Karl Alexander Müller

Karl Alexander Müller
Ilustracja
Państwo działania

Szwajcaria

Data i miejsce urodzenia

20 kwietnia 1927
Bazylea

Data śmierci

9 stycznia 2023

Specjalność: fizyka
Nagrody

Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki

Karl Alexander Müller (ur. 20 kwietnia 1927 w Bazylei, zm. 9 stycznia 2023[1][2]) – szwajcarski fizyk, noblista[3].

Życiorys

Karl Alexander Müller urodził się w Bazylei, ale w dzieciństwie mieszkał w Salzburgu (gdzie jego ojciec studiował muzykę), Dornach i Lugano[4]. Jako jedenastolatek rozpoczął naukę w Kolegium Ewangelickim w Schiers, gdzie spędził praktycznie cały okres II wojny światowej. Po uzyskaniu matury odbył służbę wojskową w szwajcarskiej armii, a następnie rozpoczął studia na Wydziale Matematyki i Fizyki ETH Zurich, gdzie jego wykładowcami byli m.in. Paul Scherrer oraz Wolfgang Pauli[4]. Temat pracy magisterskiej Karla Müllera dotyczył zjawiska Halla w cynie[4].

Po ukończeniu studiów pracował przez rok na Wydziale Badań Przemysłowych ETH, po czym rozpoczął przygotowywanie rozprawy doktorskiej, dotyczacej spektroskopii EPR[4]. Stopień doktora uzyskał w 1958 roku, po czym podjął pracę w Battelle Memorial Institute w Genewie. a od 1963 roku w laboratorium badawczo-rozwojowym IBM w Rüschlikon[4].

Na początku lat 80. XX wieku wspólnie ze swoim doktorantem Johannesem Bednorzem, uzyskali pierwszy materiał wykazujący właściwości nadprzewodnika wysokotemperaturowego (tlenek baru, lantanu i miedzi o temperaturze krytycznej 35 K)[3].

W roku 1987 otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za postęp w odkryciu nadprzewodnictwa materiałów ceramicznych. Była to nagroda przyznana najszybciej po dokonaniu odkrycia[3]. Był również laureatem wielu innych nagród i wyróżnień[5]. Od roku 1994 był członkiem zagranicznym PAN[6].

Życie prywatne

W 1956 roku ożenił się z Ingeborg Marie Louise Winkler. Mieli syna, Erica (ur. 1957), który został dentystą i córkę Sylvię (ur. 1960)[4].

Przypisy

  1. ↑ Müller Karl Alexander, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-03-31].
  2. ↑ Physik Nobelpreisträger Karl Alex Müller stirbt mit 95 Jahren. In: Swissinfo.ch, 17. Januar 2023.
  3. 1 2 3 K. Alex Müller – Facts. [w:] The Nobel Prize in Physics 1987 > J. Georg Bednorz, K. Alex Müller [on-line]. Nobel Media AB. [dostęp 2014-01-30]. (ang.)., autobiografia, Nobel Lecture, December 8, 1987, Perovskite-Type Oxides – The New Approach to High-Tc Superconductivity.
  4. 1 2 3 4 5 6 K. Alex Müller Biographical. [w:] nobelprize.org [on-line]. [dostęp 2026-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-16)]. (ang.).
  5. ↑ Karl Alexander Müller (1927-Present). [w:] CIR+L MagLab U > Pioneers [on-line]. National High Magnetic Field Laboratory. [dostęp 2014-01-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-17)]. (ang.).
  6. ↑ MÜLLER, Alex K.. [w:] PAN Instytucja Naukowa > Członkowie zagraniczni > Wydział III [on-line]. www.instytucja.pan.pl. [dostęp 2014-01-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-08-29)]. (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.