Midnight Sun Film Festival
![]() Kolejka na film Rosetta, 2005 rok. | |
| Lata aktywności |
od 1986 |
|---|---|
| Termin |
lipiec |
| Państwo | |
| Miejscowość | |
| Założyciel |
bracia Mika oraz Aki Kaurismäki, Peter von Bagh |
| Organizator |
gmina Sodankylä |
| Tematyka | |
| Strona internetowa | |
Midnight Sun Film Festival (fiń. Sodankylän elokuvajuhlat) – coroczny, pięciodniowy festiwal filmowy odbywający się w fińskiej miejscowości Sodankylä, w środkowej Laponii. Filmy na festiwalu są wyświetlane 24 godziny na dobę, ze względu na dzień polarny[1]. Jest on jednym z największych wydarzeń kulturowych w regionie oraz najstarszym festiwalem filmowym w Finlandii[2].
Festiwal ma charakter przeglądu, nie są na nim przyznawane nagrody. Na festiwalu ukazywane są filmy z różnych części świata oraz różnych gatunków. Podczas jednej edycji festiwalu wyświetlane jest około sto filmów[3][4].
Historia
Festiwal został założony w 1986 roku przez braci Mikę oraz Akiego Kaurismäkich, Petera von Bagha, Anssiego Mänttäriego oraz urząd gminy Sodankylä[5][6][4]. Na pierwszej edycji festiwalu pojawili się Samuel Fuller, Jonathan Demme, Bertrand Tavernier oraz Jean-Pierre Gorin[3].
We wrześniu 2014 roku zmarł współzałożyciel oraz dyrektor festiwalu, Peter von Bagh[7]. Był on gospodarzem festiwalu od jego pierwszej edycji[8]. Dedykowana mu została edycja festiwalu z 2015 roku, a rolę dyrektora festiwalu zajął Timo Malmi[6][9]. Festiwal w tym roku został wyróżniony nagrodą EFFE przyznaną przez stowarzyszenie EFA[10].
Edycje festiwalu w 2020 i 2021 roku odbyły się w formie wirtualnej z powodu obostrzeń związanych z pandemią COVID-19[11][8][9].
Sodankylä Forever
W 2010 roku ukazał się czteroodcinkowy serial dokumentalny Sodankylä Forever w reżyserii Petera von Bagha[12][13]. Serial jest zbiorem archiwalnych nagrań wywiadów z gośćmi festiwalu z 25 lat jego trwania[13]. Rozmowy, które z gośćmi prowadził dyrektor festiwalu, Peter von Bagh, poruszają różne tematy, przez co serial w momentach przypomina rozmowę z psychoanalitykiem[13]. Serial został określony odą do kinematografii[14]. Produkcja ma łączny czas trwania ok. 270 minut[15][14][16]. Wśród osób pojawiających się w dokumencie można wymienić Krzysztofa Kieślowskiego, Michaela Powella, Francisa Forda Coppolę, Miloša Formana czy Jerzego Skolimowskiego.
Edycje i goście
Lista opracowana na podstawie źródeł[3][17][6].
| Edycja | Wyróżniony | Goście |
|---|---|---|
| 1986 | – | Samuel Fuller, Jonathan Demme, Bertrand Tavernier, Jean-Pierre Gorin, Eduard Zahariev |
| 1987 | – | Michael Powell, Jacques Demy, Jim Jarmusch, D.A. Pennebaker, Juliet Berto, Thelma Schoonmaker, Stefan Jarl, Tom Luddy, Raymond Durgnat |
| 1988 | Anssi Tikanmäki – kompozytor filmowy | Monte Hellman, Paul Schrader, Dušan Makavejev, Aleksiej German, Krzysztof Zanussi, Ali Özgentürk, Peter Wollen, Nils Gaup |
| 1989 | Olavi Tuomi – operator filmowy | Paul Morrissey, Krzysztof Kieślowski, Otar Ioseliani, John Berry, Wadim Abdraszytow, Andi Engel, Idrissa Ouédraogo |
| 1990 | Heikki Katajisto – operator filmowy | Manoel de Oliveira, Helle Ryslinge, Octávio Bezerra, Jean-Pierre Léaud, Ettore Scola, Richard Fleischer, João Bénard da Costa |
| 1991 | Antti Litja – aktor | André de Toth, László Benedek, Agnès Varda, Chantal Akerman, Alberto Lattuada, Jean-Charles Tacchella, Enzo Serafin, Adrian Johnston, Ville Salminen |
| 1992 | Pentti Pajukallio – archiwista filmowy | Roger Corman, Claude Chabrol, Jan Troell, Nikołaj Dostal, Lone Scherfig, Danièle Dubroux, Esko Salminen |
| 1993 | Pirjo Honkasalo – reżyserka | Joseph H. Lewis, Dino Risi, Chris Marker, Jerzy Kawalerowicz, Julio Médem, Guillermo Cabrera Infante, Elina Salo |
