Mauro Caruana

Mauro Caruana
Luigi Carlo Giovanni Giuseppe Publio Caruana
Biskup Malty
Arcybiskup tytularny Rodos
Ilustracja
Kraj działania

Malta

Data i miejsce urodzenia

16 listopada 1867
Floriana, Malta

Data i miejsce śmierci

17 grudnia 1943
Sliema, Malta

Biskup Malty
Okres sprawowania

1915–1943

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Inkardynacja

OSB

Śluby zakonne

11 listopada 1888

Prezbiterat

14 marca 1891

Nominacja biskupia

22 stycznia 1915

Sakra biskupia

10 lutego 1915

Odznaczenia
Kawaler Wielkiego Krzyża po Sprawiedliwości – Zakon Maltański (SMOM) Kawaler Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego od 1936 (cywilny)

Sir Mauro (Maurus) Caruana OSB, K.G.C., K.B.E. (16 listopada 1867 – 17 grudnia 1943) – maltański mnich benedyktyński, który był biskupem Malty i arcybiskupem tytularnym Rodos.

Wczesne życie

Urodził się jako Luigi Carlo Giovanni Giuseppe Publio Caruana 16 listopada 1867 we Florianie, na terenie ówczesnej kolonii koronnej Malty, będącej częścią Imperium Brytyjskiego. Jego ojcem był Enrico Caruana, zastępca sekretarza admirała superintendenta stoczni na Malcie, zaś matką Elizabetta Bonavia. Luigi miał dwóch starszych braci, Francesca (1864–1943) i Alfreda (1865–1953); jeden został londyńskim bankierem, a drugi sędzią-adwokatem generalnym Indii Brytyjskich[1][2].

Matka małego Luigi zmarła 25 stycznia 1869, gdy Luigi był jeszcze niemowlęciem, i wychowywał go ojciec. W 1876, w wieku dziewięciu lat, został przyjęty do niższego seminarium duchownego diecezji Gozo, a rok później kontynuował naukę w kolegium św. Ignacego w St. Julian’s, prowadzonym przez ojców jezuitów. Pragnąc zostać mnichem benedyktyńskim, w 1882 roku zapisał się do szkoły prowadzonej przez mnichów z opactwa Fort Augustus w Szkocji, gdzie kontynuował naukę[1][2].

Mnich

21 marca 1884, w dniu obchodzonym przez benedyktynów jako święto św. Benedykta, założyciela zakonu benedyktyńskiego, Luigi Caruana został przyjęty jako postulant wspólnoty monastycznej, i 11 września tego roku przyjął habit zakonny i otrzymał przy tej okazji imię zakonne Maurus, na cześć jednego z najsłynniejszych uczniów założyciela zakonu. 11 listopada 1885 złożył czasowe śluby zakonne, a trzy lata później, 11 listopada 1888 śluby uroczyste. Następnie kontynuował studia teologiczne i 14 marca 1891 przyjął święcenia kapłańskie na księdza katolickiego z rąk Hugh McDonalda C.Ss.R., biskupa Aberdeen. Następnie został wysłany na studia kościelne do Rzymu w San Anselmo College, międzynarodowym ośrodku studiów prowadzonym przez zakon Benedyktynów[1][2].

Po powrocie do opactwa Caruana wykładał filozofię, teologię i literaturę łacińską w szkole klasztornej. W 1899 został mianowany proboszczem parafii w Dornie, w zachodnim Ross-shire, w Highlands, gdzie nauczył się gaelickiego, aby opiekować się rozproszonymi parafianami. W 1904, ze względu na swój talent i wykształcenie, został wybrany na prywatnego sekretarza biskupa Ambrose Agiusa OSB (1856–1911), również mnicha benedyktyńskiego, który w tym czasie był delegatem apostolskim na Filipinach. Miało to być jego jedyne doświadczenie na wyższym stanowisku kościelnym przed mianowaniem go biskupem[1][2].

W 1906 Caruana powrócił do opactwa Fort Augustus, gdzie został mianowany kapelmistrzem wspólnoty. Przez kolejne lata angażował się również w działalność kaznodziejską w różnych miejscach w Szkocji i Anglii, w tym w katedrze westminsterskiej w Londynie, gdzie wygłosił cykl kazań wielkopostnych. Był szczególnie mile widziany przez włoską społeczność imigrantów w Wielkiej Brytanii ze względu na biegłą znajomość ich języka[1][2].

Biskup

W grudniu 1914 Caruana został wysłany do Brazylii z misją kaznodziejską. W drodze na misje zatrzymał się na Malcie, aby spędzić czas z rodziną. W styczniu następnego roku został wezwany do Rzymu, gdzie dowiedział się, że papież Benedykt XV mianował go biskupem Malty. Został konsekrowany 10 lutego 1915 w bazylice Santa Maria in Trastevere przez Sekretarza Stanu Stolicy Apostolskiej kardynała Rafaela Merry del Val[3]. Dzień ten miał szczególne znaczenie, ponieważ na Malcie obchodzony jest jako święto rozbicia się statku św. Pawła Apostoła, a przez benedyktynów jako święto św. Scholastyki, siostry św. Benedykta[1][2]. Został również uhonorowany mianowaniem Kawalerem Wielkiego Krzyża po Sprawiedliwości Suwerennego Zakonu Maltańskiego[1].

Mieszkańcy Malty przyjęli nowego biskupa z ogromnym entuzjazmem, a on sam otrzymał od społeczeństwa hojną darowiznę upamiętniającą tę okazję, którą natychmiast przeznaczył na zakup chleba dla ubogich i utrzymanie seminarium diecezjalnego[1]. W 1917 Caruana odsłonił i poświęcił pomnik Chrystusa Króla we Florianie, upamiętniający XXIV Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny, który odbył się na Malcie w kwietniu 1913[4].

