Muchotrzew polny

Muchotrzew polny
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

goździkopodobne

Rząd

goździkowce

Rodzina

goździkowate

Rodzaj

muchotrzew

Gatunek

muchotrzew polny

Nazwa systematyczna
Spergularia rubra (L.) J.Presl & C.Presl
Fl. Čech.: 94 (1819)[3]
Synonimy
  • Spergularia campestris Asch.
  • Spergularia rubra (L.) Presl
  • Arenaria rubra L

Muchotrzew polny (Spergularia rubra) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych. Występuje w strefie umiarkowanej Europy i Azji na obszarze od Hiszpanii po Rosyjski Daleki Wschód, poza tym w północnej Afryce, sięgając na południu do Etiopii. Jako introdukowany rośnie w Portugalii, krajach Półwyspu Skandynawskiego, w Japonii, Indiach i w Ameryce Północnej[3][4]. W Polsce jest dość pospolity[5].

Morfologia

Pokrój
Kwiat
Pokrój
Drobna roślina o łodydze rozgałęzionej, płożącej lub podnoszącej się, o długości od kilku do 25 cm. Pędy zwykle owłosione, w górze gruczołowato, rzadko roślina bywa naga[6].
Liście
Płaskie, równowąskie, zakończone ością, do 2,5 cm długości i 0,8 mm szerokości. U ich nasady występują trwałe, podługowate lub jajowate i połyskujące przylistki. Podsadki są ok. dwukrotnie krótsze od szypułki[6].
Kwiaty
Kielich o tępych, zielonych i obłonionych działkach długości 3–4 mm. Różowe płatki korony są nieco krótsze od kielicha. Pręcików jest 10. Słupek powstaje z trzech owocolistków i zwieńczony jest trzema szyjkami[6][7].
Owoce
Trójkątnie-jajowate torebki o długości kielicha i otulona jego działkami. Nasiona do 0,4 mm długości, jasnobrązowe, 4-kanciaste lub trójkątnie jajowate, drobno brodawkowate[6][7].

Biologia i ekologia

Roślina jednoroczna i dwuletnia, hemikryptofit. Kwitnie od maja do września[6]. Zawiera saponiny[7].

Porasta przydroża, brzegi wód, miedze, obrzeża pól i pola uprawne[8][7]. Występuje na glebach świeżych i suchych, piaszczystych[6], ubogich w wapń[7].

W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Radiolon linoidis, Ass. Spergulario-Illecebretum[9].

Mieszaniec

Tworzy mieszańce z muchotrzewem solniskowym[5][6].

Znaczenie użytkowe

W uprawach jest chwastem[8]. W medycynie ludowej był rośliną leczniczą. Surowcem zielarskim było ziele Herba spergularia rubrae[7].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-12] (ang.).
  3. 1 2 Spergularia rubra (L.) J.Presl & C.Presl, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2026-05-12].
  4. ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  5. 1 2 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 Marian Szewczyk, Spergularia (Pers.) J. et C. Presl, Muchotrzew, [w:] Adam Jasiewicz (red.), Flora Polski. Rośliny naczyniowe, t. III, Kraków: PAN, 1992, s. 309-310, ISBN 83-85444-06-8, OCLC 749726292.
  7. 1 2 3 4 5 6 Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986, s. 182. ISBN 83-02-00607-6.
  8. 1 2 Włodzimierz Tymrakiewicz: Atlas chwastów. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1976, s. 102.
  9. ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.