Leon Cooper

Leon Cooper
Leon N. Kupczik
Ilustracja
Leon Cooper (2007)
Państwo działania

Stany Zjednoczone

Data i miejsce urodzenia

28 lutego 1930
Nowy Jork

Data i miejsce śmierci

23 października 2024
Providence

Specjalność: fizyka
Alma Mater

Uniwersytet Columbia

Uczelnia

Uniwersytet Browna,
Uniwersytet Illinois w Urbanie i Champaign,
Uniwersytet Stanu Ohio

Nagrody

Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki

Strona internetowa

Leon N. Cooper[a] (ur. 28 lutego 1930 w Nowym Jorku[2], zm. 23 października 2024 w Providence[1]) – amerykański fizyk, noblista[3].

Profesor związany z Uniwersytetem Browna (w Providence), Uniwersytetem Illinois w Urbanie i Champaign oraz Uniwersytetem Stanu Ohio (w Columbus), dyrektor Center for Neural Science Uniwersytetu Browna[4], laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, Comstock Prize in Physics i innych nagród, członek National Academy of Sciences w Waszyngtonie[5].

Nagrodę Nobla otrzymał w 1972 r., wspólnie z Johnem Bardeenem i Robertem Shriefferem, za sformułowanie teorii nadprzewodnictwa[5], nazwanej później teorią BCS. Jest też odkrywcą istnienia par elektronów, nazwanych od jego nazwiska parami Coopera. W 1973 r. zajął się badaniem pamięci, a w szczególności plastycznością synaptyczną. Wraz ze swoimi doktorantami, Elie Bienenstockiem i Paulem Munro, opracował tzw. teorię BCM[1].

Życiorys

Urodził się jako Leon N. Kupchik. Był starszy z dwójki dzieci Irvinga i Anny (Zoli) Kupchik. Jego ojciec pochodził z obszaru obecnej Białorusi, wówczas będącej częścią Rosji. Był on mienszewikiem i wyemigrował po zwycięstwie bolszewików w rewolucji październikowej. Po osiedleniu się w Stanach Zjednoczonych pracował jako zecer w drukarni. Matka Leona, która zajmowała się domem, była Polką. Zmarła, kiedy Leon miał 7 lat, a on wraz z młodszą siostrą, Lorraine, zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej na kilka lat. Jego ojciec później zmienił nazwisko na Cooper i ożenił się ponownie. Dzieci zamieszkały następnie z ojcem i macochą[1].

Ukończył Bronx High School of Science oraz Uniwersytet Columbia. Uzyskał tam tytuł licencjata z fizyki w 1951 r. oraz doktorat w 1954 r. Podczas stażu podoktorskiego na Uniwersytecie Illinois w Urbana-Champaign dokonał swoich przełomowych odkryć dotyczących nadprzewodnictwa. Następnie został zatrudniony w Institute for Advanced Study w Princeton. Pracował przez rok jako assistant professor na Uniwersytecie Stanowym Ohio. W 1958 r. został profesorem fizyki na Uniwersytecie Browna, gdzie w 1973 r. został dyrektorem interdyscyplinarnego Center for Neural Science. Pracował tam aż do emerytury, gdy uzyskał status profesor emeritus[1].

Życie prywatne

Pierwsze małżeństwo z Marthą Kennedy zakończyło się rozwodem. Mieli 2 córki: Coralie i Kathleen. W późniejszym okresie wyszedł za Kay. Miał czworo wnucząt[1].

Uwagi

  1. ↑ Inicjał „N.” bywa błędnie podawany jako oznaczający imię Neil. W rzeczywistości nie jest inicjałem drugiego imienia[1].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Dylan Loeb McClain, Leon Cooper Dies at 94; Nobelist Unlocked Secrets of Superconductivity [online], The New York Times, 25 października 2024 [dostęp 2026-07-30] (ang.).
  2. ↑ Cooper Leon, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-03-31].
  3. ↑ Leon N. Cooper. Facts, [w:] Nobel Prize in Physics 1972 [online], NobelPrize.org [dostęp 2026-07-30] (ang.).
  4. ↑ Leon Cooper, [w:] Brown Research [online], Brown University [zarchiwizowane 2014-02-22] (ang.).
  5. 1 2 Leon N. Cooper. Biographical, [w:] Nobel Prize in Physics 1972 [online], NobelPrize.org [dostęp 2026-07-30] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.