Małgorzata Filip

Małgorzata Maria Filip
Państwo działania

 Polska

Data urodzenia

11 września 1966

profesor nauk farmaceutycznych
Specjalność: farmakologia
Doktorat

1995 – farmacja
Instytut Farmakologii PAN

Habilitacja

2005 – farmacja
Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Farmaceutyczny

Profesura

2010

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi

Małgorzata Maria Filip (ur. 11.09.1966 r.) – profesor nauk farmaceutycznych, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu farmakologii i neurobiologii[1]. Członek korespondent Wydziału Lekarskiego Polskiej Akademii Umiejętności[2] oraz członek korespondent Wydziału Nauk Medycznych Polskiej Akademii Nauk[1] od 2019 roku.

Od 1995 roku zatrudniona w Instytucie Farmakologii PAN (obecnie Instytut Farmakologii im. Jerzego Maja PAN) na stanowiskach naukowych, a od 2006 r. kierownik Pracowni Farmakologii Uzależnień (obecnie Zakład Farmakologii Uzależnień). W latach 2017-2025 członek dyrekcji Instytutu (z-ca dyrektora ds. naukowych i dyrektor)[3][4] oraz redaktor naczelna Pharmacological Reports[5]. W latach 2009-2015 była kierownikiem Katedry Toksykologii na Wydziale Farmaceutycznym Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego; od 2011 roku do zakończenia pracy na uczelni zajmowała stanowisko profesora zwyczajnego UJ[4]

Doktoryzowała się (biologia medyczna, Instytut Farmakologii PAN; cum laude) w 1995 roku na podstawie pracy zatytułowanej Własności farmakologiczne nowych pochodnych benzotriazolu - potencjalnych antagonistów receptorów 5-HT1a[6]. Habilitację (nauki farmaceutyczne, Wydział Farmaceutyczny UJ CM) uzyskała dziesięć lat później na podstawie rozprawy pt. Ligandy receptorów serotoninowych (5-HT)2 jako potencjalne środki farmakoterapeutyczne w uzależnieniu od kokainy[6]. Odbyła dłuższe staże zagraniczne w USA (post doc; University of Teksas Medical Branch, Medical University of South Carolina) oraz wizyty studyjne (Instytut Karolinska, Uniwersytet w Norymberdze-Erlangen, Uniwersytet w Ferrarze)[3]. W 2001 ukończyła specjalizację z farmacji aptecznej.Tytuł profesora nauk farmaceutycznych nadano jej w 2010 roku[6]. Wypromowała 11 doktorów (opiekun 2 kolejnych doktorantów), pod jej opieką naukową powstało 5 habilitacji[3][6].

Autorka przeszło 250 publikacji naukowych[3][6], 17 rozdziałów w wydawnictwach (Humana Press, Springer Science, Springer, Cambridge University Press, Nova Biomedical) oraz zgłoszenia patentowego[3][6].

