Minsk (1983)

Minsk
(Минск)
Ilustracja
„Minsk” w 2011
Klasa

okręt desantowy

Projekt

775/II

Oznaczenie NATO

Ropucha I

Historia
Stocznia

Stocznia Północna, Gdańsk Polska

 Marynarka Wojenna ZSRR
Nazwa

BDK-43

Wejście do służby

30 maja 1983

Wycofanie ze służby

26 grudnia 1991

 Marynarka Wojenna Rosji
Nazwa

BDK-43 (1991)
Minsk (1993)

Wejście do służby

26 grudnia 1991

Los okrętu

poważnie uszkodzony 12/13 września 2023

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

2900 t standardowa
4440 t pełna

Długość

112,5 m

Szerokość

15 m

Zanurzenie

3,7 m

Napęd
2 silniki wysokoprężne o mocy 19 200 KM, 2 śruby
Prędkość

17,5 węzła

Zasięg

6000 Mm przy 12 w.

Uzbrojenie
4 armaty uniwersalne 57 mm AK-725 (2×II)
2×IV wyrzutnie rakiet plot. Strieła-3 (32 rakiety)
Wyposażenie
radar artyleryjski Bars
2 wyrzutnie celów pozornych PK-16
Załoga

87

Minsk (Минск), wcześniej BDK-43 (БДК-43) – duży okręt desantowy projektu 775/II (w kodzie NATO: Ropucha I) Marynarki Wojennej Rosji. Zbudowany w Stoczni Północnej w Gdańsku, wszedł do służby w Marynarce Wojennej ZSRR w 1983 roku. Służył we Flocie Bałtyckiej pod oznaczeniem BDK-43. Przejęty przez marynarkę wojenną Rosji, otrzymał w 1993 roku nazwę „Minsk” od miasta Mińska oraz nosił numer burtowy 127. Przeniesiony na Morze Czarne, wziął udział w inwazji na Ukrainę, podczas której został poważnie uszkodzony w Sewastopolu 12/13 września 2023 roku i wyłączony z użytku.

Historia

„Minsk” w 2018 w Petersburgu

Okręt został zbudowany w 1983 roku w Stoczni Północnej w Gdańsku, jako osiemnasty z serii dużych okrętów desantowych projektu 775 zaprojektowanych w Polsce i budowanych dla ZSRR[1]. Należał do drugiej odmiany projektu 775 (775/II)[a]. W kodzie NATO typ ten był oznaczany jako Ropucha (Ropucha I)[2]. Nosił numer stoczniowy 18 w ramach jednostek projektu 775[1].

Skrócona charakterystyka

Okręty desantowe proj. 775 dysponują przelotową ładownią, dostępną przez rampę dziobową i rufową, o długości 95 m, szerokości od 4,5 do 6,5 m i wysokości 4,5 m[3]. Na dziobie jest otwierana furta i opuszczana pochylnia; w celu rozładunku okręty mogą wpływać na plażę[4]. Jednostki mogą transportować do 13 czołgów lub transporterów opancerzonych albo 20 ciężarówek i w obu wariantach 150 żołnierzy[b]. Ładowność okrętu jest określana w publikacjach jako 450 ton[2]. Załoga liczy 87 osób, w tym 8 oficerów[3].

Wyporność okrętu niezaładowanego wynosi 2900 ton (czasem podawana jako standardowa), a pełna – 4400 ton[c]. Długość całkowita wynosi 112,5 m, a na linii wodnej 105 m, szerokość wynosi 15 m, a zanurzenie maksymalne 3,7 m[3].

Uzbrojenie artyleryjskie okrętów projektu 775/II stanowią cztery armaty uniwersalne kalibru 57 mm w dwóch dwudziałowych wieżach AK-725, umieszczonych przed i za nadbudówką i kierowanych radarem artyleryjskim Bars[3]. Zapas amunicji wynosi 2200 nabojów 57 mm[5]. Ponadto mają do samoobrony dwie poczwórne wyrzutnie pocisków przeciwlotniczych bardzo bliskiego zasięgu Strieła-3 samonaprowadzających się na podczerwień, z zapasem 32 pocisków[3]. BDK-43 „Minsk” zaliczał się wczesnych okrętów proj. 775/II, nie uzbrojonych jeszcze w wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych kalibru 122 mm Grad-M[6].