| 1994 | Pertti Lumirae – krytyk filmowy | Robert Wise, Mario Monicelli, Luis García Berlanga, Stanley Donen, John Sayles, Sara Driver, Anneli Sauli |
| 1995 | Kati Outinen – aktorka | Robert Parrish, Agnieszka Holland, Víctor Erice, Maud Linder, Richard Price, Friðrik Þór Friðriksson, Fred Kelemen |
| 1996 | Marja-Leena Hukkanen – operatorka kamery | Jean Dréville, Claude Sautet, Robert Boyle, Doris Dörrie, Stefano Incerti, Niels Arden Oplev, Åke Lindman |
| 1997 | Soli Labbart – aktorka | Gianni Amelio, Vincent Sherman, Jerzy Skolimowski, István Szabó, Kostas Ferris, Herbert Achternbusch, Nicolas Winding Refn |
| 1998 | Timo Aarniala – filmowiec | Youssef Chahine, Terry Gilliam, Chris Marker, Robby Müller, Stefan Jarl, Wim Wenders, Leonard Kastle, Anna Bonaiuto, Knut Erik Jensen, Jonathan Rosenbaum, Pirjo Honkasalo |
| 1999 | Sakari Toiviainen – krytyk i badacz filmowy | Edgardo Cozarinsky, Costa-Gavras, Francesco Rosi, Angela Winkler, Angela Winkler, Gabriel Retes |
| 2000 | Yrjö Pulkkinen – aktywny w klubie filmowym | Bob Rafelson, Paolo Taviani, Ivan Passer, Shinji Aoyama, Jean Douchet |
| 2001 | Tapio Nevalainen – filmowiec | Freddie Francis, Sergio Sollima, Jerry Schatzberg, Agnès Jaoui, J. Hoberman, Thierry Frémaux |
| 2002 | Matti Salo – krytyk i historyk flimowy | Francis Ford Coppola, Miklós Jancsó, Fernando Solanas, Denys Arcand, Luce Vigo, Jan Cvitkovič |
| 2003 | Matti Kassila – reżyser | Irvin Kershner, Emir Kusturica, Jean Rouch, Bent Hamer, György Pálfi, Émilie Deleuze, Joachim Król, Matti Kassila |
| 2004 | Jörn Donner – reżyser | Val Guest, Nanni Moretti, Marlen Chucyjew, Wolfgang Becker, Jörn Donner, Alain Bergala, Michael Henry Wilson, Jörn Donner |
| 2005 | Lauri Ylitepsa – zwolennik edukacji filmowej | Roy Ward Baker, Jean-Pierre i Luc Dardenne, Yeşim Ustaoğlu, Juan Pablo Rebella, Pablo Stoll, Hans Weingartner, Pepe Danquart |
| 2006 | Aito Mäkinen – reżyser, założyciel fińskiego archiwum filmowego KAVI | Gian Vittorio Baldi, Carroll Ballard, Andriej Smirnow, Jafar Panahi, Isabelle Stever, Mercedes Álvarez, Jasmine Trinca, Naum Kleiman |
| 2007 | Jerker A. Eriksson – krytyk filmowy | Abbas Kiarostami, Claude Goretta, Vittorio De Seta, Amos Gitai, Elia Suleiman, Giuseppe Bertolucci, Pascale Ferran, Detlev Buck, Kadri Kõusaar |
| 2008 | Raimo Silius – aktywny uczestnik klubów i festiwali filmowych | Miloš Forman, Andriej Konczałowski, Seymour Cassel, Nils Gaup, Veiko Õunpuu, Lasse Pöysti |
| 2009 | Matti Kuortti – reżyser filmowy i inżynier dźwięku | John Boorman, Robert Guédiguian, Fatih Akin, Samira Makhmalbaf, Siergiej Dworcewoj, Andreas Dresen, Markku Lehmuskallio, Anastasia Lapsui |
| 2010 | Anssi Mänttäri – reżyser | Pedro Costa, Terence Davies, Javier Rebollo, Pietro Marcello, Samuel Maoz, Pelin Esmer, David Robinson, Bernard Eisenschitz, Vesa-Matti Loiri |
| 2011 | Sauli Pesonen – kulturoznawca i dyrektor centrum filmowego w Oulu | Michael Chapman, Souleymane Cissé, Atom Egoyan, Apichatpong Weerasethakul, Denis Côté, Athina Rachel Tsangari, Tony Palmer |
| 2012 | Erik Peltola – operator filmowy | Harriet Andersson, Alan Rudolph, Joe Dante, Béla Tarr, Taina Elg, Ruben Östlund, Tony Rayns, Foster Hirsch |
| 2013 | Jussi Kohonen – dystrybutor filmowy | Philip Kaufman, Marco Bellocchio, Claire Denis, Cristian Mungiu, Jan Troell, Peter Strickland, Gian Luca Farinelli |
| 2014 | Anssi Luoma – przedsiębiorca filmowy | Olivier Assayas, Paweł Pawlikowski, Alice Rohrwacher, Katell Quillévéré, Hélier Cisterne, Samantha Fuller |
| 2015 | Timo Salminen – operator filmowy | Mike Leigh, Nils Malmros, Christian Petzold, Whit Stillman, Miguel Gomes, Małgorzata Szumowska |
