Ludwik Kubasiewicz
| Pełne imię i nazwisko |
Ludwik Franciszek Edward Kubasiewicz |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
19 sierpnia 1894 |
| Data i miejsce śmierci |
wiosna 1940 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
Komenda Placu Osowiec |
| Stanowiska |
komendant placu |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Ludwik Franciszek Edward Kubasiewicz (ur. 19 sierpnia 1894 w Dobromilu, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Leopolda i Marii z Andrusikiewiczów, urodzony 19 sierpnia 1894 w Dobromilu[1], ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii[2]. Był starszym bratem Norberta, ps. „Norbert Jurkiewicz” (ur. 1897), żołnierza Legionów Polskich, odznaczonego Krzyżem Niepodległości[3][4][5][6][7].
Uczęszczał do szkoły powszechnej w Dobromilu i Husiatynie, a później do c. k. Gimnazjum II z językiem wykładowym polskim w Tarnopolu[1], w którym w 1914 zdał egzamin maturalny[8][9]. W 1910 został członkiem Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Tarnopolu[10].
W czasie I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich, gdzie otrzymał przydział do 5 pułku piechoty w składzie I Brygady[1]. Wraz z pułkiem tym przeszedł kampanię wojenną[1]. 5 lipca 1916 został ranny pod Polską Górą[11][1]. Z pola walki wyniósł go plutonowy Stefan Dyrba. 20 sierpnia 1917, po kryzysie przysięgowym, został wcielony do armii austriackiej[1] i służył w niej do 31 października 1918[12].
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego i został przydzielony do 5 pułku piechoty Legionów[1]. W szeregach pułku walczył jako dowódca kompanii w wojnie polsko-bolszewickiej[1]. Za postawę wykazaną w walce, 16 lutego 1921 otrzymał krzyż „Virtuti Militari” V klasy[13], a we wniosku o jego nadanie napisanym przez dowódcę baonu por. Feliksa Machnowskiego, czytamy m.in.:
22 sierpnia 1920 roku podporucznik Kubasiewicz, ubezpieczający dwoma plutonami 6 kompanii część zachodniego odcinka m. Białystok, został nagle zaatakowany przez kilkutysięczną kolumnę bolszewicką przedzierającą się przez miasto. Mimo przewagi nieprzyjaciela, nie tracąc zimnej krwi, wycofał się z garstką ludzi do środka miasta i podjął walkę uliczną. Nacierająca fala nieprzyjaciela została skutecznie powstrzymana – około 5000 ludzi dostało się do niewoli wraz z artylerią i taborami. Sukces odniesiony w walce obronnej m. Białegostoku należy przypisać głównie odwadze i bohaterstwu podporucznika Kubasiewicza i podległych mu żołnierzy[1][14].
Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku i został zweryfikowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. Pozostał w macierzystym 5 pułku[15][16][1]. Z dniem 26 lutego 1925 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza[1]. Pełnił służbę w 20 batalionie granicznym[1]. 18 lutego 1928 awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 118. lokatą w korpusie oficerów piechoty[17]. W kwietniu tego roku został przeniesiony z KOP do 56 pułku piechoty[1] w Krotoszynie na stanowisko dowódcy III baonu[18][19]. W marcu 1931 został przeniesiony do 42 pułku piechoty[1] w Białymstoku na stanowisko batalionu[20][21][22]. W czerwcu 1933 został komendantem placu Osowiec[23][24][1]. Z dniem 28 lutego 1938 został przeniesiony w stan spoczynku[25]. Zamieszkał w Wilnie przy ul. Sołtańskiej 32[26]. W czasie mobilizacji w 1939 został przydzielony do Okręgu Korpusu Nr I.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 – po agresji ZSRR na Polskę – w nieznanych okolicznościach wzięty do niewoli sowieckiej[1] i przewieziony do obozu jenieckiego w Starobielsku[27][1]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie[1] i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach[27], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[28]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, pod poz. 1689[27][1].
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika[29][30][31]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Był żonaty, dzieci nie miał (stan na dzień 27 marca 1934)[11].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 193 – 16 lutego 1921[13][32][33]
- Krzyż Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[34][35][36][37][1]
- Krzyż Walecznych czterokrotnie[32][38][1]
- Złoty Krzyż Zasługi – 18 lutego 1939 „za zasługi na polu pracy społecznej”[39][40]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[27]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[27]
Upamiętnienie
13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1[41][42][43].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 161.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 4.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-03-11].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-03-11].
- ↑ Kubasiewicz Norbert, ps. „Jurkiewicz”. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2024-03-11].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-03-11].
- ↑ M.P. z 1933 r. Nr 235, poz. 255 (ISAP).
- ↑ Kolekcja ↓, s. 4.
- ↑ Sprawozdanie 1913 ↓, s. 76, 78, w roku szkolnym 1912/1913 Ludwik ukończył naukę w klasie VIIa, a Norbert w klasie IVa.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 3, 4.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 3.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 26 lutego 1921, s. 340 – wskazany jako ppor. Hubasiewicz Ludwik.
- ↑ Kolekcja VM ↓, s. 6.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 137, 467.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 133, 360.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 21 lutego 1928 roku, s. 46.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 178.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 70, 183.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 101.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 32, 572.
- ↑ Lista starszeństwa 1933 ↓, s. 24.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933, s. 131.
- ↑ Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 23.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 11.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 9, 10.
- 1 2 3 4 5 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 271.
- ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 16 [dostęp 2024-10-30] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-03-11].
- ↑ M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 94 (ISAP).
- ↑ „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 29, Nr 2 z 11 listopada 1937. Ministerstwo Spraw Wojskowych.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-03-11].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-03-11].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-03-11].
- ↑ M.P. z 1939 r. Nr 45, poz. 76 (ISAP).
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-03-11].
- ↑ Dąb pamięci w ogrodach Pałacu Prezydeckiego - Polska Prowincja Zakonu Pijarów [online], pijarzy.pl [dostęp 2026-08-13].
- ↑ Katyń… Ocalić od zapomnienia. [online], katyn-pamietam.pl [dostęp 2026-08-13].
- ↑ Obchody Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej [online], dzieje.pl [dostęp 2026-08-13].
Bibliografia
- Kubasiewicz Ludwik. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.57-4868 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-03-23].
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum II. z językiem wykładowym polskim w Tarnopolu za rok szkolny 1912/13. Tarnopol: Nakładem Funduszu Naukowego, 1913.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1 lipca 1933. Warszawa: Przegląd Piechoty, 1933.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 5 czerwiec 1935. Warszawa: Departament Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1935.
- Kazimierz Banaszek, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Warszawa: Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
- Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.