W skład wyposażenia radioelektronicznego okrętów projektu 775/II wchodzi stacja radiolokacyjna wykrywania nawodnego i powietrznego MR-302 Rubka oraz radar nawigacyjny[6]. Do kierowania ogniem artylerii służy radar Bars na kolumnie za kominami na rufie[7]. Okręty ponadto wyposażone są w dwie szesnastoprowadnicowe wyrzutnie celów pozornych PK-16 kalibru 82 mm służące do walki elektronicznej[7].

Napęd stanowią dwa silniki wysokoprężne 16 ZVB 40/48 o łącznej mocy 19 200 KM, poruszające dwie śruby[3]. Prędkość maksymalna wynosi 17,5 węzła[3]. Zasięg wynosi 3500 Mm przy prędkości 16 w i 6000 Mm przy prędkości 12,5 w[3].

Służba

Okręt wszedł do służby w Marynarce Wojennej ZSRR 30 maja 1983 roku[1]. Otrzymał jedynie oznaczenie alfanumeryczne: BDK-43 (БДК-43), od bolszoj diesantnyj korabl – duży okręt desantowy[1].

Po rozpadzie ZSRR w grudniu 1991 roku BDK-43 został przejęty przez Marynarkę Wojenną Rosji pod tym samym oznaczeniem. Wchodził w skład Floty Bałtyckiej[1]. W czerwcu 1993 roku nadano mu dodatkowo nazwę „Minsk” (pol. Mińsk)[1], po wycofanym krążowniku lotniczym[8]. W Rosji nosił stały numer burtowy 127[9]. Brał następnie udział w paradach i ćwiczeniach Floty Bałtyckiej[10].

W 2004 roku okręt złożył wizytę roboczą w Plymouth w Wielkiej Brytanii[10]. Na początku września 2009 roku z sześcioma innymi okrętami desantowymi wziął udział w rosyjsko-białoruskich ćwiczeniach operacyjno-strategicznych Zapad 2009 koło Bałtyjska[11]. Latem 2011 roku, w okresie prowadzenia przez Rosję współpracy międzynarodowej z państwami zachodnimi, uczestniczył w ćwiczeniach NATO na Bałtyku Baltops i Passex[10]. 31 lipca 2011 roku wziął udział w głównej paradzie z okazji Dnia Marynarki Wojennej w Petersburgu[12]. Od września 2013 roku wypełniał zadania w ramach stałego zespołu rosyjskiego na Morzu Śródziemnym, u wybrzeży Syrii, powracając do Bałtijska 16 maja 2014 roku i przepływając ponad 35 tys. mil[10][13]. W tym czasie w dniach 4–22 października przebywał na Morzu Czarnym[14]. W styczniu 2014 roku ponownie przebywał na Morzu Czarnym, wysadzając ćwiczebny desant pod Noworosyjskiem[15].

11 listopada 2015 roku okręt ponownie wyszedł na Morze Śródziemne, powracając we wrześniu 2016 roku[16]. W tym czasie 5 czerwca 2016 roku wszedł na Morze Czarne, biorąc udział w rejsach zaopatrzeniowych rosyjskich wojsk w Syrii jako tzw. „syryjski ekspres”[17].

4 października 2017 roku „Minsk” ponownie wyszedł z Bałtyjska w celu pełnienia służby na Morzu Śródziemnym[18]. W drodze powrotnej w kwietniu 2018 roku odwiedził Lizbonę w Portugalii[18].

W kwietniu 2019 roku „Minsk” odbył rejs do Cieśnin Duńskich i z powrotem wraz z korwetą „Bojkij”, między innymi śledząc okręty NATO[19].