| 2016 | Markku Koski – krytyk filmowy i dziennikarz | Jiří Menzel, Bill Forsyth, Fernando Trueba, Jonás Trueba, Dagur Kári, Gianfranco Rosi, Kirsti Wallasvaara |
| 2017 | Eeva Kurki – historyczka filmowa | Carlos Saura, Hanna Schygulla, Bertrand Bonello, Per Fly, Eija Pokkinen |
| 2018 | Ville Walo – członek Związku Operatorów Kin WHS | Barbet Schroeder, Bulle Ogier, Dominik Graf, Mahamat-Saleh Haroun, José Luis Guerin, Olivier Assayas, Kristiina Halkola, Eero Melasniemi |
| 2019 | Hannu Björkbacka – krytyk filmowy | Fernando Meirelles, Mohsen Makhmalbaf, Marzieh Meshkini, Arnaud Desplechin, Pernilla August, Kent Jones, Mark Jenkin, Johann Lurf, Nora Fingscheidt, Pirjo Honkasalo, Eeva Litmanen |
| 2020 | Edycje odbyły się w formie internetowej, z powodu restrykcji związanymi z pandemią COVID-19 | |
| 2021 | ||
| 2022 | – | Nick Meyer, Ildikó Enyedi, Mathieu Amalric, Karim Aïnouz, Lenny Abrahamson |
| 2023 | – | Siergiej Łoznica, Mary Sweeney, Emmanuel Mouret, Alma Pöysti, Jussi Vatanen, Anna Hints, David Wagner |
| 2024 | – | Leos Carax, Alfonso Cuarón, Alice Rohrwacher, Aslı Özge, Dag Johan Haugerud, Michelangelo Frammartino, Virpi Suutari, Martti Suosalo, Pirkko Hämäläinen, Oona Airola, Katja Gauriloff |
| 2025 | – | Alain Guiraudie, Alexander Horwath, Andriej Płachow, Athina Rachel Tsangari, Chris Petit, Dominique Sanda, Jennifer Barker, Julien Temple, Léonor Serraille, Margarethe von Trotta, Melody London, Mika Taanila, Olaf Möller |
| 2026 | – | Abderrahmane Sissako, Gabe Klinger, İlker Çatak, Jennifer Barker, Jon Wengström, Marina Person, Martti Koskenniemi, Mika Taanila, Olaf Möller, Stéphane Brizé, Susan Seidelman |
Przypisy
- ↑ Midnight Sun Film Festival | Luosto.fi [online], www.luosto.fi [dostęp 2026-05-11] (ang.).
- ↑ Midnight Sun Film Festival – Europa Film Festivals [online], europafilmfestivals.eu [dostęp 2026-05-11].
- 1 2 3 History [online], Midnight Sun Film Festival [dostęp 2026-05-11] (ang.).
- 1 2 Midnight Sun Film Festival - European Festivals Association [online], www.festivalfinder.eu [dostęp 2026-05-11] (ang.).
- ↑ Jorn Rossing Jensen, Finnish filmmaker Peter von Bagh dies [online], Screen [dostęp 2026-05-12] (ang.).
- 1 2 3 35. Sodankylän elokuvajuhlat 10.-14.6.2020 — Midnight Sun Film Festival, „Midnight Sun Film Festival”, 29 listopada 2019 [dostęp 2026-05-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-07] (fiń.).
- ↑ Midnight Sun film festival director Peter von Bagh passes [online], News, 22 września 2014 [dostęp 2026-05-12] (ang.).
- 1 2 Milja Mikkola, MIDNIGHT SUN FOREVER ONLINE FILM FESTIVAL BRINGS THE MAGIC OF CINEMA TO FINNISH HOMES [online], Midnight Sun Film Festival, 28 maja 2020 [dostęp 2026-05-12] (ang.).
- 1 2 n, Yle Teema ja Sodankylän elokuvajuhlat esittävät maailman parhaita elokuvia koko kesän [online], Finland Festivals, 20 maja 2020 [dostęp 2026-05-12] (fiń.).
- ↑ EFFE Awards 2015 - European Festivals Association - European Festivals Association [online], www.festivalfinder.eu [dostęp 2026-05-12] (ang.).
- ↑ o, The Midnight Sun Film Festival will take place in a new form [online], Midnight Sun Film Festival, 15 kwietnia 2020 [dostęp 2026-05-12] (ang.).
- ↑ SODANKYLÄ FOREVER [online], Festival Il Cinema Ritrovato | Bologna, June 20-28 [dostęp 2026-05-13] (ang.).
- 1 2 3 Sodankylä Forever: Drama of Light [online], Midnight Sun Film Festival [dostęp 2026-05-13] (ang.).
- 1 2 Sodankylä Forever [online], IFFR EN [dostęp 2026-05-13] (ang.).
- ↑ Sodankylä Forever Sezon 1 [online], The Movie Database [dostęp 2026-05-13] (pol.).
- ↑ Sodankylä Forever [online], www.imdb.com [dostęp 2026-05-13] (ang.).
- ↑ Guests Archive [online], Midnight Sun Film Festival, 23 maja 2025 [dostęp 2026-05-13] (ang.).
