Lelis

Lelis
wieś
Ilustracja
Widok na Lelis z lotu ptaka.
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

ostrołęcki

Gmina

Lelis

Liczba ludności (2021)

904[1][2]

Strefa numeracyjna

29

Kod pocztowy

07-402[3]

Tablice rejestracyjne

WOS

SIMC

0513018

Położenie na mapie gminy Lelis
Mapa konturowa gminy Lelis, w centrum znajduje się punkt z opisem „Lelis”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Lelis”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Lelis”
Położenie na mapie powiatu ostrołęckiego
Mapa konturowa powiatu ostrołęckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Lelis”
Ziemia53°10′56″N 21°33′28″E/53,182222 21,557778[4]
Strona internetowa
Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy
Urząd Gminy

Lelis – wieś sołecka[5] w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Lelis[6][7], w odległości 1 km od Rozogi na jej prawym brzegu. Siedziba gminy Lelis.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Lelis. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Integralne części wsi

Integralne części wsi Lelis[6][7]
SIMCNazwaRodzaj
0513024Dąbrowaczęść wsi
0513030Podkapelonieczęść wsi
0513047Ropelichaczęść wsi

Historia

W latach 1921–1939 wieś leżała w województwie białostockim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Nasiadki (od 1931 w gminie Durlasy).

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwało 127 osób, 118 było wyznania rzymskokatolickiego a 9 mariawickiego. Jednocześnie wszyscy mieszkańcy zadeklarowali polską przynależność narodową. Było tu 25 budynków mieszkalnych[8]. Miejscowość należała do parafii rzymskokatolickiej w Kadzidle. Podlegała pod Sąd Grodzki w Myszyńcu i Okręgowy w Łomży; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Kadzidle[9].

W wyniku agresji niemieckiej we wrześniu 1939 wieś znalazła się pod okupacją niemiecką. Od 1939 do wyzwolenia w 1945 włączona w skład Landkreis Scharfenwiese, rejencji ciechanowskiej Prus Wschodnich III Rzeszy[10].

Po wojnie siedziba gminy Durlasy. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

W miejscowości znajduje się kościół, który jest siedzibą parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy.

Centrum Kultury - Biblioteki i Sportu

Gminny Ośrodek Kulturalno-Oświatowy

Cele i przedmiot działania CK-BiS w Lelisie:

  • Pozyskanie i przygotowanie społeczeństwa do aktywnego uczestnictwa w kulturze i współtworzenia jej wartości oraz kultury fizycznej i rekreacji.
  • Zaspokajanie potrzeb oświatowych, kulturalnych i informacyjnych społeczeństwa oraz uczestnictwa w upowszechnianiu wiedzy i kultury w swoim środowisku.
  • Celem CK-BiS jest realizacja zadań w zakresie wyzwalania aktywności kulturalnej mieszkańców gminy, ochrony i kultywowania lokalnych wartości kulturowych. Cel ten realizuje CK-BiS przez wielokierunkową działalność zgodną z potrzebami środowiska i własnego programu działania.

Ośrodek Etnograficzny w Lelisie

Ośrodek Etnograficzny Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Kurpiów w Lelisie.

Gminne Centrum Informacji

Gminne Centrum Informacji utworzone przy Gminnym Ośrodku Kulturalno-Oświatowym w Lelisie działa od 18 października 2005r. Powstało w ramach realizacja Programu Aktywizacji Zawodowej "Pierwsza Klasa" finansowanego przez Ministra Gospodarki i Pracy[11]. Założeniem GCI jest aktywizacja społeczności lokalnych oraz zapewnienie łatwego dostępu do nowoczesnych technologii. Do podstawowych zadań należy prowadzenie różnorodnych form poszukiwania pracy dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy oraz absolwentów poprzez nawiązywanie kontaktów z przedsiębiorcami, gromadzenie informacji o kursach zawodowych, stypendiach, stażach itp. Zadaniem pracowników Centrum jest pomoc w sporządzeniu życiorysu zawodowego oraz pisanie podań o pracę. GCI współpracuje z Powiatowym i Wojewódzkim Urzędem Pracy w zakresie pozyskiwania ofert pracy, spotkań z przedsiębiorcami. Na bazie GCI prowadzone są różnego rodzaju szkolenia. GCI obsługuje pracownik zatrudniony w ramach prac interwencyjnych.

Sport

Znanym sportowcem z gminy Lelis jest Waldemar Pędzich, lekkoatleta. Wynik, jaki uzyskał w biegu 24-godzinnym to 243 km 621 m podczas Mistrzostw Polski w Krakowie w 2008 roku. Należał do współorganizatorów jednej z edycji tegoż biegu[12]. Poza tym jest on rekordzistą regionu w biegu maratońskim (2,21:24, Dębno 1986). Od 1999 roku wraz z małżonką, Marianną Pędzich, działa społecznie na terenie gminy Lelis na rzecz rozwoju sportu dzieci i młodzieży, a ich podopieczni mogą pochwalić się medalami Mistrzostw Polski, Mistrzostw Makroregionu i Mistrzostw Mazowsza.

W 2011 roku powstał tutaj stadion lekkoatletyczny z bieżnią okólną długości 400 metrów oraz z 6 torami. Obiekt powstał ramach programu „Infrastruktura Służąca Edukacji”. W Lelisie trenuje grupa lekkoatletów wchodząca w skład sekcji lekkiej atletyki klubu OKLA Ostrołęka. Jedną z lekkoatletek pochodzących z Lelisa jest Magdalena Żebrowska, która specjalizuje się w skoku w dal. Zawodniczka ta w wieku 15 lat skoczyła na odległość 5,72 m, jej trenerem jest Bartosz Witkowski.

Szlaki Turystyczne

Miejscowość Lelis leży na szlaku turystycznym Perły Mazowsza, na jego pętli północnej.

Przypisy

  1. ↑ Wieś Lelis w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2024-11-03], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2024-11-03].
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 644 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 67038.
  5. ↑ Strona gminy, sołectwa
  6. 1 2 Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  7. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  8. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 57.
  9. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 874.
  10. ↑ Scharfenwiese/Ostrolenka [online], www.territorial.de [dostęp 2020-05-05].
  11. ↑ Wieści Gminne. „Biuletyn Gminy Lelis”, nr 3, październik 2005, s. 10
  12. ↑ Zasłużeni mieszkańcy Mazowsza - Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie - Portal Gov.pl [online], Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie [dostęp 2025-12-12].

Linki zewnętrzne