Wybrane publikacje naukowe

  • Dopamine D5 Receptors in Nucleus Accumbens Contribute to the Detection of Cocaine in Rats. J Neurosci., 2000[7]
  • Differential regulation of the mesoaccumbens circuit by serotonin 5-hydroxytryptamine 5-HT2A and 5-HT2C receptors. J Neurosci., 2001[8]
  • Hyperlocomotive and discriminative stimulus effects of cocaine are under the control of serotonin 5-HT2C receptors in rat prefrontal cortex. J Pharmacol Exp Ther., 2003[9]
  • Receptor-receptor interactions within receptor mosaics. Impact on neuropsychopharmacology. Brain Res Rev., 2008[10]
  • The importance of the adenosine A(2A) receptor-dopamine D(2) receptor interaction in drug addiction. Curr. Med. Chem., 2012[11]
  • Metabotropic glutamatergic receptors and their ligands in drug addiction. Pharmacology and Therapeutics, 2014[12]
  • Mitoepigenetics and drug addiction. Pharmacology and Therapeutics, 2014[13]
  • Oxidative Stress in Neurodegenerative Diseases. Molecular Neurobiology, 2016[14]
  • Paradoxical antidepressant effects of alcohol are related to acid sphingomyelinase and its control of sphingolipid homeostasis. Acta Neuropathologica, 2017[15]
  • A2AR-D2R heteroreceptor complexes in cocaine reward and addiction. Trends Pharmacol. Sci., 2018[16]
  • Molecular changes evoked by the beta-lactam antibiotic ceftriaxone across rodent models of substance use disorder and neurological disease. Neurosci. Biobehav. Rev., 2020[17]
  • Maternal high-sugar diet changes offspring vulnerability to reinstatement of cocaine-seeking behavior: Role of melanocortin-4 receptors. FASEB J., 2020[18]
  • Cocaine use disorder: A look at metabotropic glutamate receptors and glutamate transporters. Pharmacology and Therapeutics, 2021[19]
  • N-acetylcysteine as a new prominent approach for treating psychiatric disorders. Br. J. Pharmacology 2021[20]
  • Neutral sphingomyelinase mediates the co-morbidity trias of alcohol abuse, major depression and bone defects. Molecular Psychiatry 2021[21]

Profesor Małgorzata Filip zrealizowała 25 projektów badawczych, w tym 7 zagranicznych. Była/jest m.in. kierownikiem lub co-PI grantów NSF-NATO, II Funduszu im. M. Skłodowskiej-Curie NIH-PAN, Swedish Brain Foundation, DAAD-NAWA, MNiSW, MEiN, Naukowej Fundacji Polpharmy, Fundacji Nutricia, NCN (MAESTRO, OPUS) oraz ABM[4][6].

Członek panelu ekspertów ERC, NCN oraz FCT; recenzent w wielu międzynarodowych agencjach finansujących badania naukowe[3].

Członek rad naukowych instytutów PAN[3].

Członek towarzystw naukowych: Polskie Towarzystwo Farmakologiczne (Zarząd Główny), Polskie Towarzystwo Toksykologiczne, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Polskie Towarzystwo Badań nad Układem Nerwowym, FENS, EBPS[3].

W uznaniu zasług w popularyzacji wiedzy oraz organizacji cyklicznych kongresów odbywających się w Krakowie została uhonorowana tytułem Ambasadora Kongresów Polskich[22].

Nagrody, wyróżnienia i odznaczenia

  • 1988, 1989, 1990: Nagroda Primus Inter Pares dla najlepszych studentów Krakowa[3]
  • 1997: Stypendium naukowe NATO/NSF Foundation (USA)[3]
  • 1998: Nagroda Fundacji im. J. J. Supniewskich, Instytut Farmakologii PAN[3]
  • 2003: Fellowship Award, European Congress of Neuropsychopharmacology[3]
  • 2004: Srebrny Krzyż Zasługi za zasługi w pracy naukowej i organizacyjnej[23]
  • 2010: Naukowa Nagroda Zespołowa Wydziału Nauk Medycznych PAN[1]
  • 2013: Indywidualna Nagroda Wydziału Lekarskiego PAU im. Prof. T. Browicza[24]
  • 2015: Indywidualna Nagroda PAU im. Mikołaja Kopernika w dziedzinie medycyny[25]
  • 2018: Tytuł Ambasadora Kongresów Polskich dla osoby aktywnie zaangażowanej w pozyskiwanie międzynarodowych wydarzeń do Polski[22]
  • 2020: Złoty Krzyż Zasługi za zasługi w działalności na rzecz rozwoju nauki[26]
  • 2022: Członek AcademiaNet (z rekomendacji Rady NCN)[3]
  • 2025: Zespołowa Nagroda Prezesa Rady Ministrów w zakresie działalności naukowej[27]

