Legion Mickiewicza

Legion Mickiewicza[1] (również Legion Włoski, Legion Polski, Zastęp Polski) – jednostka wojskowa utworzona przez Adama Mickiewicza 29 marca 1848 r. w Rzymie i działająca w okresie Wiosny Ludów[2].
Pierwotnym zadaniem formacji był udział w wojnie o niepodległość Włoch. Liczący ok. 200 żołnierzy oddział wziął udział w kilku bitwach, m.in. w Lombardii, oraz w walkach miejskich w Genui i Rzymie. Próba odsieczy rewolucji węgierskiej skończyła się rozbiciem i rozproszeniem Legionu w Grecji.

Legionowi Mickiewicza towarzyszyły od początku hasła polityczne i społeczne, ujęte w Składzie zasad, który opracował sam Mickiewicz. Wyrażały one m.in. wierność ideałom chrześcijańskim (art. 1–3) przy zachowaniu wolności sumienia i tolerancji religijnej (art. 6–7), równość wszystkich obywateli (art. 8), uwłaszczenie chłopów w ramach gminy (art. 13), równouprawnienie kobiet (art. 11). Widoczne też w nim były hasła panslawizmu – współpracy i braterstwa wszystkich narodów słowiańskich (art. 12 i 15), a także filosemityzmu (art. 10) – w oddziale służyli również Żydzi. Według Jadwigi Maurer ideą Legionu włoskiego była „utopia socjalizmu”[3].
Organizatorem i formalnym dowódcą Legionu był sam Adam Mickiewicz. Jednak faktycznie w początkowym okresie organizacyjnym dowodził nim pułkownik Wincenty Siodołkowicz. Po podpisaniu porozumienia z rządem Lombardii i utworzeniu formalnie oddziału dowództwo objął pułkownik Mikołaj Kamieński. Gdy został on ciężko ranny w bitwie pod Custozzą na czele oddziału stanął znów Siodołkowicz[1].
Od 1849 roku na czele Legionu stał pułkownik Aleksander Fijałkowski. Legion pod dowództwem Fijałkowskiego odznaczył się chlubnie, broniąc Rzymu przed połączonymi siłami austriacko-francuskimi i za męstwo sam Aleksander Fijałkowski był wielokrotnie wymieniany w rozkazach dziennych dowódcy armii, generała Garibaldiego.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Adam Mickiewicz podpisał w Rzymie akt zawiązania Legionu Włoskiego. – Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie [online], muzeumwp.pl [dostęp 2025-12-08].
- ↑ Legion Mickiewicza, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-12-16].
- ↑ Jadwiga Maurer, „Z matki obcej--”: szkice o powiązaniach Mickiewicza ze światem Żydów, Londyn: Polska Fundacja Kulturalna, 1990, ISBN 978-0-85065-217-8.
Bibliografia
- Marek Piechota, Jacek Lyszczyna, Słownik Mickiewiczowski, Katowice: Książnica, 2000, s. 177–178, ISBN 83-7132-316-6, OCLC 830294468.