W styczniu 2022 roku wraz z dwoma innymi okrętami desantowymi tego typu („Kaliningrad” i „Korolow”) został przerzucony z Bałtyku na Morze Czarne, w celu wzięcia udziału w inwazji Rosji na Ukrainę[20].

W nocy 12/13 września 2023 roku „Minsk” został poważnie uszkodzony w ukraińskim ataku rakietowym na dok Sewastopolskiego Zakładu Morskiego im. S. Ordżonikidze w Sewastopolu, w którym był remontowany[21]. Do ataku prawdopodobnie wykorzystano pociski Storm Shadow/SCALP[21]. Na skutek trafienia doszło do intensywnego pożaru i mogło dojść do całkowitego zniszczenia okrętu w stopniu wykluczającym opłacalny remont[21]. W tym samym ataku uszkodzono stojący w doku obok okręt podwodny „Rostow-na-Donu”[21]. Według niepotwierdzonych informacji ukraińskiego wywiadu, okręt desantowy szykował się do opuszczenia doku następnego dnia i miały na nim zginąć 62 osoby załogi[22]. Strona rosyjska przyznała śmierć w ataku na okręty ogółem 24 osób[21].

Rosja po ataku zapowiedziała wyremontowanie okrętów. Według niepotwierdzonych oficjalnie informacji agencji TASS, rosyjskie władze rozważały w październiku 2023 roku odbudowę „Minska” przy wykorzystaniu nadbudówki zagarniętego w 2014 roku ukraińskiego okrętu tego typu „Kostiantyn Olszanśkyj”[23]. 31 października 2023 roku ujawniono na podstawie zdjęć satelitarnych, że okrętowi przywrócono pływalność, wyprowadzono z doku i zacumowano przy nabrzeżu stoczni, przy czym całkowicie usunięto zniszczoną nadbudówkę powyżej poziomu pokładu górnego[24].

Według stanu na 2025 rok, okręt pozostawał w służbie[25].

Uwagi

  1. ↑ Projekt 775/II według Car′kow 2015 ↓, s. 23 oraz potwierdza to chronologia budowy wedługSzczerbakow 2014 ↓, s. 4–7. OdmiennieApalkow 2007 ↓, s. 28 zalicza go błędnie do okrętów późniejszego proj. 775/III, czemu jednoznacznie przeczą fotografie.
  2. ↑ Tak Apalkow 2007 ↓, s. 22, 25 iCar′kow 2015 ↓, s. 24. W starszych źródłach spotykane są inne dane jak 225 ludzi i 13 czołgów (Pawłow 1997 ↓, s. 77) lub 230 ludzi z pojazdami (Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995 1995 ↓, s. 412).
  3. ↑ 2900 ton jako wyporność okrętu pustego w Apalkow 2007 ↓, s. 21, a jako wyporność standardowa wCar′kow 2015 ↓, s. 24, wyporność pełna 4400 t w obu źródłach. Inne źródła podają wyporność 3450/4080 t (Pawłow 1997 ↓, s. 77).