Od 2021 roku znajduje się na liście 2% najczęściej cytowanych naukowców na świecie, opracowanej przez Stanford University we współpracy z Elsevier i SciTech Strategies[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 Małgorzata Filip | Polska Akademia Nauk [online], pan.pl [dostęp 2026-07-22] [zarchiwizowane z adresu 2025-11-19].
  2. ↑ Polska Akademia Umiejętności - Członkowie Wydziału V Lekarskiego [online], pau.krakow.pl [dostęp 2026-07-22] [zarchiwizowane z adresu 2025-11-29].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Małgorzata Filip, Pracownik Instytut Farmakologii PAN [online], Instytut Farmakologii PAN [dostęp 2026-07-22].
  4. 1 2 3 Ludzie Nauki [online], ludzie.nauka.gov.pl [dostęp 2026-07-22].
  5. ↑ Pharmacological Reports [online], SpringerLink [dostęp 2026-07-22] (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 Nowa Nauka Polska [online], archiwum.nauka-polska.pl [dostęp 2026-07-22].
  7. ↑ M. Filip, M.L. Thomas, K.A. Cunningham, Dopamine D5 receptors in nucleus accumbens contribute to the detection of cocaine in rats, „The Journal of Neuroscience: The Official Journal of the Society for Neuroscience”, 20 (19), 2000, RC98, DOI: 10.1523/JNEUROSCI.20-19-j0003.2000, ISSN 1529-2401, PMID: 11000198, PMCID: PMC6772784 [dostęp 2026-07-22].
  8. ↑ Lance R. McMahon, Malgorzata Filip, Kathryn A. Cunningham, Differential Regulation of the Mesoaccumbens Circuit by Serotonin 5-Hydroxytryptamine (5-HT)2A and 5-HT2CReceptors, „Journal of Neuroscience”, 21 (19), 2001, s. 7781–7787, DOI: 10.1523/JNEUROSCI.21-19-07781.2001, ISSN 0270-6474, PMID: 11567068 [dostęp 2026-07-22] (ang.).
  9. ↑ Malgorzata Filip, Kathryn A. Cunningham, Hyperlocomotive and discriminative stimulus effects of cocaine are under the control of serotonin(2C) (5-HT(2C)) receptors in rat prefrontal cortex, „The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics”, 306 (2), 2003, s. 734–743, DOI: 10.1124/jpet.102.045716, ISSN 0022-3565, PMID: 12721337 [dostęp 2026-07-22].
  10. ↑ K. Fuxe i inni, Receptor-receptor interactions within receptor mosaics. Impact on neuropsychopharmacology, „Brain Research Reviews”, 58 (2), 2008, s. 415–452, DOI: 10.1016/j.brainresrev.2007.11.007, ISSN 0165-0173, PMID: 18222544 [dostęp 2026-07-22].
  11. ↑ M. Filip, M. Zaniewska, M. Frankowska, K. Wydra, K. Fuxe, The importance of the adenosine A(2A) receptor-dopamine D(2) receptor interaction in drug addiction, „Current Medicinal Chemistry”, 19 (3), 2012, s. 317–355, DOI: 10.2174/092986712803414231, ISSN 1875-533X, PMID: 22335511 [dostęp 2026-07-22].
  12. ↑ Lucyna Pomierny-Chamioło i inni, Metabotropic glutamatergic receptors and their ligands in drug addiction, „Pharmacology & Therapeutics”, 142 (3), 2014, s. 281–305, DOI: 10.1016/j.pharmthera.2013.12.012, ISSN 1879-016X, PMID: 24362085 [dostęp 2026-07-22].
  13. ↑ Anna Sadakierska-Chudy, Małgorzata Frankowska, Małgorzata Filip, Mitoepigenetics and drug addiction, „Pharmacology & Therapeutics”, 144 (2), 2014, s. 226–233, DOI: 10.1016/j.pharmthera.2014.06.002 [dostęp 2026-07-22] (ang.).
