Lotniskowce typu Nimitz
 | |
| Kraj budowy | |
|---|---|
| Użytkownicy | |
| Stocznia | |
| Wejście do służby |
1975 |
| Planowane okręty |
10 |
| Zbudowane okręty |
10 |
| Okręty w służbie |
10 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
pełna: 101 000–106 000 długich ton |
| Długość |
332,8 m |
| Szerokość |
76,8 m |
| Zanurzenie |
11,3 m |
| Napęd |
2 reaktory atomowe o mocy 280 000 KM wytwarzające parę dla turbin parowych napędzających 4 śruby |
| Prędkość |
30 węzłów |
| Załoga |
załoga: 3300 |
| Uzbrojenie |
3 × wyrzutnie RIM-7 Sea Sparrow |
| Wyposażenie lotnicze |
90 samolotów |
Lotniskowce typu Nimitz – typ amerykańskich lotniskowców z napędem atomowym, które zaczęto wprowadzać do służby w 1975 roku. Są to największe okręty wojenne świata, które tworzą w chwili obecnej trzon sił nawodnych Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.
Historia
Lotniskowce typu Nimitz stanowiły pierwszy budowany w serii typ amerykańskich lotniskowców o napędzie atomowym, po pojedynczym okręcie „Enterprise”. Architektura jednostek i kształt pokładu lotniczego stanowiły rozwinięcie ostatniego lotniskowca amerykańskiego o napędzie konwencjonalnym „John F. Kennedy” (CV-67), ale z nieco zmienionym kątem odchylenia pokładu do lądowania na 9° w lewo[1]. Pierwszy z nich USS Nimitz – nazwany tak na cześć admirała Chestera Nimitza, dający nazwę całemu typowi, wszedł do służby w 1975 roku. Od tego czasu zbudowano ogółem 10 okrętów tego typu, przy czym z uwagi na długi okres budowy serii, wprowadzano w jej toku ulepszenia, wyróżniając dwa dalsze podtypy: Theodore Roosevelt i Ronald Reagan[2]. Jako ostatni okręt tego typu zbudowano USS „George H.W. Bush”, który oddano do służby 10 stycznia 2009 roku. Podtyp Ronald Reagan był typem przejściowym do nowego typu lotniskowców Gerald R. Ford[3]. Obecnie 10 z 11 amerykańskich lotniskowców będących w służbie czynnej to okręty typu Nimitz.
Zadania i lotnictwo pokładowe
W czasie pokoju lotniskowce stanowią czynnik odstraszający i służą do demonstracji siły. W wypadku walk mogą zarówno prowadzić operacje zwalczania floty przeciwnika, chronić własne lub sojusznicze okręty i statki handlowe, jak i zapewniać panowanie w powietrzu i wykonywać uderzenia na cele lądowe. W czasach powojennych marynarka USA nie miała okazji do konfrontacji z żadnym przeciwnikiem zdolnym wydać jej bitwę morską lub powietrzną, tak więc rola lotniskowców ogranicza się raczej do zapewniania ruchomej bazy lotniczej, którą można przesunąć w dowolne miejsce globu.
Ze względu na swoje rozmiary okręty te są w stanie przyjąć dużą liczbę samolotów różnych typów, co zapewnia im wszechstronność. Skład skrzydła bojowego jest dostosowywany do misji. Standardowa obsada wielozadaniowa jest mieszanką F/A-18 Hornetów, F/A-18 Super Hornetów, EA-6 Prowlerów, E-2 Hawkeye’ów i SH-60 Seahawków i liczy około 60 maszyn. Może jednak być zastąpiona bardziej wyspecjalizowaną grupą samolotów lub śmigłowców, a liczba maszyn może być zwiększana w zależności od okrętu do około 85–130 sztuk.
Kojarzone z lotniskowcami samoloty, takie jak A-6 Intrudery, F-14 Tomcaty czy S-3 Vikingi, już wycofano ze służby liniowej.
Dane
Występują znaczne różnice pomiędzy poszczególnymi okrętami, zwłaszcza w wyposażeniu elektronicznym. CVN-71 i następne czasami opisywane są jako „typ Theodore Roosevelt”.
