Midnight Sun Film Festival

Midnight Sun Film Festival
Sodankylän elokuvajuhlat
Ilustracja
Kolejka na film Rosetta, 2005 rok.
Lata aktywności

od 1986

Termin

lipiec

Państwo

Finlandia Finlandia

Miejscowość

Sodankylä

Założyciel

bracia Mika oraz Aki Kaurismäki, Peter von Bagh

Organizator

gmina Sodankylä

Tematyka

festiwal filmowy

Strona internetowa

Midnight Sun Film Festival (fiń. Sodankylän elokuvajuhlat) – coroczny, pięciodniowy festiwal filmowy odbywający się w fińskiej miejscowości Sodankylä, w środkowej Laponii. Filmy na festiwalu są wyświetlane 24 godziny na dobę, ze względu na dzień polarny[1]. Jest on jednym z największych wydarzeń kulturowych w regionie oraz najstarszym festiwalem filmowym w Finlandii[2].

Festiwal ma charakter przeglądu, nie są na nim przyznawane nagrody. Na festiwalu ukazywane są filmy z różnych części świata oraz różnych gatunków. Podczas jednej edycji festiwalu wyświetlane jest około sto filmów[3][4].

Historia

Festiwal został założony w 1986 roku przez braci Mikę oraz Akiego Kaurismäkich, Petera von Bagha, Anssiego Mänttäriego oraz urząd gminy Sodankylä[5][6][4]. Na pierwszej edycji festiwalu pojawili się Samuel Fuller, Jonathan Demme, Bertrand Tavernier oraz Jean-Pierre Gorin[3].

We wrześniu 2014 roku zmarł współzałożyciel oraz dyrektor festiwalu, Peter von Bagh[7]. Był on gospodarzem festiwalu od jego pierwszej edycji[8]. Dedykowana mu została edycja festiwalu z 2015 roku, a rolę dyrektora festiwalu zajął Timo Malmi[6][9]. Festiwal w tym roku został wyróżniony nagrodą EFFE przyznaną przez stowarzyszenie EFA[10].

Edycje festiwalu w 2020 i 2021 roku odbyły się w formie wirtualnej z powodu obostrzeń związanych z pandemią COVID-19[11][8][9].

Sodankylä Forever

W 2010 roku ukazał się czteroodcinkowy serial dokumentalny Sodankylä Forever w reżyserii Petera von Bagha[12][13]. Serial jest zbiorem archiwalnych nagrań wywiadów z gośćmi festiwalu z 25 lat jego trwania[13]. Rozmowy, które z gośćmi prowadził dyrektor festiwalu, Peter von Bagh, poruszają różne tematy, przez co serial w momentach przypomina rozmowę z psychoanalitykiem[13]. Serial został określony odą do kinematografii[14]. Produkcja ma łączny czas trwania ok. 270 minut[15][14][16]. Wśród osób pojawiających się w dokumencie można wymienić Krzysztofa Kieślowskiego, Michaela Powella, Francisa Forda Coppolę, Miloša Formana czy Jerzego Skolimowskiego.

Edycje i goście

Lista opracowana na podstawie źródeł[3][17][6].

