Nikołaj Basow
![]() | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| doktor nauk fizyczno-matematycznych | |
| Specjalność: fizyka | |
| Odznaczenia | |
| Nagrody | |
Nikołaj Giennadijewicz Basow (ros. Николай Геннадиевич Басов, ur. 14 grudnia 1922 w Usmaniu w obwodzie lipieckim, zm. 1 lipca 2001 w Moskwie) – rosyjski fizyk, noblista[1].
Życiorys
Po ukończeniu szkoły w Woroneżu w roku 1941 został wezwany do odbycia służby wojskowej w Wojskowej Akademii Medycznej w Kujbyszewie. W 1943 roku opuścił szkołę i brał udział w walkach na froncie ukraińskim. Studia odbył dopiero po wojnie w Moskiewskim Instytucie Mechaniki (aktualnie Moskiewski Instytut Fizyczno-Techniczny). W 1948 r. zaczął pracować w Instytucie Fizycznym im. Lebiediewa, początkowo jako laborant, później jako inżynier[1].
W roku 1964 otrzymał, wraz z Charlesem Townesem i Aleksandrem Prochorowem, Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za fundamentalne prace w dziedzinie elektroniki kwantowej, które doprowadziły do skonstruowania oscylatorów i wzmacniaczy bazujących na zasadzie działania masera i lasera[1].
W 1977 r. został członkiem zagranicznym PAN[2].
Został odznaczony m.in. dwukrotnie Medalem „Sierp i Młot” Bohatera Pracy Socjalistycznej (1969 i 1982), Orderem Zasług dla Ojczyzny II klasy (1997), pięciokrotnie Orderem Lenina oraz Orderem Wojny Ojczyźnianej II klasy. Otrzymał Nagrodę Leninowską (1959) oraz Nagrodę Państwową (1989).
Laureat Nagrody Kalinga od UNESCO[3].
Przypisy
- 1 2 3 Nicolay G. Basov - Facts. [w:] The Nobel Prize in Physics 1964 > Charles H. Townes, Nicolay G. Basov, Aleksandr M. Prokhorov [on-line]. Nobel Media AB. [dostęp 2014-02-16]. (ang.)., Biographical, Nobel Lecture, December 11, 1964, Semiconductor Lasers
- ↑ Basov, Nikołaj G., [w:] Członkowie Polskiej Akademii Nauk [online], PAN [dostęp 2021-10-12].
- ↑ Laureates [online] [dostęp 2025-05-15] [zarchiwizowane z adresu 2025-03-29] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Nikołaj G. Basov, dwukrotnie odznaczony Medalem Bohater Pracy Socjalistycznej (biogram i zdjęcie pomnika)
- Басов, Николай Геннадьевич, biografia na: www.rustrana.ru. rustrana.ru. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-29)].
- Nikolay Gennadiyevich Basov w: Encyclopædia Britannica
- Н.Г. Басов, biogram na stronie internetowej Gimnazjum im. N.G. Basowa. bas.vrn.ru. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-12-31)].
- ISNI: 0000000109974942
- VIAF: 91247987
- LCCN: n50018410
- GND: 121153800
- SUDOC: 074494678
- SBN: AQ1V013135
- NLA: 35014906
- NKC: ola2002152070
- NTA: 068333307
- BIBSYS: 90267428
- CiNii: DA01566925
- PLWABN: 9810683435405606
- NUKAT: n2004254832
- J9U: 987007393355305171
- LNB: 000241211
- LIH: LNB:6sZ;=Bp
- WorldCat: E39PBJkTcdrJgCRjFfHVKMWFKd
- PWN: 3874881
- Britannica: biography/Nikolay-Basov
- Treccani: nikolaj-gennadievic-basov
- Universalis: nikolai-gennadievitch-bassov
- nowa БРЭ: basov-nikolai-gennadievich-0a7d69
- NE.se: nikolaj-basov
- SNL: Nikolaj_Basov
- VLE: nikolaj-basov
- Catalana: 0008139
- DSDE: Nikolaj_Gennadijevitj_Basov
- Hrvatska enciklopedija: 6166