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Apalkow 2007 ↓, s. 28.
  2. 1 2 Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995 1995 ↓, s. 412.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Apalkow 2007 ↓, s. 22.
  4. ↑ Apalkow 2007 ↓, s. 25–26.
  5. ↑ Pawłow 1997 ↓, s. 77.
  6. 1 2 Szczerbakow 2014 ↓, s. 4–7.
  7. 1 2 Apalkow 2007 ↓, s. 25.
  8. ↑ Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995 1995 ↓, s. 374.
  9. ↑ Car′kow 2015 ↓, s. 24.
  10. 1 2 3 4 Минск [online], Mill.Press Flot.
  11. ↑ Aleksandr Riabuszew, Wołna diesanta nakrywajet bierieg [Волна десанта накрывает берег] [online], nvo.ng.ru, 11 września 2009 (ros.).
  12. ↑ Десантный корабль „Минск” прибыл в Санкт-Петербург [Diesantnyj korabl „Minsk” pribył w Sankt-Pietierburg]. korabel.ru, 29 lipca 2017. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
  13. ↑ БДК „Минск” вернулся из дальнего похода [BDK „Minsk” wiernułsja iz dalnego pochoda]. korabel.ru, 16 maja 2014. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
  14. ↑ Большие десантные корабли ВМС России вошли в Средиземное море [Bolszyje diesantnyje korabli WMS Rossii woszli w Sriediziemnoje morie]. korabel.ru, 23 października 2013. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
  15. ↑ В Новороссийске прошли учения по высадке морского десанта на необорудованное побережье [W Noworossijskie proszli uczenija po wysadkie morskogo diesanta na nieoborudowannoje pobierieżie]. korabel.ru, 31 stycznia 2014. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
  16. ↑ Большой десантный корабль” Минск” прибывает в Балтийск [Bolszoj diesantnyj korabl „Minsk” pribywajet w Bałtijsk]. korabel.ru, 9 września 2016. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
  17. ↑ БДК „Ямал” направился в Средиземное море [BDK „Jamał” naprawiłsja w Sriediziemnoje morie]. korabel.ru, 6 czerwca 2016. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
  18. 1 2 БДК „Минск” зашел в порт Лиссабон [BDK „Minsk” zaszoł w port Lissabon]. korabel.ru, 18 kwietnia 2018. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
  19. ↑ Моряки-балтийцы, которые следили за кораблями НАТО, вернулись на базу [Moriaki-bałtijcy, kotoryje sledili za korablami NATO, wiernulis na bazu]. korabel.ru, 6 maja 2019. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
  20. ↑ Michał Fiszer: Rosja grozi Ukrainie wojną. Czy już się zaczęło?. Polityka.pl, 20 stycznia 2022. [dostęp 2022-03-10].
  21. 1 2 3 4 5 Piotr Andrusieczko: Ukraina atakuje rosyjską bazę morską w Sewastopolu. Zniszczone co najmniej dwa okręty. wyborcza.pl, 13 września 2023. [dostęp 2023-09-14].
  22. ↑ Piotr Andrusieczko: Ukraina: dowódca Floty Czarnomorskiej Wiktor Sokołow zabity w piątkowym ataku. Co to oznacza dla kontrofensywy?. wyborcza.pl, 26 września 2023. [dostęp 2023-09-27].
  23. ↑ Российский БДК «Минск» восстановят с надстройкой украинского корабля [Rossijskij BDK «Minsk» wosstanowiat c nadstrojkoj ukrainskogo korabla]. lenta.ru, 6 października 2023. [dostęp 2023-12-27]. (ros.).
  24. ↑ Suchomimus, Minsk Leaves Dry Dock at Sevastopol and a New Ropucha-Class Ship Enters Dry Dock [online], youtube [dostęp 2024-03-27] (ang.).
  25. ↑ Gogin i Pavlov 2025 ↓, s. 161.

Bibliografia

  • Jurij Apalkow: Korabli WMF SSSR. Sprawocznik. Tom IV. Diesantnyje i minno-tralnyje korabli. Sankt Petersburg: Galeja Print, 2007. ISBN 978-5-8172-0135-2. (ros.).
  • A. Car′kow: Rossijskij Wojenno-Morskoj Fłot 2016 g. 2015, seria: Morskaja Kollekcyja. nr 12(193)/2015. (ros.).
  • Ivan Gogin, Alexander Pavlov: Fighting ships of the world 2025. Part Two M–Z. Independently published, 2025. ISBN 979-8315818335. (ang.).
  • Aleksandr Pawłow: Wojennyje korabli Rossii 1997–1998 g. Wyd. V. Jakuck: 1997. (ros.).
  • Władimir Szczerbakow. Diesantnyje korabli WMF Rossii. Czast 2. „Tiechnika i Woorużenije”. nr 1/2014, s. 4–7, 2014. Moskwa. ISSN 1682-7597. (ros.). 
  • Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995. Robert Gardiner, Stephen Chumbley (red.). Annapolis: Naval Institute Press, 1995. ISBN 1-55750-132-7. (ang.).
  • „Minsk” [„Минск”] [online], Mill.Press Flot (ros.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.