Edycje i goście
Edycja Wyróżniony Goście
1986 – Samuel Fuller, Jonathan Demme, Bertrand Tavernier, Jean-Pierre Gorin, Eduard Zahariev
1987 – Michael Powell, Jacques Demy, Jim Jarmusch, D.A. Pennebaker, Juliet Berto, Thelma Schoonmaker, Stefan Jarl, Tom Luddy, Raymond Durgnat
1988 Anssi Tikanmäki – kompozytor filmowy Monte Hellman, Paul Schrader, Dušan Makavejev, Aleksiej German, Krzysztof Zanussi, Ali Özgentürk, Peter Wollen, Nils Gaup
1989 Olavi Tuomi – operator filmowy Paul Morrissey, Krzysztof Kieślowski, Otar Ioseliani, John Berry, Wadim Abdraszytow, Andi Engel, Idrissa Ouédraogo
1990 Heikki Katajisto – operator filmowy Manoel de Oliveira, Helle Ryslinge, Octávio Bezerra, Jean-Pierre Léaud, Ettore Scola, Richard Fleischer, João Bénard da Costa
1991 Antti Litja – aktor André de Toth, László Benedek, Agnès Varda, Chantal Akerman, Alberto Lattuada, Jean-Charles Tacchella, Enzo Serafin, Adrian Johnston, Ville Salminen
1992 Pentti Pajukallio – archiwista filmowy Roger Corman, Claude Chabrol, Jan Troell, Nikołaj Dostal, Lone Scherfig, Danièle Dubroux, Esko Salminen
1993 Pirjo Honkasalo – reżyserka Joseph H. Lewis, Dino Risi, Chris Marker, Jerzy Kawalerowicz, Julio Médem, Guillermo Cabrera Infante, Elina Salo
1994 Pertti Lumirae – krytyk filmowy Robert Wise, Mario Monicelli, Luis García Berlanga, Stanley Donen, John Sayles, Sara Driver, Anneli Sauli
1995 Kati Outinen – aktorka Robert Parrish, Agnieszka Holland, Víctor Erice, Maud Linder, Richard Price, Friðrik Þór Friðriksson, Fred Kelemen
1996 Marja-Leena Hukkanen – operatorka kamery Jean Dréville, Claude Sautet, Robert Boyle, Doris Dörrie, Stefano Incerti, Niels Arden Oplev, Åke Lindman
1997 Soli Labbart – aktorka Gianni Amelio, Vincent Sherman, Jerzy Skolimowski, István Szabó, Kostas Ferris, Herbert Achternbusch, Nicolas Winding Refn
1998 Timo Aarniala – filmowiec Youssef Chahine, Terry Gilliam, Chris Marker, Robby Müller, Stefan Jarl, Wim Wenders, Leonard Kastle, Anna Bonaiuto, Knut Erik Jensen, Jonathan Rosenbaum, Pirjo Honkasalo
1999 Sakari Toiviainen – krytyk i badacz filmowy Edgardo Cozarinsky, Costa-Gavras, Francesco Rosi, Angela Winkler, Angela Winkler, Gabriel Retes
2000 Yrjö Pulkkinen – aktywny w klubie filmowym Bob Rafelson, Paolo Taviani, Ivan Passer, Shinji Aoyama, Jean Douchet
2001 Tapio Nevalainen – filmowiec Freddie Francis, Sergio Sollima, Jerry Schatzberg, Agnès Jaoui, J. Hoberman, Thierry Frémaux
2002 Matti Salo – krytyk i historyk flimowy Francis Ford Coppola, Miklós Jancsó, Fernando Solanas, Denys Arcand, Luce Vigo, Jan Cvitkovič
2003 Matti Kassila – reżyser Irvin Kershner, Emir Kusturica, Jean Rouch, Bent Hamer, György Pálfi, Émilie Deleuze, Joachim Król, Matti Kassila
2004 Jörn Donner – reżyser Val Guest, Nanni Moretti, Marlen Chucyjew, Wolfgang Becker, Jörn Donner, Alain Bergala, Michael Henry Wilson, Jörn Donner
2005 Lauri Ylitepsa – zwolennik edukacji filmowej Roy Ward Baker, Jean-Pierre i Luc Dardenne, Yeşim Ustaoğlu, Juan Pablo Rebella, Pablo Stoll, Hans Weingartner, Pepe Danquart
2006 Aito Mäkinen – reżyser, założyciel fińskiego archiwum filmowego KAVI Gian Vittorio Baldi, Carroll Ballard, Andriej Smirnow, Jafar Panahi, Isabelle Stever, Mercedes Álvarez, Jasmine Trinca, Naum Kleiman
2007 Jerker A. Eriksson – krytyk filmowy Abbas Kiarostami, Claude Goretta, Vittorio De Seta, Amos Gitai, Elia Suleiman, Giuseppe Bertolucci, Pascale Ferran, Detlev Buck, Kadri Kõusaar
2008 Raimo Silius – aktywny uczestnik klubów i festiwali filmowych Miloš Forman, Andriej Konczałowski, Seymour Cassel, Nils Gaup, Veiko Õunpuu, Lasse Pöysti
2009 Matti Kuortti – reżyser filmowy i inżynier dźwięku John Boorman, Robert Guédiguian, Fatih Akin, Samira Makhmalbaf, Siergiej Dworcewoj, Andreas Dresen, Markku Lehmuskallio, Anastasia Lapsui
2010 Anssi Mänttäri – reżyser Pedro Costa, Terence Davies, Javier Rebollo, Pietro Marcello, Samuel Maoz, Pelin Esmer, David Robinson, Bernard Eisenschitz, Vesa-Matti Loiri
2011 Sauli Pesonen – kulturoznawca i dyrektor centrum filmowego w Oulu Michael Chapman, Souleymane Cissé, Atom Egoyan, Apichatpong Weerasethakul, Denis Côté, Athina Rachel Tsangari, Tony Palmer
2012 Erik Peltola – operator filmowy Harriet Andersson, Alan Rudolph, Joe Dante, Béla Tarr, Taina Elg, Ruben Östlund, Tony Rayns, Foster Hirsch
2013 Jussi Kohonen – dystrybutor filmowy Philip Kaufman, Marco Bellocchio, Claire Denis, Cristian Mungiu, Jan Troell, Peter Strickland, Gian Luca Farinelli
2014 Anssi Luoma – przedsiębiorca filmowy Olivier Assayas, Paweł Pawlikowski, Alice Rohrwacher, Katell Quillévéré, Hélier Cisterne, Samantha Fuller
2015 Timo Salminen – operator filmowy Mike Leigh, Nils Malmros, Christian Petzold, Whit Stillman, Miguel Gomes, Małgorzata Szumowska
2016 Markku Koski – krytyk filmowy i dziennikarz Jiří Menzel, Bill Forsyth, Fernando Trueba, Jonás Trueba, Dagur Kári, Gianfranco Rosi, Kirsti Wallasvaara
2017 Eeva Kurki – historyczka filmowa Carlos Saura, Hanna Schygulla, Bertrand Bonello, Per Fly, Eija Pokkinen
2018 Ville Walo – członek Związku Operatorów Kin WHS Barbet Schroeder, Bulle Ogier, Dominik Graf, Mahamat-Saleh Haroun, José Luis Guerin, Olivier Assayas, Kristiina Halkola, Eero Melasniemi
2019 Hannu Björkbacka – krytyk filmowy Fernando Meirelles, Mohsen Makhmalbaf, Marzieh Meshkini, Arnaud Desplechin, Pernilla August, Kent Jones, Mark Jenkin, Johann Lurf, Nora Fingscheidt, Pirjo Honkasalo, Eeva Litmanen
2020 Edycje odbyły się w formie internetowej, z powodu restrykcji związanymi z pandemią COVID-19
2021
2022 – Nick Meyer, Ildikó Enyedi, Mathieu Amalric, Karim Aïnouz, Lenny Abrahamson
2023 – Siergiej Łoznica, Mary Sweeney, Emmanuel Mouret, Alma Pöysti, Jussi Vatanen, Anna Hints, David Wagner
2024 – Leos Carax, Alfonso Cuarón, Alice Rohrwacher, Aslı Özge, Dag Johan Haugerud, Michelangelo Frammartino, Virpi Suutari, Martti Suosalo, Pirkko Hämäläinen, Oona Airola, Katja Gauriloff
2025 – Alain Guiraudie, Alexander Horwath, Andriej Płachow, Athina Rachel Tsangari, Chris Petit, Dominique Sanda, Jennifer Barker, Julien Temple, Léonor Serraille, Margarethe von Trotta, Melody London, Mika Taanila, Olaf Möller
2026 – Abderrahmane Sissako, Gabe Klinger, İlker Çatak, Jennifer Barker, Jon Wengström, Marina Person, Martti Koskenniemi, Mika Taanila, Olaf Möller, Stéphane Brizé, Susan Seidelman

