Kwadrycykl

Kwadrycykl (ang. quadracycle, quadricycle), także rower czterokołowy – czterokołowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni, zwykle napędzany za pomocą pedałów lub dźwigni nożnych. Historycznie termin quadricycle oznaczał przede wszystkim czterokołowy pojazd rowerowy napędzany siłą mięśni^[1].

W polskich opisach archiwalnych związanych z kolarstwem z przełomu XIX i XX w. spotykana jest forma „kwadracykl”, a dla czteroosobowych konstrukcji sportowych również określenie „kwadruplet”^[2]. W źródłach anglojęzycznych używane są m.in. określenia quadracycle, quadricycle, quadcycle, pedal car i four-wheeled bicycle^[1]; współcześnie częściej używana jest forma quadracycle, natomiast quadricycle funkcjonuje także jako termin prawny odnoszony do niektórych małych pojazdów silnikowych^[1].

Kwadrycykla nie należy utożsamiać z czterokołowcem w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, ponieważ czterokołowiec jest w prawie polskim pojazdem samochodowym przeznaczonym do przewozu osób lub ładunków, z wyłączeniem samochodu osobowego, ciężarowego i motocykla^[3]. W polskim prawie o ruchu drogowym pojazd poruszany siłą mięśni osoby jadącej, o szerokości nieprzekraczającej 0,9 m, mieści się w definicji roweru, natomiast szerszy pojazd przeznaczony do przewozu osób lub rzeczy jest wózkiem rowerowym^[3].

Jednym z wczesnych znanych czterokołowych pojazdów tego typu był drewniany kwadrycykl Willarda Sawyera z 1852 r. Pojazd miał cztery koła, był napędzany dźwigniami nożnymi poruszającymi korby przedniej osi, a kierowanie odbywało się przez uchwyt połączony z tylną osią^[4]. Konstrukcje tego rodzaju rozwijano w okresie poszukiwań bardziej efektywnych mechanizmów wykorzystania energii ludzkiej w pojazdach kołowych, zanim upowszechniły się stabilne i praktyczne rowery dwukołowe^[4]. W drugiej połowie XIX w. kwadrycykle pozostawały jednym z wariantów pojazdów rowerowych, jednak dominujące znaczenie uzyskały konstrukcje dwukołowe^[5].

Współczesne kwadrycykle występują głównie jako pojazdy rekreacyjne, turystyczne, rodzinne, specjalne lub użytkowe. Obejmują m.in. dwuosobowe i wieloosobowe rowery czterokołowe, pojazdy wypożyczane w miejscowościach turystycznych oraz konstrukcje przeznaczone do przewozu osób albo niewielkich ładunków^[1].

• Czterokołowiec