Został pierwszym Maltańczykiem mianowanym Kawalerem Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego w 1918, wkrótce po ustanowieniu orderu przez króla Jerzego V[1].

29 marca 1928 Stolica Apostolska przywróciła rezydencjonalną archidiecezję Rodos, więc biskupi Malty nie mogli już, jak to miało miejsce od 1797, być jednocześnie arcybiskupami tytularnymi Rodos. Jednakże ranga i pierwszeństwo Caruany zostały zachowane, ponieważ papież Pius XI pozwolił mu zachować osobisty tytuł arcybiskupa[1][3].

Dokonania

Episkopat Caruany naznaczony był kryzysem polityczno-religijnym lat 20. i 30. XX wieku; na tle tych wydarzeń, w 1928 rozpoczęła się publikacja katolickiej gazety Leħen is-Sewwa[4]. W 1921 Caruana zatwierdził powstanie Zgromadzenia św. Pawła, a w 1934 Sióstr Misjonarek Jezusa z Nazaretu. Z jego inicjatywy w 1923 wybudowano kościół św. Grzegorza Wielkiego w Sliemie. W 1923 Caruana zaprosił Matkę Margheritę De Brincat (proklamowaną czcigodną 21 stycznia 2014), założycielkę Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Najświętszego Serca Jezusa, która wówczas była przełożoną generalną, do opieki nad Domem Adoracji w Valletcie. Dom został oficjalnie otwarty w 1924, a De Brincat została jego pierwszą przełożoną[5]. Z okazji 1500. rocznicy soboru efeskiego w 1931 koronował starą ikonę Matki Boskiej Damasceńskiej. Za jego czasów, w czerwcu 1935, odbyła się na Malcie pierwsza diecezjalna rada regionalna, której przewodniczył kardynał Alexis Lepicier[4].

Płyta nagrobna arcybiskupa Mauro Caruany w kościele św. Grzegorza Wielkiego w Sliemie

Spełniając życzenie papieża Piusa XI, aby świeccy współpracowali z duchowieństwem w szerzeniu przesłania Chrystusa światu, Caruana w 1930 kanonicznie ustanowił Akcję Katolicką pod nazwą Federazione della Gioventù Cattolica Maltese. Co więcej, pomimo nakazu przeprowadzenia w 1916 dochodzenia w sprawie praktyk Societas Doctrinae Christianae (założonego przez o. Ġorġa Precę w 1907, wkrótce po jego święceniach kapłańskich), z deklaracją, że nigdy go nie zatwierdzi, 12 kwietnia 1932 kanonicznie zatwierdził M.U.S.E.U.M. dla diecezji Malty i Gozo[5].

Podczas II wojny światowej arcybiskup Caruana wzywał Maltańczyków do podjęcia pełnego wysiłku w celu zwycięstwa nad państwami Osi. W przemówieniu do Maltańczyków z 26 grudnia 1942 powiedział[6]:

„Nie ma innej alternatywy dla wszystkich prawomyślnych ludzi, którzy stają w obliczu dowodów wrodzonego barbarzyństwa wroga, jego antychrześcijańskiego usposobienia, prześladowań religii, pogardy dla praw cywilizacji i brutalnej eksterminacji Żydów”.

Podziękował też marynarzom z marynarki handlowej, Royal Navy oraz RAF-u za ich odwagę i oddanie[6].

Przeprowadził wyspę przez bombardowania przez nazistowską Luftwaffe i włoskie siły powietrzne. Podczas 20-godzinnej wizyty króla Jerzego VI na Malcie 20 czerwca 1943 został przez niego przyjęty na specjalnej audiencji[4][5]. Tego samego dnia Caruana zasłabł i poważnie zachorował[5].

Śmierć

Mauro Caruana zmarł 17 grudnia 1943 po długiej chorobie. Został pochowany w kościele parafialnym św. Grzegorza w Sliemie na Malcie[4].

Mauro Caruana był nie tylko pierwszym maltańskim mnichem benedyktyńskim, ale także pierwszym benedyktynem, który został biskupem Malty od 1511[4][7]. W czasie swego episkopatu erygował pięć nowych parafii: Sacro Cuor (1918) i św. Grzegorza (1940) w Sliemie, Santa Venera (1918), Gżira (1921) i św. Sebastiana (1936) w Qormi[5].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Fabian Mangion: From Fort Augustus Abbey to the Bishopric of Malta. [w:] timesofmalta.com [on-line]. 2015-02-01. [dostęp 2026-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-02-21)]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Hector Scerri. Dom Maurus Caruana O.S.B. (1867-1943): His Formative Period, His Years in Scotland And His Election to the See of Malta in 1915. „Melita Theologica”. 74/2, s. 271–295, 2024. Faculty of Theology University of Malta. [dostęp 2026-06-16]. (ang.).
  3. 1 2 Archbishop Mauro Caruana, O.S.B. †. Catholic Hierarchy. [dostęp 2026-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-03-10)]. (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 Michael Schiavone: Biography: Maurus Caruana. [w:] timesofmalta.com [on-line]. 2023-11-16. [dostęp 2026-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-12-06)]. (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 Fabian Mangion: A much loved and highly esteemed bishop. [w:] timesofmalta.com [on-line]. 2015-02-07. [dostęp 2026-06-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-12-04)]. (ang.).
  6. 1 2 Pope Grants Plenary Indulgence in Air Raids. [w:] Advocate [on-line]. 1943-01-07. [dostęp 2026-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-11-16)]. (ang.).
  7. ↑ Adrian Strickland: Coat-of-arms is Bishop Maurus Caruana's. [w:] timesofmalta.com [on-line]. 2010-01-03. [dostęp 2026-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-12-17)]. (ang.).