Przypisy

  1. ↑ Midnight Sun Film Festival | Luosto.fi [online], www.luosto.fi [dostęp 2026-05-11] (ang.).
  2. ↑ Midnight Sun Film Festival – Europa Film Festivals [online], europafilmfestivals.eu [dostęp 2026-05-11].
  3. 1 2 3 History [online], Midnight Sun Film Festival [dostęp 2026-05-11] (ang.).
  4. 1 2 Midnight Sun Film Festival - European Festivals Association [online], www.festivalfinder.eu [dostęp 2026-05-11] (ang.).
  5. ↑ Jorn Rossing Jensen, Finnish filmmaker Peter von Bagh dies [online], Screen [dostęp 2026-05-12] (ang.).
  6. 1 2 3 35. Sodankylän elokuvajuhlat 10.-14.6.2020 — Midnight Sun Film Festival, „Midnight Sun Film Festival”, 29 listopada 2019 [dostęp 2026-05-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-07] (fiń.).
  7. ↑ Midnight Sun film festival director Peter von Bagh passes [online], News, 22 września 2014 [dostęp 2026-05-12] (ang.).
  8. 1 2 Milja Mikkola, MIDNIGHT SUN FOREVER ONLINE FILM FESTIVAL BRINGS THE MAGIC OF CINEMA TO FINNISH HOMES [online], Midnight Sun Film Festival, 28 maja 2020 [dostęp 2026-05-12] (ang.).
  9. 1 2 n, Yle Teema ja Sodankylän elokuvajuhlat esittävät maailman parhaita elokuvia koko kesän [online], Finland Festivals, 20 maja 2020 [dostęp 2026-05-12] (fiń.).
  10. ↑ EFFE Awards 2015 - European Festivals Association - European Festivals Association [online], www.festivalfinder.eu [dostęp 2026-05-12] (ang.).
  11. ↑ o, The Midnight Sun Film Festival will take place in a new form [online], Midnight Sun Film Festival, 15 kwietnia 2020 [dostęp 2026-05-12] (ang.).
  12. ↑ SODANKYLÄ FOREVER [online], Festival Il Cinema Ritrovato | Bologna, June 20-28 [dostęp 2026-05-13] (ang.).
  13. 1 2 3 Sodankylä Forever: Drama of Light [online], Midnight Sun Film Festival [dostęp 2026-05-13] (ang.).
  14. 1 2 Sodankylä Forever [online], IFFR EN [dostęp 2026-05-13] (ang.).
  15. ↑ Sodankylä Forever Sezon 1 [online], The Movie Database [dostęp 2026-05-13] (pol.).
  16. ↑ Sodankylä Forever [online], www.imdb.com [dostęp 2026-05-13] (ang.).
  17. ↑ Guests Archive [online], Midnight Sun Film Festival, 23 maja 2025 [dostęp 2026-05-13] (ang.).