  14. ↑ Ewa Niedzielska i inni, Oxidative Stress in Neurodegenerative Diseases, „Molecular Neurobiology”, 53 (6), 2016, s. 4094–4125, DOI: 10.1007/s12035-015-9337-5, ISSN 0893-7648, PMID: 26198567, PMCID: PMC4937091 [dostęp 2026-07-22] (ang.).
  15. ↑ Christian P. Müller i inni, Paradoxical antidepressant effects of alcohol are related to acid sphingomyelinase and its control of sphingolipid homeostasis, „Acta Neuropathologica”, 133 (3), 2017, s. 463–483, DOI: 10.1007/s00401-016-1658-6, ISSN 1432-0533, PMID: 28000031, PMCID: PMC5325869 [dostęp 2026-07-22] (ang.).
  16. ↑ Dasiel O. Borroto-Escuela, Karolina Wydra, Malgorzata Filip, Kjell Fuxe, A2AR-D2R Heteroreceptor Complexes in Cocaine Reward and Addiction, „Trends in Pharmacological Sciences”, 39 (12), 2018, s. 1008–1020, DOI: 10.1016/j.tips.2018.10.007, ISSN 1873-3735, PMID: 30384981 [dostęp 2026-07-22].
  17. ↑ Irena Smaga, Daniel Fierro, Javier Mesa, Malgorzata Filip, Lori A. Knackstedt, Molecular changes evoked by the beta-lactam antibiotic ceftriaxone across rodent models of substance use disorder and neurological disease, „Neuroscience and Biobehavioral Reviews”, 115, 2020, s. 116–130, DOI: 10.1016/j.neubiorev.2020.05.016, ISSN 1873-7528, PMID: 32485268, PMCID: PMC7483567 [dostęp 2026-07-22].
  18. ↑ Dawid Gawliński, Kinga Gawlińska, Małgorzata Frankowska, Małgorzata Filip, Maternal high-sugar diet changes offspring vulnerability to reinstatement of cocaine-seeking behavior: Role of melanocortin-4 receptors, „FASEB journal: official publication of the Federation of American Societies for Experimental Biology”, 34 (7), 2020, s. 9192–9206, DOI: 10.1096/fj.202000163R, ISSN 1530-6860, PMID: 32421249 [dostęp 2026-07-22].
  19. ↑ Ewa Niedzielska-Andres i inni, Cocaine use disorder: A look at metabotropic glutamate receptors and glutamate transporters, „Pharmacology & Therapeutics”, 221, 2021, s. 107797, DOI: 10.1016/j.pharmthera.2020.107797 [dostęp 2026-07-22] (ang.).
  20. ↑ Irena Smaga, Małgorzata Frankowska, Małgorzata Filip, N-acetylcysteine as a new prominent approach for treating psychiatric disorders, „British Journal of Pharmacology”, 178 (13), 2021, s. 2569–2594, DOI: 10.1111/bph.15456, ISSN 1476-5381 [dostęp 2026-07-22] (ang.).
  21. ↑ Kinga Gawlińska i inni, Maternal dietary patterns are associated with susceptibility to a depressive-like phenotype in rat offspring, „Developmental Cognitive Neuroscience”, 47, 2021, s. 100879, DOI: 10.1016/j.dcn.2020.100879, PMID: 33232913, PMCID: PMC7691544 [dostęp 2026-07-22] (ang.).
  22. 1 2 Lista Ambasadorów Kongresów | AmbasadorKongresow.pl [online] [dostęp 2026-07-22].
  23. ↑ M.P. z 2004 r. Nr 8, poz. 126 (ISAP)
  24. ↑ Polska Akademia Umiejętności - w 2013 [online], pau.krakow.pl [dostęp 2021-05-02].
  25. ↑ Polska Akademia Umiejętności - Laureaci Nagrody [online], pau.krakow.pl [dostęp 2021-05-02].
  26. ↑ M.P. z 2020 r. poz. 281 (ISAP)
  27. ↑ Nagrody Premiera - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Portal Gov.pl [online], Kancelaria Prezesa Rady Ministrów [dostęp 2026-07-22].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.