Azow (1990)

Okręt wszedł do służby w Marynarce Wojennej ZSRR 12 października 1990 roku z oznaczeniem alfanumerycznym: BDK-54 (БДК-54), od bolszoj diesantnyj korabl – duży okręt desantowy^[3]. Został przydzielony do Floty Czarnomorskiej ZSRR^[3]. Wchodził w skład 4 dywizjonu okrętów desantowych 39 Dywizji Morskich Sił Desantowych Floty Czarnomorskiej, stacjonującej w bazie na jeziorze Donuzław^[10].

Po rozpadzie ZSRR w grudniu 1991 roku BDK-54 wchodził nadal w skład Floty Czarnomorskiej podporządkowanej siłom zbrojnym Wspólnoty Niepodległych Państw, a po jej podziale w drugiej połowie lat 90. został ostatecznie przejęty przez Flotę Czarnomorską Rosji. Po rozformowaniu 39 Dywizji w 1994 roku, został włączony do 30 Dywizji Okrętów Nawodnych^[10]. 23 listopada 1998 roku otrzymał nazwę „Azow”, od miasta w Rosji, po wycofanym krążowniku przeciwpodwodnym „Azow”^[11][12][f]. Jednocześnie miasto Azow objęło patronat (szefostwo) nad okrętem^[12]. W Marynarce Rosji nosił stały numer burtowy 151^[8]. W lipcu 1999 roku uczestniczył w przerzucie wojsk rosyjskich z Tuapse do Salonik w związku z operacją pokojową sił ONZ w byłej Jugosławii^[3].

W 2001 roku okręt wykonywał misje wywozu sprzętu wojskowego z Gruzji^[1]. W 2005 roku odbył rejs na Morze Śródziemne, zachodząc z wizytą roboczą do greckich portów^[1]. W październiku 2006 roku wziął udział w kręceniu filmu o budowie bazy morskiej w Noworosyjsku^[1]. W 2008 roku odwiedził pierwszy raz port Azow nad Donem^[12]. W sierpniu 2008 roku i kwietniu 2009 roku brał udział w rejsach ćwiczebnych międzynarodowego zespołu flot czarnomorskich Blackseafor, odwiedzając za drugim razem 17 kwietnia Burgas^[13][14]. W sierpniu 2009 roku wyszedł z okrętami „Jamał” i „Nowoczerkassk” w rejs do Bałtyjska na Morze Bałtyckie^[15]. Brał tam udział w ćwiczeniach operacyjno-strategicznych Zapad 2009, po czym powrócił na Morze Czarne^[1].

We wrześniu 2011 roku „Azow” popłynął do Azowa, biorąc udział w obchodach rocznicy powstania miasta^[1]. W Rosji podawano informacje, że okręt musiał płynąć płytką Zatoką Tiemriucką wzdłuż brzegów Rosji, gdyż ukraińska administracja po raz pierwszy nie przepuściła go Cieśniną Kerczeńską bez opłacenia ukraińskiego pilota^[16]. Według Ukrainy jednak okręt normalnie przepłynął Cieśniną Kerczeńską^[17]. Zimą 2012/2013 roku pełnił służbę na Morzu Śródziemnym^[1]. Kilkakrotnie transportował przy tym sprzęt i wojsko z Noworosyjska do syryjskiego portu Tartus, wspierając rosyjską interwencję w wojnie domowej w Syrii (między innymi w styczniu 2013 roku)^[18]. 12 kwietnia 2013 roku wyszedł w dalszy rejs na Morze Śródziemne, w celu uczestnictwa w odsłonięciu pomnika adm. Uszakowa w Mesynie^[19]. Następnie we wrześniu 2013 roku brał udział w rosyjsko-białoruskich ćwiczeniach operacyjno-strategicznych Zapad 2013 na Bałtyku^[1][20]. W rejs powrotny z Bałtyjska wyszedł 8 października, zachodząc po drodze do Ceuty^[20]. Od lutego 2014 roku ponownie pełnił służbę na Morzu Śródziemnym^[1]. Od stycznia do marca 2015 roku podczas remontu wymieniono silnik, a w marcu ponownie okręt wyszedł w celu pełnienia służby na Morze Śródziemne^[1].

6 września 2017 roku okręt ponownie popłynął do Azowa na obchody 950-lecia miasta, przepływając jako pierwszy okręt pod budowanym Mostem Krymskim^[1]. Następnie pełnił służbę na Morzu Śródziemnym, składając 18 października 2017 roku wizytę w greckim porcie Pylos i uczestnicząc w obchodach 190-lecia bitwy pod Navarino, związanej z imieniem okrętu^[21]. W grudniu 2017 roku na podstawie wyróżniających się wyników wyszkolenia załogi „Azow” otrzymał tytuł okrętu „uderzeniowego” (ros. udarnyj)^[22]. 27 listopada 2021 roku w związku z noszeniem historycznej nazwy okrętu „Azow”, otrzymał jako pierwszy we flocie wyróżniającą banderę św. Jerzego (Gieorgijewskij wojenno-morskoj fłag)^[11].

„Azow” brał udział w działaniach po inwazji Rosji na Ukrainę. W maju 2022 roku przebywał przy nabrzeżu 13. stoczni rosyjskiej Floty Czarnomorskiej w Sewastopolu, z niewiadomych przyczyn (spekulowano, że na skutek uszkodzeń bojowych)^[23]. Jego numer burtowy następnie zamalowano^[23].

„Azow” został zaatakowany wieczorem 23 marca 2024 roku w zmasowanym ataku ukraińskich pocisków manewrujących na Krym^[24][25]. Według Ukrainy, „Azow” oraz „Jamał” miały zostać trafione pociskami Storm Shadow i nie być „w stanie wykonywać zadań bojowych w najbliższej przyszłości”, jednakże brak było obiektywnego potwierdzenia uszkodzeń^[25].

18 kwietnia 2026 roku Służba Bezpieczeństwa Ukrainy poinformowała, że Centrum Operacji Specjalnych Alfa przeprowadziło operację na Krymie, podczas której trafiono trzy rosyjskie okręty, w tym „Jamał” i „Azow”. Atak został dokonany najprawdopodobniej przy pomocy dronów, jednakże nie ujawniono szczegółów, jak również brak jest obiektywnego potwierdzenia rezultatów^[26].