Rower miejski

Rower miejski holender
Tradycyjny rower miejski – damka

Rower miejski – rower przeznaczony przede wszystkim do codziennej jazdy w mieście, zwłaszcza do krótkich przejazdów, dojazdów, zakupów i innych zadań transportowych. W konstrukcji takich rowerów zwykle większe znaczenie mają wygoda, łatwość użytkowania, trwałość i niewielkie wymagania obsługowe niż niska masa lub osiągi sportowe[1][2].

Budowa

Tradycyjny rower miejski typu holenderskiego, określany też jako roadster, Dutch bike, opafiets lub omafiets, jest projektowany jako rower praktyczny, trwały i mało wymagający w codziennej obsłudze[1]. Zwykle umożliwia jazdę w pozycji wyprostowanej, ma szeroką lub giętą kierownicę, wygodne siodło i pełne wyposażenie użytkowe[3][4]. Typowe wyposażenie obejmuje oświetlenie, często zasilane z dynama w przedniej piaście, komplet błotników, osłonę łańcucha, bagażnik tylny, nóżkę oraz niekiedy osłonę tylnego koła lub koszyk[1][5].

W rowerach tego typu często stosuje się koła 28-calowe; przykładowe modele typu holenderskiego są oferowane z kołami 28", wyprostowaną pozycją jazdy, osłoną łańcucha, błotnikami i bagażnikiem[4][5].

Rama

Podobnie jak w przypadku rowerów górskich i crossowych, w rowerach miejskich występują różne typy ram. Rama konwencjonalna, potocznie określana jako męska, ma górną rurę łączącą główkę ramy z rurą podsiodłową. Drugi typ to rama z niskim przekrokiem, potocznie określana jako damska lub damka, w której górna rura jest znacznie obniżona albo zastąpiona innym układem rur. Takie rozwiązanie ułatwia wsiadanie i zsiadanie, a historycznie wiązało się także z jazdą w długiej odzieży, w tym w spódnicy lub sukience[3][5].

Klasyczna rama diamentowa zawdzięcza sztywność układowi dwóch trójkątów; w ramie z niskim przekrokiem brak klasycznej górnej rury wymaga innego ukształtowania i doboru przekrojów rur, aby zachować odpowiednią sztywność konstrukcji[6]. Współczesne rowery miejskie z niskim przekrokiem są używane niezależnie od płci użytkownika; w ofercie producentów rowerów typu holenderskiego omafiets są opisywane jako popularne także wśród mężczyzn[5].

Typowy, w pełni wyposażony rower miejski jest zwykle cięższy od rowerów nastawionych na sportową jazdę. Wynika to m.in. z trwałej ramy, błotników, bagażnika, oświetlenia, osłon i piast wielobiegowych; testowane lub katalogowe modele miejskie osiągają masę rzędu kilkunastu do ponad 20 kg[1][4]. W nowszych modelach stosuje się również ramy aluminiowe. Aluminium pozwala ograniczyć masę, ale wymaga innych średnic i grubości rur niż stal, ponieważ właściwości materiału wpływają na sztywność i wytrzymałość ramy[6].

Biegi i hamulce

Tradycyjny rower miejski nie zawsze ma zmienne przełożenia. Klasyczne lub stylizowane rowery typu ang. old Dutch występują zarówno w prostych wersjach jednobiegowych, jak i w wersjach z przerzutką planetarną w tylnej piaście[4][5]. Hamulec typu torpedo, czyli hamulec nożny uruchamiany przez obrót pedałów do tyłu, jest zintegrowany z tylną piastą; piasta z wewnętrznymi przełożeniami może również zawierać taki hamulec[7].

We współczesnych rowerach miejskich stosuje się zarówno przerzutki zewnętrzne, jak i przerzutki planetarne umieszczone wewnątrz tylnej piasty. Przekładnie w piaście są typowe dla wielu rowerów miejskich i użytkowych, ponieważ elementy mechanizmu są osłonięte przed wodą i zabrudzeniami, a zmiana przełożeń może być możliwa także podczas postoju[8][9].

W rowerach typu holenderskiego często spotyka się przerzutki planetarne Shimano Nexus w zakresie od 3 do 8 przełożeń, hamulce torpedo albo hamulce rolkowe oraz dynamo w przedniej piaście[1][4][5]. Rozwiązania umieszczone w piastach są mniej narażone na zabrudzenia i uszkodzenia niż elementy zewnętrzne, natomiast zwykle zwiększają masę roweru[8][9].

W części modeli miejskich stosuje się także hamulce szczękowe i bardziej sportowo zorientowany osprzęt zewnętrzny. Wybór osprzętu zależy od producenta, modelu, ukształtowania terenu oraz tego, czy rower ma być możliwie prosty i małoobsługowy, czy lżejszy i szybszy[1][9].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Richard Peace, Bike test: Hub-geared roadsters [online], Cycling UK, 2022 [dostęp 2026-05-08] (ang.).
  2. ↑ Commuter Bike Selection for Urban Areas [online], Polygon Bikes, 4 czerwca 2025 [dostęp 2026-05-08] (ang.).
  3. 1 2 Gazelle Tour Populair [online], Gazelle [dostęp 2026-05-08].
  4. 1 2 3 4 5 Gazelle Tour Populair C8 [online], Gazelle [dostęp 2026-05-08] (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 WorkCycles Omafiets [online], WorkCycles [dostęp 2026-05-08] (ang.).
  6. 1 2 Sheldon Brown, Frame Materials for the Touring Cyclist [online], Sheldon Brown [dostęp 2026-05-08] (ang.).
  7. ↑ Sheldon Brown, Bicycle Coaster Brakes [online], Sheldon Brown [dostęp 2026-05-08] (ang.).
  8. 1 2 Buyer’s guide to internal gear hubs [online], BikeRadar, 30 marca 2025 [dostęp 2026-05-08] (ang.).
  9. 1 2 3 Hub gears or derailleur gears? [online], Canyon, 24 maja 2022 [dostęp 2026-05-08] (ang.).

Linki zewnętrzne