- Wyporność pełna: 72 700 ton dla pierwszych czterech jednostek; 81 600 ton standardowa wyporność – maksymalna wyporność bojowa do 102 000 ton (CVN-71 i późniejsze)
- Długość: 317,0 m na linii wodnej
- Długość: 332,8 m całkowita
- Szerokość: 40,8 m na linii wodnej
- Szerokość: 76,8 m całkowita (od CVN-71: 78,4 m)
- Zanurzenie: 11,3 m
- Szybkość: 30+ węzłów (prawdopodobnie więcej, ale dane nt. napędu atomowego nie są udostępniane oficjalnie)
- Napęd: 2 reaktory nuklearne A4W/A1G (ich żywotność obliczono teoretycznie na 13 lat)
- Zasięg: nieograniczony (teoretycznie 5 000 000+ mil morskich w ciągu 20 lat)
- Windy: 4
- Katapulty: 4 parowe typu C13-1
- Załoga: 3300 marynarzy i 3000 obsługi lotniczej (maksymalnie 6300 osób)
- Uzbrojenie: rakiety Sea Sparrow, działka Phalanx i wyrzutnie RAM, zależnie od okrętu.
- Systemy elektroniczne: patrz poszczególne okręty
- Lotnictwo: 85+ (maksymalnie 130)
Okręty typu Nimitz
| Oznaczenie | Nazwa | Zdjęcie | Odznaka | Wodowanie | Wejście do służby | Port macierzysty | Źródło |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| podtyp Nimitz | |||||||
| CVN-68 | „Nimitz” |  |
 |
13 maja 1972 | 3 maja 1975 | Naval Base Kitsap, Bremerton |
[4] |
| CVN-69 | „Dwight D. Eisenhower” |  |
 |
11 października 1975 | 18 października 1977 | Naval Station Norfolk, Norfolk |
[5] |
| CVN-70 | „Carl Vinson” |  |
 |
15 marca 1980 | 13 marca 1982 | Naval Air Station North Island, San Diego |
[6] |
| podtyp Theodore Roosevelt | |||||||
| CVN-71 | „Theodore Roosevelt” |  |
 |
27 października 1984 | 25 października 1986 | Naval Air Station North Island, San Diego |
[7] |
| CVN-72 | „Abraham Lincoln” |  |
 |
13 lutego 1988 | 11 listopada 1989 | Naval Station Norfolk, Norfolk |
[8] |
| CVN-73 | „George Washington” |  |
 |
21 lipca 1990 | 4 lipca 1992 | Naval Station Norfolk, Norfolk |
[9] |
| CVN-74 | „John C. Stennis” |  |
 |
11 listopada 1993 | 9 grudnia 1995 | Naval Base Kitsap, Bremerton |
[10] |
| CVN-75 | „Harry S. Truman” |  |
 |
7 września 1996 | 25 lipca 1998 | Naval Station Norfolk, Norfolk |
[11] |
| podtyp Ronald Reagan | |||||||
| CVN-76 | „Ronald Reagan” |  |
 |
4 marca 2001 | 12 lipca 2003 | United States Fleet Activities Yokosuka, Yokosuka |
[12] |
| CVN-77 | „George H.W. Bush” |  |
 |
9 października 2006 | 10 stycznia 2009 | Naval Station Norfolk, Norfolk |
[13] |
Przypisy
- ↑ McNab 2020 ↓, s. 21.
- ↑ McNab 2020 ↓, s. 21-25.
- ↑ McNab 2020 ↓, s. 26.
- ↑ USS NIMITZ (CVN 68). nvr.navy.mil. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-20)]. (ang.).
- ↑ USS DWIGHT D. EISENHOWER (CVN 69). nvr.navy.mil. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-14)]. (ang.).
- ↑ USS CARL VINSON (CVN 70). nvr.navy.mil. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-17)]. (ang.).
- ↑ USS THEODORE ROOSEVELT (CVN 71). nvr.navy.mil. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-01)]. (ang.).
- ↑ USS ABRAHAM LINCOLN (CVN 72). nvr.navy.mil. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-11)]. (ang.).
- ↑ USS GEORGE WASHINGTON (CVN 73). nvr.navy.mil. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-27)]. (ang.).
- ↑ USS JOHN C. STENNIS (CVN 74). nvr.navy.mil. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-03)]. (ang.).
- ↑ USS HARRY S. TRUMAN (CVN 75). nvr.navy.mil. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-23)]. (ang.).
- ↑ USS RONALD REAGAN (CVN 76). nvr.navy.mil. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-17)]. (ang.).
- ↑ USS GEORGE H. W. BUSH (CVN 77). nvr.navy.mil. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-17)]. (ang.).
Bibliografia
- Norman Friedman: U.S. Aircraft Carriers: An Illustrated Design History. Annapolis: Naval Institute, 1983. ISBN 0-87021-739-9.
- Chris McNab: US Super Carrier: All makes and models. Operations Manual. Sparkford: Haynes Publishing, 2020. ISBN 978-1-78521-667-1. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Lotniskowce typu NIMITZ. [dostęp 2016-06-08]. (ang.).
- Oficjalna strona US Navy. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-10)]. (ang.).
- Lista lotniskowców US Navy - CV/CVN. [dostęp 2016-06-08]. (ang.).