934) Białobożnica (1910–1934) Biały Kamień (1493–1934) Bilcze Złote (1896–1934) Bobowa (1399–1934, od 2009) Brzozdowce (1526–1934) Bukaczowce (1489–1934, od 1940^OTP) Chocimierz (1444–1934) Chołojów (1650–1934) Czchów (1355–1934, od 2000) Czernelica (1575–1934, od 1940^OTP) Czudec (1427–1934) Dębowiec (1349–1934) Dobrotwór (1472–1934, od 1959^OTP) Dunajów (1424–1934) Dźwinogród (1784–1934) Felsztyn (1380–1934) Firlejów (1570–1934) Fredropol (1720–1934) Frysztak (1366–1934) Gołogóry (1469–1934) Gródek (1453–1934) Gwoździec (1540–1934, od 1940^OTP) Hussaków (1525–1934) Jabłonów (1602–1934, od 1940^OTP) Janów (1590–1934) Jasienica Rosielna (1727, 1857–1934) Jawornik Polski (1472–1934, od 2024) Jedlicze (1768–1934, 1959–1966^OTP, od 1967) Jezierna (1542–1934) Jezupol (1591–1934, od 1940^OTP) Jodłowa (1765–1934) Kamionka Wielka (1784–1934) Knihynicze (1563–1934) Kołaczyce (1358–1934, od 2010) Konkolniki (1880–1934) Korczyna (1516–1934) Kozłów (1577–1934, od 1961^OTP) Krasiczyn (1620–1934) Krościenko (1348–1934, 1973–1982) Krukienice (1490–1934) Krystynopol (1695–1934, od 1951) Krzywcza (1398–1934) Krzywcze Górne (?–1934) Kudryńce (1518–1934) Kukizów (1538–1934) Kułaczkowce (?–1934) Laszki Murowane (1560–1934) Leszniów (1471–1934) Lipnica Murowana (1326–1934) Lipsko (1620–1934) Lubycza Królewska (1764–1934, od 2016) Lutowiska (1742–1934) Łysiec (1652–1934, od 1940^OTP) Magierów (1595–1934, od 1940^OTP) Majdan Królewski (1763–1934) Marjampol (1670–1934) Markopol (1628–1934) Milówka (1818–1934) Narajów (1592–1934) Narol (1672–1934, od 1996) Nawaria (1578–1934) Niebylec (1581–1934) Niżniów (1508–1934) Obertyn (?–1934) Oleszyce (1578–1934, od 1989) Pistyń (1756–1934) Płazów (1614–1934) Podgrodzie (?–1934) Podkamień Cetnerowski (1441–1934, od 1940^OTP) Podkamień Jabłonowski (1515–1934) Potok Złoty (1601–1934, od 1984^OTP) Potylicz (1498–1934) Probużna (1785–1934) Pruchnik (1436–1934, od 2011) Przecław (1419–1934, od 2010) Radomyśl nad Sanem (1556–1934) Ryglice (1760, 1843–1934, od 2001) Rzochów (1386–1934) Sokołów (1879–1934) Sokołówka (1685–1934) Stanisławczyk (1626–1934) Stojanów (1547–1934) Stratyn (1671–1934) Strusów (1434–1934) Strzeliska Nowe (1513–1934) Szczucin (1745–1934, od 2009) Szczurowice (1648–1934) Świrz (1427–1934) Tarnoruda (1578–1934) Tartaków (1685–1934) Toporów (1450–1934) Touste (1720–1934) Tylicz (1363–1934) Tymbark (1353–1934) Tyrawa Wołoska (1707–1934) Ułaszkowce (1701–1934) Uście Biskupie (1498–1934) Uście Ruskie (1739–1934) Uście Zielone (1548–1934) Uścieczko (1661–1934) Waręż (1538–1934) Wielkie Oczy (1671–1934) Wielopole Skrzyńskie (1328–1934) Witków Nowy (?–1934) Wojniłów (1552–1934, od 1960^OTP) Zakliczyn (1557–1934, od 2006) Zarudzie (1784–1934) Zbyszyce (1784–1934) Żmigród Nowy (1373–1934) Żołynia (1740–1934)