Maślan etylu

Maślan etylu
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
PIN	butanian etylu
inne	maślan etylu
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	bezbarwna ciecz o owocowym zapachu
Wzór Hilla	C6H12O2
Inne wzory	CH3CH2CH2COOCH2CH3, C3H7COOC2H5
Masa molowa	116,16 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	105-54-4
PubChem	7762
DrugBank	DB15454
SMILES
	CCCC(=O)OCC
InChI
	InChI=1S/C6H12O2/c1-3-5-6(7)8-4-2/h3-5H2,1-2H3
	InChIKey
	OBNCKNCVKJNDBV-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Gęstość
	0,8735 g/cm³ (25 °C); ciecz
	Rozpuszczalność w wodzie
	4,9 g/kg (20 °C)
	w innych rozpuszczalnikach
	rozpuszczalny w etanolu i eterze dietylowym, słabo w tetrachlorometanie
Temperatura topnienia	−97 °C; od −93,3 do −93,0 °C;
Temperatura wrzenia	121,1 °C (1013 hPa)
Punkt krytyczny	293,0 °C; 3,2 MPa; 421 cm³/mol (ok. 0,276 g/cm³);
Współczynnik załamania nD	1,3898 (589 nm, 25 °C)
Lepkość	0,639 mPa·s (25 °C, 1013 hPa); 0,453 mPa·s (50 °C, 1013 hPa);
Napięcie powierzchniowe	25,51 mN/m (10 °C, 1013 hPa); 23,84 mN/m (25 °C, 1013 hPa); 21,33 mN/m (50 °C, 1013 hPa); 18,71 mN/m (75 °C, 1013 hPa); 16,10 mN/m (100 °C, 1013 hPa);
Budowa
Moment dipolowy	1,74 D
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Uwaga
Zwroty H	H226, H315, H319, H335
Zwroty P	P261, P305+P351+P338
	NFPA 704
	3 0 0
Temperatura zapłonu	24 °C (zamknięty tygiel); 26 °C (zamknięty tygiel);
Temperatura samozapłonu	463 °C
Numer RTECS	ET1660000
	Podobne związki
Podobne związki	maślan metylu
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Maślan etylu, butanian etylu, C₃H₇COOC₂H₅ – organiczny związek chemiczny z grupy maślanów, ester kwasu masłowego i etanolu.

W temperaturze pokojowej jest to bezbarwna ciecz, łatwo rozpuszczalna w polarnych rozpuszczalnikach organicznych^[6].

Maślan etylu można otrzymać w wyniku estryfikacji kwasu masłowego etanolem:

C₃H₇COOH + C₂H₅OH → C₃H₇COOC₂H₅ + H₂O

Ester masłowy ma woń ananasów i wykorzystywany bywa do wyrobu owocowych dodatków zapachowych i sztucznego rumu. Alkoholowy roztwór estru masłowego spotykany bywał pod nazwą „olejku ananasowego” lub „estru ananasowego”^[6].

Uwagi

↑ Wartość wyznaczona w fazie ciekłej z możliwym dużym błędem wskutek asocjacji.

Przypisy

1 2 P-65.1.1.2 Nazwy zachowane tylko dla ogólnej nomenklatury, [w:] Henri A.H.A. Favre Henri A.H.A., Warren H.W.H. Powell Warren H.W.H., Nomenklatura związków organicznych. Rekomendacje IUPAC i nazwy preferowane 2013, Komisja Terminologii Chemicznej Polskiego Towarzystwa Chemicznego (tłum.), wyd. 5, Narodowy Komitet Międzynarodowej Unii Chemii Czystej i Stosowanej, [2023], s. 699 [zarchiwizowane 2026-02-17], Cytat: Następujące nazwy są zachowane dla ogólnej nomenklatury z funkcjonalizacją, ale żadne podstawienie nie jest dozwolone. Funkcjonalizacja prowadzi do bezwodników, soli i estrów, np. tworzenie estrów prowadzi do nazw takich jak maślan metylu (...) kwas masłowy, kwas butanowy (PIN) .
CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
1. 1 2 3 4 5 6 S. 3-252.
2. ↑ S. 5-151.
3. 1 2 3 S. 6-73.
4. 1 2 S. 6-244.
5. 1 2 3 4 5 S. 6-192.
6. ↑ S. 9-62.
7. 1 2 S. 16-23.
↑ Maślan etylu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: E15701 [dostęp 2017-10-23] .
↑ Maślan etylu (nr E15701) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2017-10-23]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
↑ Ethyl butyrate (nr E15701) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2017-10-23].
1 2 S. Orgelbranda Encyklopedja Powszechna, XIX i pocz. XX wieku (może wymagać uaktualnienia), Warszawa: Wydawnictwo Towarzystwa Akcyjnego Odlewni Czcionek i Drukarni S. Orgelbranda Synów .

[MD-8] Wartość wyznaczona w fazie ciekłej z możliwym dużym błędem wskutek asocjacji.

[BlueBook-1] 1 2 P-65.1.1.2 Nazwy zachowane tylko dla ogólnej nomenklatury, [w:] Henri A.H.A. Favre Henri A.H.A., Warren H.W.H. Powell Warren H.W.H., Nomenklatura związków organicznych. Rekomendacje IUPAC i nazwy preferowane 2013, Komisja Terminologii Chemicznej Polskiego Towarzystwa Chemicznego (tłum.), wyd. 5, Narodowy Komitet Międzynarodowej Unii Chemii Czystej i Stosowanej, [2023], s. 699 [zarchiwizowane 2026-02-17], Cytat: Następujące nazwy są zachowane dla ogólnej nomenklatury z funkcjonalizacją, ale żadne podstawienie nie jest dozwolone. Funkcjonalizacja prowadzi do bezwodników, soli i estrów, np. tworzenie estrów prowadzi do nazw takich jak maślan metylu (...) kwas masłowy, kwas butanowy (PIN) .

[CRC-2] CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
1 2 3 4 5 6 S. 3-252.

↑ S. 5-151.

1 2 3 S. 6-73.

1 2 S. 6-244.

1 2 3 4 5 S. 6-192.

↑ S. 9-62.

1 2 S. 16-23.

[3] 1 2 3 4 5 6 S. 3-252.

[4] S. 5-151.

[5] 1 2 3 S. 6-73.

[6] 1 2 S. 6-244.

[7] 1 2 3 4 5 S. 6-192.

[9] S. 9-62.

[12] 1 2 S. 16-23.

[10] Maślan etylu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: E15701 [dostęp 2017-10-23] .

[SA-US-11] Maślan etylu (nr E15701) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2017-10-23]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)

[SA-13] Ethyl butyrate (nr E15701) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2017-10-23].

[Orgelbrand-14] 1 2 S. Orgelbranda Encyklopedja Powszechna, XIX i pocz. XX wieku (może wymagać uaktualnienia), Warszawa: Wydawnictwo Towarzystwa Akcyjnego Odlewni Czcionek i Drukarni S. Orgelbranda Synów .

[3] 1 2 3 4 5 6 S. 3-252.

[4] S. 5-151.

[5] 1 2 3 S. 6-73.

[6] 1 2 S. 6-244.

[7] 1 2 3 4 5 S. 6-192.

[9] S. 9-62.

[12] 1 2 S. 16-23.

[1]

[2.1]

[2.2]

[2.3]

[2.4]

[2.5]

[a]

[2.6]

[3]

[4]

[2.7]

[5]

[6]